17 شىلدەدە يزرايل پارلامەنتى ءوزىن تاراتىپ، 27 قازانعا سايلاۋ كۇنىن بەلگىلەگەننەن كەيىن بىرنەشە ساعات وتكەن سوڭ يزرايلدىك ۇشقىشسىز اپپارات نۋسەيرات بوسقىندار لاگەرىندەگى احمەد ياسين مەشىتىنىڭ جانىندا جەرلەۋ شەرۋىنە سوققى بەرىپ، بىرنەشە ساعات بۇرىن ولتىرىلگەن ادامدى جەرلەپ جاتقان كەمىندە سەگىز ازا تۇتۋشىنى ءولتىردى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
بۇۇ-نىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى باسقارماسى 13-20 شىلدە ارالىعىندا يزرايلدىك شابۋىلدار كەمىندە 57 پالەستينالىقتى، ونىڭ ىشىندە التى بالا مەن سەگىز ايەلدى ولتىرگەنىن، بۇل ۇلگى «گازاداعى حالىقارالىق گۋمانيتارلىق قۇقىقتىڭ، سوعىس قىلمىستارىنىڭ جانە باسقا دا ىقتيمال قاتىگەزدىك قىلمىستاردىڭ ۇزدىكسىز بۇزىلۋىنا الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى» دەپ ەسكەرتتى.
سول اپتادا يزرايل اسكەرى كۇندەلىكتى ولتىرۋلەر جۇرگىزدى، مينيسترلەر پارلامەنت تاراعانعا دەيىن زاڭدار قابىلداۋعا اسىقتى، ازاماتتىق اكىمشىلىك بۇزۋ جانە جەردى يەمدەنۋ تۋرالى بۇيرىقتار شىعاردى، ال قونىستانۋشىلار پالەستينالىقتارعا ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىكسىز شابۋىل جاسادى. وسىنىڭ ءبارى سايلاۋعا دەيىنگى بىرنەشە ايدىڭ زورلىق-زومبىلىق پەن جەردەن ايىرۋدان تۇراتىنىن كورسەتەدى.
گازاداعى جاپپاي قۇرباندىق اپتاسى
نۋسەيراتتاعى جەرلەۋ سوققىسىنان باسقا، اپتاداعى گازاداعى شىعىن ۇيلەر مەن ىعىستىرىلعان وتباسىلارعا جاسالعان اۋە شابۋىلدارىن قامتىدى. 15 شىلدەدە يزرايلدىك تىكۇشاق شابۋىلى دەير ءال-بالاحتا ومار سامي ءابۋ كاسسەم، ونىڭ ايەلى اسما عازي جانە التى جاسار قىزى حابيبانى ءولتىردى؛ ءۇش جاسار ۇلى عانا امان قالدى. 18 شىلدەدە يزرايلدىك اسكەري ۇشاق گازا قالاسىنداعى ناسسر اۋدانىنداعى تۇرعىن ۇيگە ەسكەرتۋسىز سوققى بەرىپ، ادحام ناسمان، ونىڭ ايەلى مارۆا جانە ولاردىڭ ءۇش بالاسىن ءولتىردى؛ ءۇشىنشى بالا ۇيدە بولماعاندىقتان امان قالدى. يزرايل ناسماندى حاماس كومانديرى دەپ مالىمدەدى – توپ بۇل تۋرالى راستاۋ ءالى بەرگەن جوق. ءبىر كۇننەن كەيىن ريدا ءابۋ اسر زەيتۋندا يزرايلدىك ارتيللەريالىق اتقىلاۋدان قازا تاپتى، بۇل سول كۇنى تانكتەر داۋلا تورابىنا قاراي جىلجىعان كەزدە اۋداندا ولتىرىلگەن بىرنەشە ادامنىڭ ءبىرى، دەپ حابارلادى ۆافا اگەنتتىگى.
