يراك پرەمەر-مينيسترى ءالي ءال-زايديدىڭ اقش-قا ساپارى بارىسىندا ەكى ەل اراسىندا ونداعان كەلىسىم مەن سەرىكتەستىك ورناتىلدى. ولاردىڭ كوبى مۇناي سەكتورىنا قاتىستى. بارلىعى 48 كەلىسىمگە، ءوزارا تۇسىنىستىك مەموراندۋمىنا، ىنتىماقتاستىق جانە سەرىكتەستىك دەكلاراسياسىنا قول قويىلدى، — دەپ حابارلايدى infohub.kz.
بۇل كەلىسىمدەر يراكتىڭ مۇناي جانە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى مينيسترلىكتەرىنىڭ ەكسونموبيل، كبر، دجيي ۆەرنوۆا، شەلل جانە حالليبەرتون سەكىلدى ءىرى امەريكالىق كومپانيالارمەن ىنتىماقتاستىعىن قامتيدى. سونداي-اق، يراك پەن سيريا اراسىنداعى ءىرى شيكى مۇناي قۇبىرىن سالۋعا قاتىستى بىرنەشە كەلىسىم جاسالدى. يراك سپۋتنيكتىك بايلانىس سالاسىنداعى الەمدىك كوشباسشى ستارلينكپەن قىزمەتتەردى ەنگىزۋ تۋرالى دا كەلىسىمگە قول قويدى.
الدىن الا كەلىسىمدەر ۆاشينگتونداعى اقش ساۋدا پالاتاسىندا وتكەن اقش-يراك بيزنەس سامميتىندە جاسالدى. بۇل باعدادتىڭ ءاقش-يزرايلدىڭ يرانعا سوعىسى سالدارىنان كەمە قاتىناسى مەن مۇناي ەكسپورتى قاتتى بۇزىلعان ءۇرمۇز بۇعازىنا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا ۇمتىلۋىمەن تۇسىندىرىلەدى.
يراك پەن سيريا ۇزاق ۋاقىت بويى جۇمىس ىستەمەي تۇرعان يراك-سيريا مۇناي قۇبىرىن قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى ىنتىماقتاستىق كەلىسىمىنە قول قويدى. بۇل قۇبىر سولتۇستىك يراكتاعى مۇنايعا باي كيركۋك ايماعىنان سيريانىڭ جەرورتا تەڭىزىندەگى بانياس پورتىنا دەيىن سوزىلادى. يراكتىڭ مەملەكەتتىك اقپارات اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، جوبانى ءىرى امەريكالىق ەنەرگەتيكالىق كومپانيا شەۆرون جۇزەگە اسىرادى.
اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى يراك پەن سيريانىڭ قۇبىردى قالپىنا كەلتىرۋ جوسپارىن قولدايتىنىن ءبىلدىردى. دەپارتامەنت مالىمدەمەسىندە «امەريكالىق باسقاراتىن حالىقارالىق كونسورسيۋم» تەحنيكالىق جانە قارجىلىق اسپەكتىلەردى ورىندايتىنى ايتىلعان. قۇبىر قالپىنا كەلتىرىلگەننەن كەيىن باستاپقى كەزەڭدە تاۋلىگىنە 2 ميلليون باررەل شيكى مۇنايدى تاسىمالداي الادى. بۇل جوبا «يراك مۇناي ءوندىرىسىن جەرورتا تەڭىزىنىڭ ەكسپورتتىق نارىقتارىمەن جانە ودان ءارى بايلانىستىراتىن ماڭىزدى ەنەرگەتيكالىق ءدالىز» رەتىندە سيپاتتالدى.
اقش-تىڭ تۇركياداعى ەلشىسى توم بارراك يراكتىڭ سوڭعى مۇناي قۇبىرى كەلىسىمدەرى «ءۇرمۇز بۇعازىن ەكىنشى جوسپارعا ىسىراتىن» باعدارلاماعا اكەلەتىنىن ايتتى. قۇبىر جوباسىنان باسقا، شەۆرون يراكپەن مۇناي ءوندىرىسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان تاعى ەكى كەلىسىمگە قول قويدى. كورپوراتيۆتىك بيزنەستى دامىتۋ جونىندەگى پرەزيدەنت دجەيك سپيرينگتىڭ سوزىنشە، بۇل كەلىسىمدەر ءوندىرىستى ۇلعايتۋعا باعىتتالعان.
جالپى، يراكتىڭ امەريكالىق كومپانيالارمەن الدىن الا كەلىسىمدەرى ەنەرگەتيكا، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە تەحنولوگيا سالالارىن قامتيدى، ولاردىڭ قۇنى 60 ميلليارد دوللاردان استام، — دەپ حابارلادى Reuters. بيزنەس سامميتىندە ءال-زايدي: «ءبىز اشىق ەسىك ساياساتىن ۇستانامىز. جوباسى بار كەز كەلگەن ادام بىزگە كەلىپ، سويلەسە الادى. ءبىز ەشكىمگە قيىندىق تۋدىرمايمىز»،— دەدى.