دجاكارتاداعى كەزدەسۋدە يندونەزيا مەن قىتايدىڭ جوعارى لاۋازىمدى مينيسترلەرى ەكى ەل اراسىنداعى قورعانىس ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ، ازىق-ت ۇلىك جانە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
يندونەزيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سۋگيونو ەكى تاراپ جاڭا ەكىجاقتى ديالوگ ساياسي، ەكونوميكالىق، قاۋىپسىزدىك، تەڭىز جانە حالىقارالىق قاتىناستار باعىتتارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدىڭ باسىمدىقتارى بويىنشا ناقتى ناتيجەلەر بەرەتىنىنە قول جەتكىزۋگە ۇمتىلاتىنىن ايتتى.
قىتايدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان ي ەكى ەلدىڭ دامۋ مەن قاۋىپسىزدىكتەگى نەگىزگى باسىمدىقتارىن ۇيلەستىرۋگە كەلىسكەنىن، بۇل ەكى مەملەكەتتىڭ دە جاڭعىرۋىنا بەرىك كەپىلدىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «ءبىز بىرلەسىپ ءبىرجاقتى قورلاۋ مەن كۇش ساياساتىنا قارسى تۇرامىز. سونداي-اق ايماقتا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىس ناتيجەلەرىنە قارسى شىعىپ، تاريح دوڭگەلەگىن كەرى بۇرۋعا تىرىساتىن ارەكەتتەرگە قارسى سەرگەك بولۋىمىز كەرەك. ءبىز حالىقارالىق ادىلەتتىلىك پەن ادىلدىكتى، سونداي-اق دامۋشى ەلدەردىڭ زاڭدى قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋىمىز كەرەك»، — دەدى ۆان ي بىرلەسكەن مالىمدەمەدە.
سۋگيونو ولاردىڭ ۇلتتىق توزىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ونەركاسىپتەردى دامىتۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك، ەنەرگەتيكا جانە مينەرالدىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋدى تالقىلاعانىن، بولاشاقتا جاساندى ينتەللەكت، بايلانىس سپۋتنيكتەرىن بىرلەسىپ ازىرلەۋ جانە باسقا دا وزىق تەحنولوگيالىق باستامالاردى قامتيتىنىن ايتتى. «ءبىز سونداي-اق نارىقتى زەرتتەۋ جانە يندونەزيانىڭ نەگىزگى تاۋارلارىنا نارىق قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتۋدى قوسا العاندا، ساۋدانى جەڭىلدەتۋگە كەلىستىك»، — دەدى سۋگيونو.
ۆان ي جاڭا ەكىجاقتى ديالوگ «الەمگە ءبىزدىڭ ەكى ءىرى دامىپ كەلە جاتقان نارىق ەلىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعى مەن ىنتىماقتاستىعى تۋرالى ايقىن سيگنال جىبەرەتىنىن» اتاپ ءوتتى.
ەكى ەلدىڭ قورعانىس مينيسترلەرى — يندونەزيانىڭ سجافري سجامسوەددين جانە قىتايدىڭ دۋن سزيۋن — بولەك كەزدەسىپ، ماتەريالدىق ىنتىماقتاستىقتى، كادرلاردى نىعايتۋدى جانە ەكى ەلدىڭ قورعانىس ونەركاسىبىن قوسا العاندا، قورعانىس ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋدى تالقىلادى. «ءبىز سونداي-اق جۇڭگو قارۋلى كۇشتەرىن حەپين گارۋدا سياقتى بىرلەسكەن جاتتىعۋلارعا قاتىسۋعا شاقىرامىز، بۇل يندونەزيا ۇلتتىق قارۋلى كۇشتەرى مەن جۇڭگو قارۋلى كۇشتەرى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ ناقتى مىسالى»، — دەدى سجامسوەددين.
يندونەزيانىڭ قىتايمەن ەكونوميكالىق بايلانىستارى سوڭعى جىلدارى ايتارلىقتاي ءوسىپ، 2025 جىلى شامامەن 167 ميلليارد دوللارعا جەتتى. جۇڭگو يندونەزيانىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسىنە اينالدى جانە دجاكارتا-باندۋنگ جىلدام تەمىرجولى مەن استانادان 130 شاقىرىم (80 ميل) قاشىقتىقتاعى باتىس ياۆاداعى سۋ قويماسىندا ورنالاسقان وڭتۇستىك-شىعىس ازياداعى ەڭ ءىرى جۇزبەلى كۇن ەلەكتر ستانسياسى Cirata سياقتى ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا ميللياردتاعان دوللار ينۆەستيسيالادى. باعا مەن مەرزىمگە قاتىستى كەلىسپەۋشىلىكتەرگە قاراماستان، جۇڭگو وسى جوبالاردى ءتوراعا سي ءسزينپيننىڭ ايماق بويىنشا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان «بەلدەۋ جانە جول» باستاماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرۋعا مىندەتتەندى.