يزرايلدىك سوققىلار 14 شىلدەدە بەكەتكە جاسالعان شابۋىلدا جاباليا پوليسيا بەكەتىنىڭ ديرەكتورىن قوسقاندا جەتى پوليسيا قىزمەتكەرىن ءولتىردى، سونداي-اق اپتا بويى ال-ماۋاسيدەگى ىعىستىرىلعان وتباسىلاردى پانالاتقان شاتىرلارعا قايتا-قايتا سوققى بەردى، دەپ حابارلادى ۆافا. سودان كەيىن 21 شىلدەدە تۇنگى يزرايلدىك اۋە شابۋىلى گازا قالاسىندا ۇيىقتاپ جاتقان فيراc ءال-ماسري، ونىڭ ايەلى سالسابيل جانە ولاردىڭ ءتورت بالاسىن ءولتىردى، دەپ حابارلادى مەديسينالىق مەكەمەلەر. وسى جاپپاي قۇرباندىق شابۋىلدارى اراسىندا يزرايل قورعانىس ءمينيسترى يسراەل كاس 14-ارناعا بەرگەن سۇحباتىندا سولتۇستىك گازادا ارالاپ ءجۇرىپ، قيراعان كورىنىستەردەن قاناعات سەزىنەتىنىن، بۇل ادەيى يزرايلدىك ساياساتتىڭ ناتيجەسى ەكەنىن ايتتى. ول يزرايل سولتۇستىك گازادا ءۇش اسكەري ۇلگىدەگى قونىس بەكەتىن قۇرۋدى زەرتتەپ جاتقانىن قوستى.
كاستىڭ مالىمدەمەلەرى «ناحالا» قونىستانۋشىلار قوزعالىسىنىڭ جەكسەنبىدە گازا شەكارا قورشاۋىنا جاساعان مارشىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى، وندا وڭشىل يزرايلدىكتەر – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ءمينيسترى يتامار بەن-گۆير مەن قارجى ءمينيسترى بەسالەل سموتريچ قوسا، وننان استام مينيستر مەن زاڭ شىعارۋشى جانە پرەمەر-مينيستر بەنيامين نەتانياحۋدىڭ «ليكۋد» پارتياسى قولداعان – گازا ىشىندە قونىستاردى قايتا قۇرۋدى تالاپ ەتتى.
قورشاۋدىڭ ەكىنشى جاعىندا يزرايل باقىلاۋىنداعى «سارى سىزىق» باتىسقا قاراي كەڭەيە بەردى، ءال-قارارا ماڭىنا جاڭا بلوكتار قويىلىپ، دەير ءال-بالاحتان شىعىسقا قاراي ءابۋ ميري اينالما جولىنا جەتتى، بۇل جەرگىلىكتى دەرەككوزدەر بويىنشا جۇزدەگەن وتباسىن ءيزرايلدىڭ ىلگەرىلەۋىنەن قاشۋعا ءماجبۇر ەتتى. وسى جاعدايلاردا گازاداعى گۋمانيتارلىق احۋال بۇۇ-نىڭ گۋمانيتارلىق ىستەردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ (OCHA) 16 شىلدەدەگى ەسەبىندە كورسەتىلگەندەي ناشارلاۋدى جالعاستىرۋدا. گازاداعى ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ 63 پايىزى كۇنىنە التى ليتردەن از اۋىز سۋ الادى، ال 60 پايىزى اعىندى سۋدىڭ ون مەترىندە تۇرادى.
يزرايلدىك قونىستانۋشىلار جولدارى اشىلادى – پالەستينالىق قاقپالار جابىلادى
گازاداعى شيەلەنىستىڭ كۇشەيۋى باتىس جاعالاۋدا «جەردەگى فاكتىلەردى» قۇرۋ ناۋقانىمەن قاتار ءجۇردى. وتكەن اپتادا يزرايل قاۋىپسىزدىك كابينەتى 34 جاڭا زاڭسىز قونىس قۇرۋعا 1،3 ميلليارد شەكەل (426،3 ميلليون دوللار) ءبولدى. 