2026 جىلدىڭ 27 قازانىنا بەلگىلەنگەن جالپى سايلاۋ قارساڭىندا ءيزرايلدىڭ ءبىر پالاتالى پارلامەنتى – كنەسسەت جۇما كۇنى تارايدى. بۇل – 1988 جىلدان بەرى كنەسسەتتىڭ تولىق مەرزىمىن وتكەرۋىنىڭ العاشقى جاعدايى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
بۇل كەزەڭ ەل تاريحىنداعى ەڭ ماڭىزدى ءارى داۋلى كەزەڭدەردىڭ بىرىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. كنەسسەت ءيزرايلدىڭ گازاداعى گەنوسيدتىك سوعىسىن، سونداي-اق يران مەن ليۆانداعى سوعىستاردى قولدادى. ول باتىس جاعالاۋداعى زاڭسىز ەلدى مەكەندەردىڭ كەڭەيۋىن دە ماقۇلدادى. ءيزرايلدىڭ وداقتاستارى، سونىڭ ىشىندە اقش، بۇل ۇكىمەتتى ازاپتاۋ، جىنىستىق زورلىق-زومبىلىق جانە بەيبىت تۇرعىنداردى، ونىڭ ىشىندە بالالاردى جۇيەلى تۇردە ءولتىرۋ ايىپتارى ءۇشىن سىنعا الدى. بۇعان پرەمەر-مينيستر بەنيامين نەتانياحۋ باستاعان ءيزرايلدىڭ ەڭ وڭشىل ۇكىمەتى جەتەكشىلىك ەتتى. نەتانياحۋ سىبايلاس جەمقورلىققا، سوت جۇيەسىنە ىشكى سوعىس جۇرگىزۋگە جانە ەلدىڭ قاۋىپسىزدىك قىزمەتتەرىن ءوزىنىڭ ساياسي ماقساتتارىنا بەيىمدەۋگە كۇدىكتى.
سايلاۋ جۇيەسى جالپىۇلتتىق پروپورسيونالدى وكىلدىككە نەگىزدەلگەن. سايلاۋشىلار جەكە ۇمىتكەرلەردى ەمەس، پارتيالىق تىزىمدەردى تاڭدايدى. 120 ورىندىق كنەسسەتتە پارتيالار 3،25 پايىزدىق كەدەرگىدەن وتكەن جاعدايدا داۋىستاردىڭ ۇلەسىنە قاراي ورىن الادى. تاريحتا ەشبىر پارتيا ءابسوليۋتتى كوپشىلىككە يە بولماعاندىقتان، كواليسيا قۇرۋ ماڭىزدى.
سوڭعى ساۋالناما بويىنشا، بۇرىنعى باس شتاب باستىعى گادي ەيزەنكوت پەن ونىڭ جاڭادان قۇرىلعان «ياشار» پارتياسى نەتانياحۋ مەن «ليكۋدتى» سىناۋعا دايىن. «ياشار» 23 ورىنعا، ال «ليكۋد» 22 ورىنعا يە بولۋى مۇمكىن. ەيزەنكوتتىڭ ايتۋىنشا، ول نەتانياحۋدىڭ ايماقتىق سوعىستاردى جۇرگىزۋى مەن ىشكى بولىنىستەرىن سىنايدى. سونداي-اق بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترلەر نافتالي بەننەت پەن ياير لاپيد «بىرگە» بيلەتىمەن ۇمىتكەر، بۇل وداق 16 ورىن الادى دەپ بولجانۋدا.
وپپوزيسيانىڭ كوپ بولىگى نەتانياحۋدىڭ وڭشىل ۇكىمەتىنىڭ ءستيلى مەن سيپاتىنا، ونىڭ مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى السىرەتىپ، الەۋمەتتىك بولىنىستەردى تەرەڭدەتۋىنە نازار اۋدارادى. ءۋلترادىني قاۋىمنىڭ اسكەرگە شاقىرىلۋى دا ماڭىزدى ماسەلە. نەتانياحۋدىڭ كواليسياسى ءۋلترادىني پارتيالاردىڭ قولداۋىنا تاۋەلدى، ءبىراق وپپوزيسيا بۇل ماسەلەنى اينالىپ ءوتۋ ساياساتىن جالعاستىرمايتىنىن ايتادى. ەيزەنكوت بۇل ماسەلەمەن تىعىز بايلانىستى، ويتكەنى ول گازاداعى 73 000-نان استام ادامنىڭ ولىمىنە قاتىسۋ كەزىندە ۇلى گال مەن ەكى جيەنىن جوعالتقان.
ساۋالناما بويىنشا، ءۋلترادىني پارتيالاردىڭ قولداۋىمەن دە ەشبىر جاق كوپشىلىككە يە بولمايدى. نەتانياحۋعا قارسى پارتيالار 59 ورىن الادى دەپ كۇتىلۋدە، بۇل ۇكىمەت قۇرۋ ءۇشىن قاجەتتى 61 ورىننان ەكىگە از. نەتانياحۋ بلوگى 51 ورىن الادى، ال اراب پارتيالارى 10 ورىنعا يە بولادى. تاريحي تۇرعىدان اراب پارتيالارى كواليسيالىق ۇكىمەتتەردە شەكتەۋلى ءرول اتقارعان.