يران مەن ومان ورمۋز بۇعازى ارقىلى جۇك تاسىمالىنىڭ ۋاقىتشا جاڭا باعىتى تۋرالى كەلىسىمگە جاقىن، الايدا تەگەران بۇل سۋ جولىنىڭ تولىق اشىلۋى ءۇشىن جەتكىلىكسىز ەكەنىن ەسكەرتەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراكچي ومانمەن كەلىسسوزدەر «وتە جاقىن» اياقتالعانىن مالىمدەدى. تاراپتار تەحنيكالىق جانە قۇقىقتىق ماسەلەلەر شەشىلگەنشە كەمەلەردىڭ ءوتۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ۋاقىتشا باعىتتى تالقىلاۋدا.
سونىمەن قاتار، يران اقش-قا قاتاڭ تالاپتار قويادى: وتەماقى تولەۋ، قاۋىپ-قاتەر مەن اسكەري ارەكەتتەردى توقتاتۋ، سانكسيالار مەن بلوكادانى الىپ تاستاۋ، سونداي-اق يراندىق اكتيۆتەردى بوساتۋ. يسلام رەۆوليۋسياسى ساقشىلارى كورپۋسىنىڭ وكىلى حوسسەين موحەببي بۇعازدىڭ اشىلۋى تىكەلەي ۆاشينگتوننىڭ وسى شارتتارعا كەلىسىمىنە بايلانىستى ەكەنىن جانە تەك يران-ومان كەلىسىمدەرىنە قاتىستى ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ورمۋز بۇعازى الەمدىك ەنەرگيا نارىعى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە: جانجال باستالعانعا دەيىن ول ارقىلى الەمدىك مۇناي مەن گاز جەتكىزىلىمىنىڭ شامامەن بەستەن ءبىر بولىگى وتكەن. كەمە قاتىناسىنىڭ شەكتەلۋى جەتكىزىلىمدەگى ۇزىلىستەرگە جانە ەنەرگيا باعاسىنىڭ وسۋىنە اكەلدى.
كەلىسسوزدەر اياسىندا بۇعازداعى شيەلەنىس ساقتالۋدا. ءباا يراندىق كۇشتەر ەلدىڭ مەملەكەتتىك مۇناي كومپانياسىنا قاتىستى كەمەگە زىمىرانمەن شابۋىل جاساعانىن، زارداپ شەككەندەر جوق ەكەنىن حابارلادى. بريتاندىق تەڭىز ساۋداسىن باقىلاۋ قىزمەتى دە بەلگىسىز سنارياد تيگەننەن كەيىن ءورت شىققان كەمەمەن بولعان وقيعانى تىركەدى، الايدا ءورتتى ءسوندىرۋ مۇمكىن بولدى.
اقش بۇعان دەيىن مۇناي تانكەرلەرىنىڭ قالىپتى قوزعالىسىن قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاقىن ارادا كەلىسىمگە قول جەتكىزىلەدى دەپ ۇمىتتەنەتىنىن بىلدىرگەن. ۆاشينگتون يراننان كوممەرسيالىق كەمەلەردىڭ بۇعاز ارقىلى ەركىن جانە كەدەرگىسىز ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تالاپ ەتەدى جانە تەگەرانعا وتكەلدى باقىلاۋدى بەرۋگە قارسى. كەلىسىمدەر ورىندالعان جاعدايدا اقش يران پورتتارىنا سالىنعان بلوكادانى الىپ تاستاۋعا دايىن.
كەشە يران پارسى شىعاناعى ەلدەرىنەن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتى يسلام رەسپۋبليكاسىنا جاڭا سوققىلار جاساۋدان باس تارتۋعا كوندىرۋدى تالاپ ەتتى. ايتپەسە، تەگەران ايماقتاعى ۆاشينگتوننىڭ جاقىن وداقتاستارىنىڭ مۇناي، ەنەرگەتيكا جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىنا شابۋىل جاسايمىز دەپ قورقىتتى.