قازاقستاننىڭ ساقتاندىرۋ كومپانيالارى شاريات نورمالارىنا ساي ونىمدەردى بولەك زاڭدى تۇلعا اشپاي-اق ۇسىنا الاتىن بولادى. «يسلام تەرەزەلەرى» دەپ اتالعان بۇل تەتىك ساقتاندىرۋ نارىعىن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسىندا قاراستىرىلعان، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جوسپار تۋرالى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى (قنردا) مالىمدەدى. ءسوز يسلامدىق ساقتاندىرۋ – تاكافۋلدى دامىتۋ تۋرالى بولىپ وتىر. بۇل تەرمين اۋدارمادا «ءوزارا كەپىلدىك بەرۋ» دەگەندى بىلدىرەدى.
تاكافۋل – پايدا مەن شىعىندى ءبولىسۋ تەتىگىنە قۇرىلعان ساقتاندىرۋ جۇيەسى. ول ءوزارا كومەك، ىنتىماقتاستىق جانە شاريات نورمالارىنا تولىق سايكەستىك قاعيداتتارىندا جۇمىس ىستەيدى. قاتىسۋشىلار ورتاق ءوزارا كومەك قورىنا اقشا سالادى، سول قوردان زارداپ شەككەندەرگە وتەماقى تولەنەدى. وپەراتور-كومپانيا قوردى كەلىسىلگەن كوميسسيا ءۇشىن باسقارادى، ءبىراق وعان يەلىك ەتپەيدى. جۇمسالماعان قاراجات (ارتىق سوما) كەيىن قاتىسۋشىلارعا قايتا بولىنەدى.
«قازاقستاندا يسلامدىق ساقتاندىرۋدى (تاكافۋل) دامىتۋعا جانە شاريات قاعيداتتارىنا ساي ساقتاندىرۋ ونىمدەرىنىڭ جەلىسىن كەڭەيتۋگە قوسىمشا جاعداي جاساۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءتيىستى باستاما ساقتاندىرۋ نارىعىن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسىندا قاراستىرىلعان. نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى – قولدانىستاعى ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا بولەك ساقتاندىرۋ ۇيىمىن قۇرماي-اق يسلامدىق ساقتاندىرۋ ونىمدەرىن ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «يسلام تەرەزەلەرى» تەتىگىن پىسىقتاۋ»، – دەلىنگەن جاريالانعان حابارلامادا.
اگەنتتىكتە يسلامدىق ساقتاندىرۋدى دامىتۋدىڭ زاڭنامالىق نەگىزى قازاقستاندا 2015 جىلدان بەرى بار ەكەنىن ەسكە سالدى. سوعان قاراماستان ەلدە مامانداندىرىلعان يسلامدىق ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى ءالى قۇرىلماعان، ال تاكافۋل ونىمدەرى كەڭ تارالماعان.
مۇنداي جاعدايدىڭ ىقتيمال سەبەبى – يسلامدىق ساقتاندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بولەك زاڭدى تۇلعا قۇرۋ جانە بولەك ليسەنزيا الۋ قاجەتتىگى. وسىعان بايلانىستى قولدانىستاعى ساقتاندىرۋشىلار تاكافۋل باعىتىن قازىرگى ۇيىم اياسىندا دامىتا الاتىن «يسلام تەرەزەلەرى» تەتىگىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ ۇسىنىلىپ وتىر، دەپ اتاپ ءوتتى قنردا-دا.
بۇل رەتتە يسلامدىق ساقتاندىرۋ قىزمەتى ءداستۇرلى ساقتاندىرۋدان وقشاۋلانادى. قاتىسۋشىلاردىڭ قاراجاتى، اكتيۆتەرى، مىندەتتەمەلەرى، كىرىستەرى مەن شىعىستارى بولەك ەسەپكە الىنىپ، تاكافۋل قورىنىڭ قاراجاتى شاريات قاعيداتتارىنا ساي اكتيۆتەرگە سالىنادى دەپ كوزدەلىپ وتىر. يسلام تەرەزەسىنىڭ قىزمەتى شارياتتىق باسقارۋ تالاپتارى مەن ءتيىستى رەتتەۋشىلىك باقىلاۋدى ساقتاي وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى.
ءونىم جەلىسىن نارىقتىڭ ناقتى سۇرانىسى مەن دايىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ، كەزەڭ-كەزەڭىمەن دامىتۋ جوسپارلانۋدا. باستاپقى كەزەڭدە وتباسىلىق جانە جالپى تاكافۋلدىڭ بازالىق ونىمدەرى، ونىڭ ىشىندە ءومىردى ساقتاندىرۋ، جازاتايىم وقيعالاردان ساقتاندىرۋ، اۆتوكولىكتى ساقتاندىرۋ، شەتەلگە شىعۋشىلاردى ساقتاندىرۋ جانە مەديسينالىق ساقتاندىرۋ ۇسىنىلۋى مۇمكىن.
كەيىننەن جەلى جيناقتاۋشى ءومىردى ساقتاندىرۋ، اۋىر اۋرۋلاردان ساقتاندىرۋ، جەكە تۇلعالار مەن بيزنەستىڭ مۇلكىن ساقتاندىرۋ، جاۋاپكەرشىلىكتى ساقتاندىرۋ، سونداي-اق نەعۇرلىم كۇردەلى ينۆەستيسيالىق، زەينەتاقى جانە كورپوراتيۆتىك ونىمدەر ەسەبىنەن كەڭەيتىلۋى مۇمكىن.
ۇسىنىلىپ وتىرعان شارالار يسلامدىق ساقتاندىرۋدى دامىتۋ جولىنداعى كەدەرگىلەردى ازايتىپ، حالىق پەن بيزنەسكە شاريات قاعيداتتارىنا ساي ونىمدەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتىپ، ساقتاندىرۋ نارىعىنداعى ۇسىنىستاردىڭ الۋان تۇرلىلىگىن ارتتىرىپ، ساقتاندىرۋ قامتۋىن بىرتىندەپ ۇلعايتۋعا جاعداي جاسايدى دەپ سانايدى قنردا-دا.