حالىقارالىق قىلمىستىق سوتتىڭ (حقك) مۇشەلەرى بۇگىن نيۋ-يوركتەگى بۇۇ شتاب-پاتەرىندە سوت پروكۋرورى كاريم حاندى قىزمەتتەن بوساتۋ تۋرالى داۋىس بەرۋگە جينالادى. ول جىنىستىق قۋدالاۋ ارەكەتتەرىنە بايلانىستى ايىپتالعان. داۋىس بەرۋ — گازاداعى سوعىس قىلمىستارىن تەرگەپ جاتقان سوتتى قىسىمعا ۇشىراتقان ەكى جىلدان استام ۋاقىتقا سوزىلعان وقيعانىڭ شىڭى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كاريم حانعا قاتىستى ايىپتاۋلار: 56 جاستاعى ادۆوكات ءوزىنىڭ تىكەلەي كومەكشىسى بولعان كىشى ارىپتەسىن جىنىستىق قۋدالادى دەگەن ايىپ تاعىلعان، ول مۇنى جوققا شىعارادى. ايىپتاۋشى ايەل (تەك سارا دەپ اتالادى) CNN-گە بەرگەن سۇحباتىندا حاننىڭ وعان قول تيگىزۋى مەن سيپاۋىنىڭ ءورشىپ بارا جاتقانىن، ءتىپتى ۇيىقتاپ جاتقان بولىپ جۇرگەندە دە جاقىن جەرىنەن ۇستاعانىن ايتتى. «مۇنداي بيلىك تەڭسىزدىگى جاعدايىندا ەشنارسە كەلىسىمدى بولا المايدى»، — دەدى سارا.
حقك حاندى بۇگىنگى داۋىس بەرۋگە دەيىن قىزمەتىنەن شەتتەتكەن. بۇل شەشىم بۇۇ تەرگەۋ ەسەبىنە، ارنايى ساراپشىلار كوميتەتىنىڭ كەڭەسىنە جانە جازباشا ۇسىنىستارعا نەگىزدەلگەن. حاندى جۇمىستان شىعارۋ ءۇشىن سوتتىڭ 125 مۇشەسىنىڭ كەمىندە 63ء-ىنىڭ ءابسوليۋتتى كوپشىلىگى قۇپيا داۋىس بەرۋدە كەلىسۋى كەرەك. داۋىس بەرۋ جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 15:00-دە (گرينۆيچ بويىنشا 19:00) وتەدى، ناتيجە ساعات 17:30-دا (21:30) جاريالانادى. ەگەر حان قىزمەتتەن بوساتىلسا، جاڭا پروكۋروردى سايلاۋ كەلەسى جىلعا دەيىن كۇتىلمەيدى. قولدانىستاعى حقك وردەرلەرى كۇشىندە قالادى، ويتكەنى ولاردى الۋ تەك سۋديالاردىڭ قۇزىرىندا.
حان ءوزىنىڭ كىناسىزدىگىن تالاپ ەتەدى. ونىڭ ادۆوكاتى ساراتا اشراف CNN-گە حان «كەز كەلگەن جىنىستىق قاتىناستى، كەلىسىمدى نەمەسە كەلىسىمسىز» جوققا شىعاراتىنىن ايتتى. حان حقك پروسەسىن «نەگىزسىز جانە زاڭسىز» دەپ اتاپ، ونى شەتتەتۋ سوتتىڭ ءوز پروسەدۋرالارىن بۇزعانىن مالىمدەدى. ادۆوكاتتار تاۋەلسىز سۋديالار القاسى ايىپتاۋلاردى نەگىزدى كۇماننان تىس دالەلدەيتىن دالەل تاپپاعانىن اتاپ كورسەتتى. حان بۇگىن ءوزىن قورعاۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان، ويتكەنى اقش-تىڭ سانكسيالارى وعان داۋىس بەرۋگە قاتىسۋعا تىيىم سالعان.
بۇل ءىس ساياسي سيپات الدى، سەبەبى ول حقك-تىڭ ەڭ بەدەلدى تەرگەۋلەرىنىڭ ءبىرى – ءيزرايلدىڭ گاگاداعى سوعىس قىلمىستارىمەن بايلانىستى. پروكۋرور رەتىندە حان بىرنەشە قاقتىعىستاردى تەرگەپ جۇرگەن ەدى، ءبىراق 2024 جىلى يزرايل پرەمەر-مينيسترى بينيامين نەتانياحۋ مەن سول كەزدەگى قورعانىس ءمينيسترى يواۆ گالانتقا قاماۋعا الۋ وردەرىن سۇراۋ شەشىمى ۇكىمەتتەر مەن بەلسەندى توپتاردىڭ قاتتى نارازىلىعىن تۋدىردى. ءيزرايلدىڭ وداقتاسى اقش حانعا جانە باسقا حقك قىزمەتكەرلەرىنە سانكسيا سالدى. «ساياسي پىكىرلەر وسىعان قوسىلدى، اسىرەسە بۇل پروكۋروردىڭ العاش رەت باتىس وداقتاسىنا قارسى وردەر سۇراعانى»، — دەدى ۋترەحت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىسى يۆا ۆۋكۋشيچ. حان مەن ونىڭ جاقتاستارى ءىستىڭ ساياسي سەبەپتى ەكەنىن ايتادى. ەۋروپالىق وداقتىڭ بۇرىنعى سىرتقى ىستەر جونىندەگى كوميسسارى جوزەپ بوررەل بۇل ءىس «حقك-كە قارسى ۇلكەن شابۋىلدىڭ ءبىر بولىگى» ەكەنىن جازدى. پالەستينالىق ۇيىمدار توبى حقك اتقارۋ كوميتەتىن «ورىنسىز ساياسي ارالاسۋدا» ايىپتاپ، اشىق حات جولدادى.
ايىپتاۋشى سارا بۇل ايىپتاۋلاردىڭ ساياسي ەكەنىن جوققا شىعارىپ، ونىڭ شاعىمىن ءيزرايلدىڭ ارەكەتىمەن بايلانىستىرۋ «تەك الاڭداتىپ، نازاردى باسقاعا اۋداراتىنىن» ايتتى.