اۆستراليانىڭ بۇرىنعى «جىل ادامى» گرەيس تەيم حاماس-تىڭ 7 قازانداعى شابۋىلى كەزىندە يزرايلدىك ايەلدەردىڭ زورلانۋىن «ۇگىت-ناسيحات» جانە «جوققا شىعارىلعان» دەپ اتاعان سوزدەرى ءۇشىن كەشىرىم سۇرادى. ول بۇل سوزدەرى «قاتە تۇسىندىرىلگەنىن» مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
بەيسەنبى كۇنى تەيم Instagram جەلىسىندەگى بەينەجازبادا كەشىرىم جاريالادى. ول سوزدەرى ناۋرىز ايىندا يزرايل مەن گازا تۋرالى ABC ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ايتىلعان بولاتىن.
بەينەجازبادا تەيم جىنىستىق زورلىق-زومبىلىقتان امان قالعانداردىڭ «قايدا بولسا دا، كىم بولسا دا» جاعىندا تۇراتىنىن ايتتى.
«ءبىراز ۋاقىتتان بەرى انىقتاپ ايتقىم كەلگەن ءبىر نارسە بار، ونى ەرتەرەك انىقتاماعانىما وكىنەمىن. مەن جىنىستىق زورلىق-زومبىلىقتان امان قالعانداردىڭ قايدا بولسا دا، كىم بولسا دا جاعىندا تۇرامىن»، — دەدى ول.
«بيىل ناۋرىزدا ABC راديوسىندا ايتقان سوزدەرىم مەنىڭ يزرايلدىك جىنىستىق زورلىق-زومبىلىقتان امان قالعاندارعا سەنبەيتىنىمدى بىلدىرەدى دەپ قاتە ءتۇسىندىرىلدى. بۇلاي ەمەس. مەن ءارقاشان جىنىستىق زورلىق-زومبىلىقتان امان قالعانداردىڭ جاعىندا بولدىم جانە بولا بەرەمىن»، — دەدى ول.
تەيم Human Rights Watch ۇيىمىنىڭ 2023 جىلعى 7 قازاندا يزرايلدىك ايەلدەردىڭ جاپپاي زورلانعانى تۋرالى تۇجىرىمدى راستايتىن دالەل تابا الماعانىن اتاپ ءوتتى.
«الايدا مەن جەكەلەگەن يزرايلدىك ايەلدەردىڭ زورلاۋ تۋرالى زاڭدى ايىپتاۋلارىن، سونىڭ ىشىندە توپتاسىپ زورلاۋ تۋرالى اڭگىمەلەرىن جوققا شىعارمايمىن»، — دەدى ول.
«مەن يزرايلدىكتەردى جەك كورمەيمىن. ياھۋدي حالقىن جەك كورمەيمىن. مەن يزرايل مەملەكەتىنىڭ قىلمىستارىنان جيرەنەمىن.
مەن يزرايلدىك امان قالعاندارعا سەنەمىن، ياھۋدي امان قالعاندارعا سەنەمىن، بارلىق امان قالعاندارعا سەنگەنىمدەي. مەنىڭ سوزدەرىمنىڭ نيەتى باسقاشا بولماسا دا، ولاردىڭ دۇرىس سيپاتتالماۋى كەلتىرگەن كەز كەلگەن زيان ءۇشىن مويىندايمىن جانە شىن جۇرەكتەن كەشىرىم سۇرايمىن».
اۆستراليا ياھۋدي ايەلدەرىنىڭ ۇلتتىق كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى ليندا بەن-مەناشە تەيمنىڭ مالىمدەمەسىن سىناپ، ونى كەشىرىم دەپ سانامايتىنىن ايتتى.
«ول يزرايلدىك ايەلدەردىڭ كەڭىنەن دالەلدەنگەن جىنىستىق زورلىق-زومبىلىق تۋرالى تۇجىرىمدارىن «جوققا شىعارىلعان ۇگىت-ناسيحات» دەپ اتادى، بۇل ولاردىڭ جاراسىنا تۇز سەبە جانە وسى ەلدەگى بارلىق ياھۋدي ايەلدەرگە — جانە ەرلەرگە — قارسى ارانداتۋ وتىن تۇتاندىردى»، — دەدى ول مالىمدەمەسىندە.
«ادامدار ونىڭ سوزدەرىن قالاي تۇسىنگەنى ءۇشىن كەشىرىم سۇراۋى — كەشىرىم ەمەس. بۇل ونى اقتامايدى دا، ونىڭ باستاپقى سوزدەرىنىڭ بىزگە كەلتىرگەن زيانىن دا قايتارمايدى».
ناۋرىزداعى سۇحباتتا تەيمنەن 7 قازانداعى شابۋىلدار كەزىندە جىنىستىق قاتىناسقا ماجبۇرلەنگەن يزرايلدىك ايەلدەرگە قاتىستى نارازىلىق بىلدىرگەن-بىلدىرمەگەنى سۇرالدى.
ول: «مەن قانداي دا ءبىر ۇگىت-ناسيحاتتى تالقىلاۋ دەڭگەيىنە تۇسپەيمىن» جانە «بۇل نارسەلەر جوققا شىعارىلدى» دەپ جاۋاپ بەردى.
2024 جىلى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاقتىعىس ايماعىنداعى جىنىستىق زورلىق-زومبىلىق جونىندەگى ارنايى وكىلى حاماس-تىڭ 7 قازانداعى شابۋىلدارى كەزىندە بىرنەشە جەردە زورلاۋ مەن توپتاسىپ زورلاۋدى قوسا العاندا، جىنىستىق قاتىناسقا ماجبۇرلەۋ ورىن العانىنا سەنۋگە «نەگىزدى سەبەپتەر» بار دەگەن قورىتىندىعا كەلدى.
تەيمنىڭ سوزدەرى كانبەرراداعى يزرايل ەلشىلىگىنىڭ سىنىنا ۇشىرادى، ول الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازباسىندا ونى «مورالدىق باعدارىنان» ايىرىلدى دەپ ايىپتادى.
ABC ومبۋدسمەن كەڭسەسى تەيمنىڭ سۇحباتىنان كەيىن 145 شاعىم تۇسكەنىن، تاعى تورتەۋى «بولەك، ءبىراق ۇقساس ماسەلەلەردى» كوتەرگەنىن مالىمدەدى.