يران سوعىسى ۇلىبريتانيانىڭ جاڭا پرەمەر-مينيسترى ەندي بەرنحەمدى كۇزگى بيۋدجەتتە قيىن شەشىم قابىلداۋعا ءماجبۇر ەتۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى infohub.kz حابارلايدى. ۇلتتىق ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى (ۇەازي) پرەمەرگە «قيىن مۇرا» قالعانىن ەسكەرتتى. ينستيتۋتتىڭ ايتۋىنشا، باعانىڭ ۇزدىكسىز كوتەرىلۋى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى جاڭعىرتۋ جوسپارلارىنا ۇلكەن قىسىم جاسايدى.
مۇناي باعاسى قىسقا ۋاقىت ىشىندە باررەلىنە 100 دوللاردان اسىپ، حورمۋز بۇعازى ناۋرىزدان بەرى تولىعىمەن جابىلدى. ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا، الداعى جەتى ايدا ينفلياسيا 3،8 پايىزعا جەتەدى. بۇل قارجى ءمينيسترى دجون ءحيليدى ونجىلدىقتىڭ سوڭىنا قاراي قىزمەتتەر مەن ناقتى ءال-اۋقات تولەمدەرىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن قوسىمشا 24 ميلليارد فۋنت تابۋعا ءماجبۇر ەتەدى. ينستيتۋت بيۋدجەتتىڭ قارجىلىق قورىتىندىسى بولجامىن 7 ميللياردتان 3 ميللياردقا تومەندەتتى. ناۋرىزدا ۇكىمەتتىڭ تاۋەلسىز بولجاۋشىسى – بيۋدجەتتىك جاۋاپكەرشىلىك باسقارماسى قازىناشىلىقتا 22 ميلليارد فۋنت بوس قور بارىن مالىمدەگەن ەدى.
ۇەازي تاياۋ شىعىس قاقتىعىسىنىڭ ۇلىبريتانياعا تيگىزگەن زيانىن اتاپ، بيىل جانە 2027 جىلى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ باياۋلايتىنىن ايتتى. مۇناي باعاسى مەن سوعىسقا بايلانىستى بەلگىسىزدىك سالدارىنان 2027 جىلى ءوسىم 1،1 پايىزعا عانا جەتەدى. ينستيتۋت ديرەكتورى دەۆيد ايكمان بەرنحەم «ينفلياسيا اسەرىنەن توزعان قارجىنى» مۇرا ەتىپ العانىن، G7 ەلدەرى اراسىندا ەڭ جوعارى قارىز الۋ قۇنىمەن بەتپە-بەت كەلگەنىن ايتتى. ول جاڭا باستامالاردى قارىز ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋدى قاتەلىك دەپ سانايدى. «قورعانىس نەمەسە ءۇي شارۋاشىلىعىن قولداۋ جونىندەگى جاڭا مىندەتتەمەلەر سالىق نەمەسە باسقا جيناقتار ەسەبىنەن وتەلۋى كەرەك، قارىز ەسەبىنەن ەمەس»، – دەدى ول.
بەرنحەم پرەمەر-مينيستر بولعاننان بەرى بىرنەشە باستاما جاريالادى، سونىڭ ىشىندە ەرەسەكتەرگە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋدى جاقسارتۋ جانە 1 ميلليون NEET (وقىمايتىن، جۇمىس ىستەمەيتىن، دايىندالمايتىن) جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ بار. ۇەازي ۇكىمەتتىڭ جالپى قارىزى 3 تريلليون فۋنتقا جەتكەنىن، بۇل جىلدىق ۇلتتىق تابىستىڭ 95 پايىزىن قۇرايتىنىن ەسكەرتتى. ينستيتۋتتىڭ ماكروەكونوميكالىق بولجاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ستيۆەن ميللارد ۇلىبريتانيا ەكونوميكاسى وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا «تاڭقالارلىقتاي ءتوزىمدى» بولعانىمەن، «باياۋلاۋ ءالى الدا» ەكەنىن ايتتى. ول ءتىپتى تاياۋ شىعىستا بەيبىتشىلىك قالپىنا كەلسە دە، ينفلياسيا كوتەرىلەدى، ال قارجى ءمينيسترى ساياساتتى قارجىلاندىرۋ جولىندا قيىن شەشىمدەر قابىلداۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. ميللارد جەر سالىعىن ەنگىزۋ، سالىقتىق جەڭىلدىكتەردى قىسقارتۋ جانە بايلار مەن كومپانيالاردىڭ سالىق تولەۋدەن جالتارۋىنا قارسى كۇرەستى ۇسىندى. ۇەازي بولجامى بويىنشا، ينفلياسيا 2026 جىلى ورتا ەسەپپەن 3،1 پايىزدى قۇراپ، 2027 جىلعى اقپاندا 3،8 پايىزعا جەتەدى، سودان كەيىن 2029 جىلدىڭ باسىندا عانا انگليا بانكىنىڭ 2 پايىزدىق ماقساتىنا قايتا ورالادى.