يران بيلىگى ەكونوميكالىق قيىندىقتارعا بايلانىستى بەنزين باعاسىن قايتا كوتەردى. بۇل — جەلتوقساننان بەرى ەكىنشى رەت. مەملەكەتتىك اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا، جاڭا باعا سەيسەنبى كۇنى تاڭەرتەڭ ەنگىزىلدى. ۇكىمەت مۇنى «قازىرگى جاعدايمەن» بايلانىستىرىپ، قوسىمشا قاراجات ءۇي شارۋاشىلىقتارىنا بەرىلەتىنىن مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جاڭا جۇيە بويىنشا، ايىنا 110 ليتردەن (29 گاللون) ارتىق بەنزين ساتىپ الاتىندار ليترىنە 100 000 ريال (شامامەن 7 سەنت) تولەۋى كەرەك، بۇل جەلتوقساننان بەرى تولەپ كەلگەن باعادان ەكى ەسە كوپ. يران الەمدەگى ەڭ ارزان بەنزين باعاسىنىڭ بىرىنە يە، ءبىراق بۇل ءوسىم ەلدەگى 90 ميلليوننان استام ادامنىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە قوسىمشا قىسىم جاسايدى. ۇلتتىق ۆاليۋتا رەكوردتىق تومەن دەڭگەيگە ءتۇسىپ، ساتىپ الۋ قابىلەتى السىرەگەن. دۇيسەنبىدە اقش دوللارى 2،22 ميلليون ريالعا باعالاندى.
مەملەكەتتىك مۇناي تاراتۋ كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى كەرامات ۆەيس كاراميدىڭ ايتۋىنشا، جاڭا باعا تۇتىنۋشىلاردىڭ 15 پايىزىنا اسەر ەتەدى. ول تامىز ايىندا تاۋلىكتىك تۇتىنۋ 145 ميلليون ليترگە (38 ميلليون گاللون) جەتكەنىن، ال وتاندىق ءوندىرىس قۋاتى تاۋلىگىنە 122 ميلليون ليتر ەكەنىن ايتتى. قالعان بولىگى يمپورتتالادى.
باعانى كوتەرۋ جوعارى تۇتىنۋدى تومەندەتۋگە كومەكتەسەدى، دەپ ساراپشىلار يرانداعى ەسكىرگەن كولىكتەر مەن قوسالقى بولشەكتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن، سونداي-اق قوعامدىق كولىكتىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن ايىپتايدى. الايدا ساراپشىلار بەنزين باعاسىنىڭ ءوسۋى جىلدىق ينفلياسيا شامامەن 67 پايىزدى قۇرايتىن ەلدە ينفلياسيانىڭ ودان ءارى وسۋىنە اكەلەتىنىن ايتادى. يراندا ارزان بەنزين ۇزاق ۋاقىت بويى تۋا بىتكەن قۇقىق رەتىندە قاراستىرىلىپ كەلگەن، 1964 جىلى باعانىڭ كوتەرىلۋى شاحتىڭ كوشەلەرگە اسكەري كولىكتەردى شىعارۋىنا سەبەپ بولعان جاپپاي نارازىلىقتارعا اكەلدى.
جاڭا باعا ەنگىزىلگەننەن ءبىر ساعات وتكەن سوڭ، Associated Press تەكسەرگەن سەگىز جانارماي قۇيۋ بەكەتىنىڭ ەكەۋى سورعىلارداعى باعانى رەتتەۋ ءۇشىن جابىق بولدى. قالعان التاۋى جۇمىس ىستەپ تۇردى، ءارقايسىسىندا ون شاقتى كولىك كەزەكتە تۇردى. جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرىنىڭ اينالاسىندا قاۋىپسىزدىك شارالارى كۇشەيتىلىپ، فورمالى جانە بەيفورمالى پوليسيا كورىندى.
كەزەكتە تۇرعان 34 جاستاعى تەگەران تۇرعىنى اسگار راحيمي باعانىڭ ءوسۋى توقتامايتىنىن ايتتى. «بۇل از مولشەر ۇكىمەتكە كەدەيلىك پەن جۇمىسسىزدىق سياقتى ماسەلەلەردى شەشۋگە كومەكتەسە المايدى. بۇل ءبىرىنشى قادام عانا. الداعى ايلاردا ولار ونى قايتا كوتەرۋگە ءماجبۇر بولادى»، — دەدى راحيمي. تاعى ءبىر تۇرعىن، 55 جاستاعى الي سالاري باعانىڭ ءوسۋى نان مەن ەت سياقتى باسقا تاۋارلاردىڭ باعاسىنا اسەر ەتەتىنىنەن قاۋىپتەنەدى. «ۇكىمەت گاز باعاسىن رەتتەگەننەن بەرى وسىلاي بولىپ كەلەدى»، — دەدى سالاري. 43 جاستاعى تەگەران تۇرعىنى حاميد ميرزەي ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانىن، تەك بۇرشاق پەن جاسىمىق سياقتى نەگىزگى تاعامدارعا ارنالعان ازىق-ت ۇلىك ساپارى 100 ميلليون ريالعا ($73) دەيىن جەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى. «ءبىزدىڭ بارىمىزگە ءومىر قيىن بولدى. ءتىپتى نەگىزگى ازىق-ت ۇلىكتەر دە قولجەتىمسىز بولىپ بارادى»، — دەدى ميرزەي. «ەگەر بەنزين باعاسى دا كوتەرىلسە، جاعداي ودان سايىن ناشارلايدى»، — دەپ قوستى ول.