الەۋمەتتىك جەلىلەردە كانادا اقش-قا ەلەكتر قۋاتىن ەكسپورتتاۋدى توقتاتسا، امەريكانى قاراڭعىلىققا باتىرۋى مۇمكىن دەگەن قاۋەسەت تارالۋدا. بۇل الىپ-قوسارى ەكى كورشى ەل اراسىنداعى ساۋدا سوعىسىنىڭ ودان ءارى ورشۋىنە بايلانىستى تۋىنداپ وتىر. ونتاريو پرەمەرى داگ فوردتىڭ Associated Press اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا داۋ كۇشەيگەن جاعدايدا «بارلىق نۇسقالار قاراستىرىلاتىنىن»، ونىڭ ىشىندە پروۆينسيادان ەلەكتر قۋاتىن جەتكىزۋدى توقتاتۋ مۇمكىندىگىن ايتقانىنان كەيىن بۇل پىكىرتالاس ءورشي ءتۇستى. كانادا سەيسەنبى كۇنى امەريكاندىق تاۋارلارعا شامامەن 20 ميلليارد دوللار كولەمىندە جاۋاپ رەتىندە باج سالىعىن ەنگىزدى، الايدا ەلەكتر قۋاتىن شەكتەۋ ارەكەتى جاسالعان جوق. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، كانادالىق بيلىك فوردتىڭ قاۋىپ-قاتەرىن جۇزەگە اسىرسا دا، اقش تۇرعىندارى كەنەتتەن جارىقسىز قالمايدى. ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن تولىعىراق قاراستىرايىق.
تۇجىرىم: كانادا اقش-تاعى ەلەكتر قۋاتىن ءوشىرىپ، جاپپاي جارىق سونۋىنە سەبەپ بولۋى مۇمكىن. بۇل — شىندىققا جاناسپايدى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، كانادا كەيبىر شتاتتاردى ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتەتىنى راس، ءبىراق ولار ءبىر تۇيمەنى باسۋ ارقىلى جاپپاي جارىق سوندىرە المايدى. اقش-تا بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىراتىن باسقا دا ەلەكتر كوزدەرى جەتكىلىكتى، سوندىقتان ەكونوميكالىق سالدارلار ەلەكتر قۋاتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن گورى ىقتيمالىراق.
تۋفتس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فلەچەر مەكتەبىنىڭ ەنەرگەتيكالىق ساياسات پروفەسسورى باربارا كەيتس-گارنيك: «ءبىز مۇنى نارىقتا، باعادا كورەمىز، ءبىراق ەلەكتر قۋاتىنان ايىرىلمايمىز»، — دەدى. كانادانىڭ ەنەرگەتيكالىق رەتتەۋشىسىنىڭ مالىمەتىنشە، 2025 جىلى كانادا اقش-قا 3،3 ميلليارد دوللارعا ەلەكتر قۋاتىن ەكسپورتتاعان، ال وڭتۇستىك كورشىسىنەن 1،4 ميلليارد دوللارعا يمپورتتاعان. بۇل تيىسىنشە 32،7 تەراۆاتت-ساعات جانە 22،1 تەراۆاتت-ساعات قۇرايدى. اقش ەنەرگەتيكالىق اقپارات باسقارماسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، 2025 جىلى اقش 4،43 مىڭ تەراۆاتت-ساعات ەلەكتر قۋاتىن وندىرگەن.
اقش كانادادان ەلەكتر قۋاتىن ىشكى وندىرىستەن ارزان بولعاندىقتان يمپورتتايدى. ەگەر كانادا اقش-قا ەلەكتر ەكسپورتىن توقتاتسا، ءوندىرىس قىمباتىراق كوزدەرگە اۋىسادى، بۇل ەلەكتر قۋاتىنىڭ قۇنىن ارتتىرادى. دەگەنمەن، ەلدى قۋاتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى كولەمدە ءوندىرىس ساقتالادى.
ەنەرگيانى باسقارۋ كومپانياسى Gravity كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىسى ءارى باس ديرەكتورى سالەح ەلحاتتاب كانادا تۋرالى: «ولار نەگىزىنەن جەتكىزۋشى، ءبىزدىڭ ۇيلەرىمىزدەگى ەنەرگيانىڭ ناقتى قولجەتىمدىلىگىن باقىلامايدى. بۇل — جەتكىزۋشىلەرى كوپ نارىق. قىمباتىراق ەنەرگيا كوزدەرى بار ادامدار ادەتتە قول جەتكىزە المايتىن ۇسىنىستار الادى»، — دەدى.
ەرەكشە جاعدايدا، كۇتپەگەن اۋا رايى سالدارىنان ەلەكتر قۋاتىن تۇتىنۋ الدەقايدا ارتسا، جاپپاي جارىق ءسونۋى مۇمكىن. ءبىراق قاراپايىم ادامدار بىردەن جارىقسىز قالمايدى. كەيس ۆەستەرن رەزەرۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇلى كولدەر ەنەرگەتيكا ينستيتۋتىنىڭ ۋاقىتشا ديرەكتورى دجوناتان ستايرەردىڭ تۇسىندىرۋىنشە، دەرەكتەر ورتالىقتارى نەمەسە ۋنيۆەرسيتەتتەر سياقتى جوعارى تۇتىنۋشىلارعا ەلەكتر جەلىسىنەن وزدىگىنەن اجىراپ، رەزەرۆتىك گەنەراتورلار سياقتى بالامالى كوزدەردى پايدالانۋدى تالاپ ەتەتىن شەكتەۋ تاپسىرىستارى بەرىلۋى مۇمكىن. كوپتەگەن مۇنداي ۇيىمدار پيك ساعاتتاردا ەلەكتر تۇتىنۋدى ەرىكتى تۇردە ازايتۋ ءۇشىن ىنتالاندىرۋ الۋ ماقساتىندا سۇرانىسقا جاۋاپ بەرۋ باعدارلامالارىنا قاتىسادى. ەگەر بۇل شارالار جەتكىلىكسىز بولسا، كەزەكتى جارىق ءسوندىرۋ تاپسىرىلۋى مۇمكىن. دەگەنمەن، جاعداي دۇرىس باسقارىلسا، تۇتىنۋشىلار جارىق سونگەنگە دەيىن حاباردار ەتىلەدى.
«ادەتتەگى كۇندەلىكتى جاعدايدا، ەگەر ولار مەتافورالىق تۇيمەنى وشىرسە، سالدارى نەگىزىنەن ەكونوميكالىق بولار ەدى»، — دەدى ستايرەر.