15 شىلدەدە ول قونىستانۋشىلار جولدارىنىڭ ينفراقۇرىلىمىنا قوسىمشا 1،075 ميلليارد شەكەل (352،5 ميلليون دوللار) ءبولدى، دەپ حابارلادى ۆافا، بۇل باتىس جاعالاۋدىڭ شالعاي اۋداندارىنا جەتەتىن جاڭا قونىستار مەن بەكەتتەردىڭ كوپشىلىگىن قولدايدى. سموتريچ بۇل شەشىمدى «قونىس جانە قاۋىپسىزدىك رەۆوليۋسياسى» دەپ اتادى، ول 100-دەن استام قونىس پەن 160 اۋىلشارۋاشىلىق جانە مالشىلىق بەكەتتەرىن قۇرۋدى كوزدەيدى. بۇل قارجىلاندىرۋ اياسى اپتاداعى بۇزۋ جۇمىستارىنىڭ تولقىنىنا كونتەكست بەردى، ونىڭ ماقساتى رۇقسات قۇجاتتارىن ورىنداتۋدان گورى كوبەيىپ كەلە جاتقان قونىس ينفراقۇرىلىمى ناۋقانىنا جەر تازارتۋعا اۋىسقان. ءيزرايلدىڭ « قىزىل ءجىپ» بوگەت جوباسى سولتۇستىك يوردان اڭعارىندا پالەستينالىق سۋ ينفراقۇرىلىمىن جۇيەلى تۇردە جويۋمەن جالعاستى، يزرايلدىك كۇشتەر مەن قونىستانۋشىلار اتۋف ماڭىنداعى ءۇش ارتەزيان ۇڭعىماسىن قيراتىپ، سورعىلار مەن گەنەراتورلاردى تاركىلەپ، 4500 دۋنام (4،5 شارشى شاقىرىم) اۋىلشارۋاشىلىق جەرگە قىزمەت ەتەتىن شامامەن 800 مەتر قۇبىردى ءۇزدى، دەپ حابارلادى اتۋف اۋىلدىق كەڭەسى. ماسافەر ياتتادا قورعان جانە قونىستانۋعا قارسى كوميسسيا اد-دەيرات جانە ار ريفايياداعى بۇزۋ جانە جۇمىستى توقتاتۋ تۋرالى بۇيرىقتاردىڭ تولقىنىن 356-جول بويىمەن جوسپارلانعان قونىس جولىنا بايلانىستىردى، بۇل جوبا 700 بالاعا قىزمەت ەتەتىن بەس جەرگىلىكتى مەكتەپتىڭ ۇشەۋىن، ونىڭ ىشىندە 8 شىلدەدە بۇزۋ تۋرالى سوت شاعىمىنان ايىرىلعان ار ريفاييا مەكتەبىن قاۋىپكە تىگەدى. يزرايل بيلىگى سونداي-اق شىعىس يەرۋساليمنىڭ سولتۇستىگىندەگى دجابادا جەردى يەمدەنۋ تۋرالى اسكەري بۇيرىق شىعاردى، بۇل پالەستينالىق شەنەۋنىكتەردىڭ ايتۋىنشا، 60-جولدى نابي ياكۋب قونىسىمەن بايلانىستىراتىن تاعى ءبىر قونىس جولى – قونىس ينفراقۇرىلىمىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن اسكەري يەمدەنۋ بۇيرىقتارىنىڭ سوڭعىسى. سول ينفراقۇرىلىمدىق ناۋقان باتىس جاعالاۋداعى زورلىق-زومبىلىق گەوگرافياسىن قالىپتاستىرا بەردى، ونىڭ ىشىندە راماللانىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنداعى ال-مۋعاييردە 17 جاستاعى ۇلتتىق جاستار فۋتبولشىسى فادي ءال-نااسان 11 شىلدەدەگى قونىستانۋشىلار مەن اسكەر رەيدىندە العان جاراقاتتارىنان 18 شىلدەدە قازا تاپتى – بۇل 2023 جىلعى قازاننان بەرى ال-مۋعاييردە ولتىرىلگەن جەتىنشى تۇرعىن، ونىڭ ىشىندە ءتورت كامەلەتكە تولماعان. يزرايلدىك بەلسەندى دجوناتان پوللاك ونداعى قايتالاناتىن ولىمدەردى شيلو بلوگىن يوردان اڭعارىمەن بايلانىستىراتىن قونىس ءدالىزىن جاساۋ ناۋقانىمەن بايلانىستىردى. سول سياقتى، باتىس جاعالاۋدا ءبىرقاتار تۇتاس قالالار اسكەري قاقپالارمەن جابىلدى. راماللانىڭ سولتۇستىگىندەگى سينجيل وسى ناۋقاننىڭ تولىق اۋىرتپالىعىن كوتەردى. يزرايل كۇشتەرى ءسينجيلدىڭ كىرەبەرىستەرىن توپىراق ۇيىندىلەرى مەن اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن جۇتىپ قويعان تىكەندى سىممەن جاۋىپ، سودان كەيىن تۇندە قالاعا شابۋىل جاسادى، دەپ حابارلادى ۆافا مەن جەرگىلىكتى بەلسەندى ايەد جافري. 