اريزونا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمى نامان بادجادج پەن SETI ينستيتۋتىنىڭ وكىلى ۋما گورتي باستاعان حالىقارالىق استرونومدار توبى 72 جاس كۇن ءتارىزدى جۇلدىزدىڭ اينالاسىنداعى پروتوپلانەتالىق ديسكىلەردەگى گازدىڭ تارالۋ پروسەسىن زەرتتەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
زەرتتەۋ بارىسىندا دجەيمس ۋەبب عارىشتىق تەلەسكوپىنىڭ (JWST) MIRI اسپابىنىڭ مۇراعاتتىق دەرەكتەرى پايدالانىلدى. عىلىمي جۇمىستىڭ ناتيجەلەرى The Astronomical Journal باسىلىمىندا جاريالاندى.
گاز — يۋپيتەر مەن ساتۋرن سياقتى گاز الىپتارىنىڭ قالىپتاسۋى ءۇشىن نەگىزگى قۇرىلىس ماتەريالى. تالداۋ جۇيەنىڭ ەۆوليۋسياسىنىڭ العاشقى كەزەڭدەرىندە گازدىڭ جوعالۋىنىڭ باستى فاكتورى ماگنيت ورىستەرى باعىتتايتىن مولەكۋلالىق جانە اتومدىق گازدىڭ قۋاتتى اعىندارى مەن كەڭ جەلدەرى ەكەنىن كورسەتتى. ولار زات پەن بۇرىشتىق مومەنتتى ديسكىدەن شىعارادى.
جۇلدىز ەسەيىپ، ماتەريالدىڭ اككرەسياسى ازايعان سايىن ماگنيتتىك اعىندار السىرەيدى، ال ولاردىڭ ورنىن فوتويسپارەنيە پروسەسى باسادى. بۇل كەزدە جاس جۇلدىزدىڭ ۋلتراكۇلگىن جانە رەنتگەن ساۋلەلەرى اتومدىق گازدى قىزدىرىپ، ونى ديسكىدەن كەتۋگە ماجبۇرلەيدى.
مولەكۋلالىق سۋتەگى مەن يوندالعان نەوننىڭ ىزدەرى زەرتتەلگەن 72 ديسكىنىڭ 66-سىندا تابىلدى. كونۋستىق مولەكۋلالىق جەلدەر 46 جۇيەدە، ال جىلدام قوزعالاتىن نەون اعىندارى 40 جۇيەدە تىركەلدى.
الىنعان دەرەكتەر پلانەتالاردىڭ قالىپتاسۋى ۋاقىتپەن جارىس ەكەنىن راستايدى: گاز الىپتارى جۇلدىزدىق جەلدەر مەن فوتويسپارەنيە گاز قورلارىن اشىق عارىشقا تولىق الىپ كەتپەي تۇرىپ قالىپتاسۋى ءتيىس.