كامبودجادا ءىز-تۇزسىز جوعالعان اۋستراليالىق قۇقىق قورعاۋشىنىڭ ايەلى فەدەرالدىق ۇكىمەتتەن كۇيەۋىن تاۋىپ، ەلگە امان-ەسەن قايتارۋدى ءوتىنىپ وتىر. 50 جاستاعى اۋستراليالىق، ۆەتنامدىق دەموكراتيا جولىنداعى بەلسەندى چان حيەپ ادام قۇقىقتارىن قورعاۋشىلارمەن كەزدەسۋ ءۇشىن كامبودجا استاناسى پنومپەنگە قىسقا ساپارمەن بارىپ، كەيىن تايلاندتىڭ بانگكوك قالاسىندا ايەلى حلويا دانگقا ورالۋى ءتيىس ەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
الايدا ول ۇشاققا وتىرمادى. 18 قىركۇيەكتەن بەرى ايەلىمەن بايلانىسقا شىققان جوق. بۇل جاعداي دانگتى كۇيەۋىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن قاتتى الاڭداتىپ وتىر.
«مەن جانە وتباسىم ونىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن قاتتى الاڭدايمىز. تەك قايدا ەكەنىن جانە وعان نە بولعانىن بىلگىمىز كەلەدى»، — دەدى دانگ مەلبۋرنگە ۇشار الدىندا بانگكوك اۋەجايىندا.
«كۇيەۋىم قورعالۋعا لايىق. اۋستراليا ۇكىمەتى كامبودجاعا قىسىم جاساپ، ونىڭ ءقازىر قايدا ەكەنىن انىقتاۋ ءۇشىن تەرگەۋ جۇرگىزۋگە ماجبۇرلەيدى دەپ ۇمىتتەنەمىن»، — دەپ قوستى ول.
حيەپ — ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەس جونىندەگى اۋستراليا اليانسىن قۇرعان، ەركىن جۇمىس ىستەيتىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مامانى. ول تاعى ءبىر قۇقىق قورعاۋشى — ۆەتنامدىق، نورۆەگيا پاسپورتىن ۇستاۋشى نگۋەن دۋك تۋانمەن بىرگە جۇرگەن. ەكەۋى كامبودجاعا ۆەتنامدىق ديسسيدەنت بەلسەندىلەرمەن كەزدەسىپ، وقىتۋ ساباقتارىن وتكىزۋ ءۇشىن بارعان.
سوڭعى جىلدارى ۆەتنام ديسسيدەنتتەرگە قارسى قىسىمدى كۇشەيتتى. 2025 جىلى كەڭ اۋقىمدى قىلمىستىق زاڭدار بويىنشا 55-تەن استام بەلسەندى قاماۋعا الىندى. ازاماتتىق قوعام ۇيىمدارى مەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ساراپشىلارى ۆەتنامدىق بيلىك پەن كورشىلەس ۇكىمەتتەردىڭ قۇقىق قورعاۋشىلاردى ۇستاۋعا باعىتتالعان ىنتىماقتاستىعى كۇشەيىپ كەلە جاتقانىن بىرنەشە رەت ەسكەرتتى.
دەموكراتيالىق دياسپورالىق ساياسي پارتيا Viet Tan ەكى ادامنىڭ جوعالۋىن الاڭداتارلىق جاعداي دەپ باعالادى. بۇعان دەيىن ۆەتنامدىق ديسسيدەنتتەردىڭ كورشى ەلدەردە جوعالىپ، كەيىن ۆەتنامدا قاماۋدا پايدا بولعان وقيعالارى بولعان.
«ولاردىڭ جوعالۋى قاراپايىم «ءىز-تۇزسىز جوعالعان ادام» وقيعاسى ەمەس. ەكەۋى دە ۇزاق جىلدار بويى ادام قۇقىقتارىن قورعاپ كەلە جاتقان بەلسەندىلەر جانە Viet Tan مۇشەلەرى»، — دەدى ۇيىم.
36 جاستاعى دانگ كۇيەۋىنىڭ قايدا ەكەنىن بىلمەۋ وعان پسيحولوگيالىق اۋىرتپالىق تۇسىرگەنىن ايتتى.
«11 كۇن بولدى، مەن مۇلدەم بەيحابارمىن»، — دەدى ول كوز جاسىن تىيا الماي.
«ونىڭ قايدا ەكەنىن، جاعدايى قالاي ەكەنىن بىلمەيمىن — بۇل مەنى جىندى قىلادى. بارلىعى تىم بەلگىسىز»، — دەپ قوستى ول.
اۋستراليا ۇكىمەتى كونسۋلدىق قىزمەتكەرلەردىڭ دانگپەن بايلانىستا ەكەنىن راستادى، ءبىراق قوسىمشا تۇسىنىكتەمە بەرۋدەن باس تارتتى.
«سىرتقى ىستەر جانە ساۋدا دەپارتامەنتى كامبودجادا جوعالعان اۋستراليالىق ازاماتتىڭ وتباسىنا كونسۋلدىق كومەك كورسەتىپ جاتىر»، — دەدى دەپارتامەنت وكىلى دۇيسەنبىدە.
جوعالعان ەرلەردىڭ وتباسىلارى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ءماجبۇرلى نەمەسە ەرىكسىز جوعالۋلار جونىندەگى جۇمىس توبىنا شاعىم ءتۇسىردى.