امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ نيۋ-يورك قالاسىندا قىتايلىق ءىرى تەحنولوگيالىق كومپانيا Huawei Technologies-كە قاتىستى قىلمىستىق ءىس بويىنشا سوت پروسەسى باستالادى. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.

كومپانيا تەحنولوگيالاردى ۇرلادى، اقش-تىڭ ساۋدا قۇپيالارىن ۇرلاۋدى جوسپارلادى، سونداي-اق الاياقتىق پەن بانكتىك الاياقتىق جاسادى دەپ ايىپتالۋدا. القابيلەردى ىرىكتەۋ سەيسەنبىدە باستالۋى ءتيىس.

ايىپتاۋ قورىتىندىسىندا كورسەتىلگەندەي، Huawei جانە ونىڭ كەيبىر ەنشىلەس كومپانيالارى ساۋدا قۇپيالارىن ۇرلاۋمەن قاتار، اقش سانكسيالارىنا قاراماستان سولتۇستىك كورەيامەن بيزنەس جۇرگىزگەن جانە يرانعا 2009 جىلعى ۇكىمەتكە قارسى نارازىلىقتار كەزىندە دەمونسترانتتاردى باقىلاۋعا كومەكتەسەتىن تىڭشىلىق جابدىقتاردى ورناتقان.

Huawei ادۆوكاتتارى بۇل كەڭ اۋقىمدى قىلمىستىق ءىستى قىسقارتۋعا تىرىسىپ، سوتقا بەرگەن قۇجاتتارىندا اقش تاراپىنىڭ ايىپتاۋلارى تىم تۇسىنىكسىز، كەيبىرى «رۇقسات ەتىلمەيتىن ەكستەرريتوريالدى» جانە ەل ىشىندەگى الاياقتىق پەن بانكتىك الاياقتىققا قاتىسى جوق دەپ مالىمدەگەن.

Huawei — الەمدەگى سىمسىز تەلەكوممۋنيكاسيالىق جەلىلەرگە ارنالعان جابدىقتاردىڭ ەڭ ءىرى جەتكىزۋشىسى، الايدا كومپانياعا اقش-تىڭ بايلانىس وپەراتورلارىنا جابدىق ساتۋعا تىيىم سالىنعان، سەبەبى ول قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەدى دەپ قورقادى. ول سونداي-اق كانادا مەن ۇلىبريتانيا سياقتى باسقا باتىس وداقتاستار تاراپىنان قارا تىزىمگە ەنگىزىلگەن.

كومپانيا تەلەفوندار مەن باسقا دا تۇتىنۋ ەلەكترونيكاسىن شىعارادى، ءبىراق بيزنەستىڭ باسقا باعىتتارىنان قول ءۇزىپ قالعان. سوڭعى كەزدەرى ول چيپ وندىرىسىنە كەڭەيىپ جاتىر، ويتكەنى جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى وركەندەۋ ميكروپروسەسسورلارعا سۇرانىستى ارتتىرۋدا. دونالد ترامپتىڭ العاشقى پرەزيدەنتتىك مەرزىمىندە ونىڭ اكىمشىلىگى Huawei-گە قاتىستى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن كوتەرىپ، باتىس وداقتاستارىن كومپانيا ونىمدەرىن كەلەسى بۋىن جوعارى جىلدامدىقتى سىمسىز جەلىلەرگە قوسپاۋعا ۇگىتتەي باستادى. اقش قىلمىستىق ايىپتاۋلاردى 2019 جىلدىڭ باسىندا جاريالاپ، سودان بەرى ايىپتاۋلاردى كەڭەيتتى.

جۇڭگو شەنەۋنىكتەرى اقش ۇكىمەتى «ەكونوميكالىق قورقىتۋمەن» اينالىسىپ، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى «جۇڭگو كومپانيالارىن باسۋ» ءۇشىن سىلتاۋ رەتىندە زاڭسىز پايدالانعانىن ايتتى.

اقش پروكۋرورلارى Huaweiء-دى اقش سانكسيالارىن بۇزىپ، يرانعا جابدىق ساتۋ ءۇشىن Skycom دەپ اتالاتىن گونكونگتاعى قۋىرشاق كومپانيانى پايدالاندى دەپ ايىپتادى. ولار سونداي-اق كومپانيانىڭ قارجى ديرەكتورى مەن ۆانچجوۋدى الاياقتىق جاسادى دەپ ايىپتادى، ول HSBC بانكىن كومپانيانىڭ يرانداعى بيزنەسى تۋرالى اداستىرعان. Huawei نەگىزىن قالاۋشىنىڭ قىزى مەن 2018 جىلدىڭ سوڭىندا اقش-تىڭ ەكستراديسيالاۋ ءوتىنىشى بويىنشا كانادادا تۇتقىندالعان، ءبىراق 2021 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە جۇڭگو ۇستاعان ەكى كانادالىقتى بوساتۋ جانە ونىڭ ۇيىنە ورالۋىنا مۇمكىندىك بەرگەن جوعارى ستاۆكالى تۇتقىن الماسۋ كەلىسىمى اياسىندا بوساتىلدى.

كەلىسىم اياسىندا اقش ەكستراديسيالاۋ ءوتىنىشىن قايتارىپ الىپ، مەنگە قاتىستى الاياقتىق ايىپتاۋلاردى جويۋعا ۋادە بەردى.

جەلىلىك جابدىقتاردىڭ ەڭ ءىرى ءوندىرۋشىسى Huawei سانكسيالارعا بايلانىستى نارىقتاعى ۇلەسىن ساقتاۋدا قيىندىقتارعا تاپ بولدى، بۇل ونىڭ اقش-تىڭ كوپتەگەن پروسەسسورلىق چيپتەرى مەن باسقا تەحنولوگيالارىنا قول جەتكىزۋىن شەكتەدى. بۇل شەكتەۋلەر ونى كومپيۋتەرلىك چيپتەر مەن باسقا دا وزىق تەحنولوگيالاردى ءوز بەتىنشە دامىتۋدى كۇشەيتۋگە يتەرمەلەدى.