16 شىلدەدە تۇندە 100-دەن استام قارۋلى قونىستانۋشى قالانىڭ شەتىنە شابۋىل جاسادى؛ تۇرعىندار ولارمەن جاقىن قاشىقتىقتا بەتپە-بەت كەلىپ، ولاردى «بارلىق باعىتتان» كەلگەن وق استىندا قاشۋعا ءماجبۇر ەتتى، دەپ سيپاتتادى جافري. قونىستانۋشىلار تاڭ اتقاندا اسكەر قورعاۋىمەن ەگىندى ورتەۋ ءۇشىن قايتىپ كەلدى. سونىمەن قاتار، يزرايل كۇشتەرى بەتلەحەمنىڭ باتىس كىرەبەرىسىن ال-شوۋليدە جاڭا تەمىر قاقپامەن جاۋىپ، حۋسان، باتتير، ناححالين جانە ۆادي فۋكينگە جولدى كەستى؛ اتارا جانە اين سينيا بەكەتتەرىن – سوڭعىسى راماللا تۇرعىندارى ءۇشىن سەنىمدى اشىق جولداردىڭ ءبىرى – ءبىر ۋاقىتتا ساعاتتاپ جاۋىپ تاستادى؛ جانە حەۆروننىڭ باتىسىنداعى يدناداعى ءۇش جىلدىق قاقپا جابىلىسىن بەتون بلوكتارىمەن كۇشەيتتى، دەپ حابارلادى ۆافا. راماللانىڭ شىعىسىنداعى دەير دجارير 19 شىلدەدە تۇندە ءوزىنىڭ قاتەرلى رەيدىن كوردى، ۇلكەن اسكەري رەيد شامامەن 70 قويدى ۇرلاۋ ارەكەتىمەن ۇيلەسىپ، 26 جاستاعى احماد ءابۋ ماحۋ مەن 53 جاستاعى ودە فاراحنا ەكى ەر ادامدى وقتان ءولتىردى؛ پوللاك كۋاگەرلەردىڭ ساربازدار نەمەسە قونىستانۋشىلار وق اتقانى تۋرالى قاراما-قايشى ايعاقتار بەرگەنىن ايتتى. اسكەري ەسكورتپەن مال ۇرلاۋ بۇل اپتادا ءجيى قايتالاندى، ونىڭ ىشىندە حيربەت ەمنەيزالدا ءبىر وتباسىنان 180-نەن استام قويدى تاركىلەۋ جانە ۆادي ال-راحيمدەگى تابىندارعا قايتا-قايتا رەيدتەر جۇرگىزۋ، بۇل جەرگىلىكتى بەلسەندى وساما ماحامرەحتىڭ سوزىمەن ايتقاندا، ماسافەر ياتتاداعى ءومىردىڭ كۇتىلەتىن جاعدايىنا اينالدى. ماسافەر ياتتاداعى ات-تاۋانيدە قونىستانۋشىلار 18-19 شىلدەدە اۋىل مەشىتىن، ءبىر شابۋىلداۋشى «مەن ءۇي قاماۋىندامىن» دەپ جازىپ قالدىرعان گراففيتيمەن، ەكى ءۇي مەن ءسۇت ونىمدەرى زاۋىتىن ورتەپ جىبەردى، دەپ حابارلادى ماحامرەح، مۋراد سامارا جانە ۆافا.
نەگىزگى سايلاۋشىلارعا ارنالعان قىزىل ەت
سونىمەن بىرگە، 20 شىلدەدە حاماس ساياسي بيۋروسىنىڭ باسشىسى ەتىپ حاليل ءال-حاييانى سايلادى، بۇل ياحيا سينۆاردىڭ ولتىرىلۋىنەن كەيىن ەكى جىلدىق ۇجىمدىق باسشىلىقتى اياقتادى. يزرايل ۇكىمەتى تاراعانعا دەيىنگى سوڭعى ساعاتتاردا نەتانياحۋدىڭ شىعىپ بارا جاتقان كواليسياسى زاڭنامالىق اعىندى ىسكە اسىردى، ونىڭ ىشىندە ۇكىمەتكە تاراتۋ مەدياسىن باقىلاۋعا بەرەتىن بايلانىس زاڭى جانە ۋلتراورتودوكسالدى ەر ادامداردى اسكەرگە شاقىرۋدان قورعايتىن قورعاۋلار. سول اپتادا مينيسترلەر گازانى قايتا قونىستاندىرۋدى تالاپ ەتەتىن بەلسەندىلەرگە قوسىلدى، قورشاعان ورتا ءمينيسترى يديت سيلمان ءنىل قولتىراۋىنىن «باعىلعان» ءتۇر رەتىندە قايتا جىكتەدى، بۇل جابايى تۇرلەردى كوممەرسيالىق ماقساتتا تۇتقىندا ءوسىرىپ، باسقاراتىن زاڭدى سانات. بۇل بەن-گۆيردىڭ پالەستينالىقتاردى ۇستاۋ مەكەمەلەرىن وسى باۋىرىمەن جورعالاۋشىلارمەن قورشاۋ تۋرالى ۇسىنىسىنا زاڭدى جول اشادى – كسيوت تۇرمەسىنەن باستاپ، وندا ايىپ تاعىلماي ۇستالعان گازا دارىگەرلەرى، باسقالارمەن قاتار، ۇستالۋدا.