جاي ساندار جانە قۇراما ساندار

ماتەماتيكا 5 سىنىپ
ساباقتىڭ تاقىرىبى: §10 جاي ساندار جانە قۇراما ساندار
ساباقتىڭ ماقساتى مەن مىندەتتەرى:
بىلىمدىلىك ماقساتى: جاي ساندار مەن قۇراما سانداردى انىقتاي ءبىلۋ جانە ونى ەسەپ شىعارۋدا قولدانۋعا ۇيرەتۋ
تاربيەلىك ماقساتى: ادامگەرشىلىككە تاربيەلەۋ
دامىتۋ ماقساتى: تانىمدىق قىزىعۋشىلىقتى دامىتۋ
ساباقتىڭ ءتۇرى: ارالاس ساباق
ءادىس - تاسىلدەرى: سۇراق - جاۋاپ
ساباقتىڭ كورنەكىلىگى: دكق №40، جاي سانداردىڭ كەستەسىن پايدالانۋ

ساباقتىڭ بارىسى
ۇيىمداستىرۋ كەزەڭى وقۋشىلاردى تۇگەندەۋ جانە سىنىپتىڭ تازالىعىنا ءمان بەرۋ
ءۇي تاپسىرماسىن تەكسەرۋ، قايتالاۋ
سۇراقتار:
1) 9 سانىنا ەسەلىك ساندار 3 سانىنا ەسەلىك بولا ما؟
2) 100 المانى 3 جاشىككە تەڭ ەتىپ سالساڭ، نەشە الما ارتىق قالادى؟
3) 10 اسىقتى 3 بالاعا تەڭ ءبولىپ بەر، نەشە الما ارتىق قالادى؟
№245 9 سانىنا ەسەلىك ساندى جازۋ كەرەك:
1) 420<><426,>
2) 375<><381,>
3) 563<><569,>

جاڭا ساباقتى ءتۇسىندىرۋ كەزەڭى:
1) 1 - گە جانە وزىنە بولىنەتىن ناتۋرال سانداردى جاي ساندار دەپ اتايمىز
مىسالى: 13 جانە 101 - جاي ساندار
13 سانىنىڭ بولگىشتەرى: 1 جانە 13
101 سانىنىڭ بولگىشتەرى: 1 جانە 101
ەڭ كىشى جاي سان – 2 سانى.
2 ساننان باسقا جاي سانداردىڭ بارلىعى تاق ساندار، سوندا 2 سانى عانا جۇپ سان
جاي سان شەكسىز كوپ.
2) بولگىشتەرىنىڭ سانى ەكىدەن كوپ ناتۋرال سانداردى قۇراما ساندار دەپ اتايدى.
كەستەدەگى 35، 26، 18 ساندارى قۇراما ساندار.
مىسالى، 8 سانى قۇراما سان، بولگىشتەرى 1، 2، 4، 8
24 سانى قۇراما سان، بولگىشتەرى 1، 2، 3، 4، 6، 8، 12، 24
3) ناتۋرال سان 1 - ءدىڭ ءبىر عانا بولگىشى بار، ول سول ساننىڭ ءوزى – 1 سانى.
1 سانى جاي ساندار توبىنا دا، قۇراما ساندار توبىنا دا جاتپايدى.
سىنىپتا شىعارىلاتىن ەسەپتەر:
ءى - دەڭگەي №258، 260، 262، 264، ءىى - دەڭگەي №266، 268، 270، ءىىى - دەڭگەي № 274، 276
شىعارماشىلىق دەڭگەي قيىندىعى جوعارى ەسەپتەر
وقۋشىلارعا بەرىلەتىن تاراتپالار ءمۇعالىمنىڭ قالاۋى بويىنشا جاسالادى
ءى دەڭگەي
№258
جاي ساندار: 17، 23، 31، 97
قۇراما ساندار: 28، 36، 70، 96، 120، 185، 207
№260
4=1+3
6=1+5
8=1+7
12=1+11
14=1+13
18=1+17
№262
جاي ساندار قاتارىنداعى ەكى تىزبەكتەس جانە ايىرماسى 2 - گە تەڭ ساندار ەگىز ساندار دەپ اتالادى.
مىسالى، 3 پەن 5، 5 پەن 7، 11 مەن 13 ساندارى ەگىز ساندار.
جاي ساندار كەستەسىن پايدالانىپ، 1 - دەن 100 - گە دەيىنگى ەگىز سانداردى جازىڭدار:
17 مەن 19، 29 بەن 31، 41 مەن 43، 71 مەن 73 ساندارى ەگىز ساندار.