قازاقستاننىڭ ءبىر قالاسىندا كوتەرمە ساتۋشى كۇرىشتى ساتىپ الۋ باعاسىنان 2،5 ەسە قىمباتقا ساتقان. بۇل جانە باسقا دا بۇزۋشىلىقتاردى تەكسەرۋشىلەر انىقتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
تەلەارنانىڭ مالىمەتىنشە، قاراعاندىدا كوتەرمە ساتۋشى كۇرىشتى ساتىپ العان باعاسىنان 2،5 ەسە قىمباتقا ساتقان. الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىمگە ۇستەمە 15% رۇقسات ەتىلگەندە 160% قۇراعان. ال تەكسەرىلگەن 170 ساتۋشىنىڭ ىشىندە بۇزۋشىلىق تەك 15-ىندە عانا تابىلماعان. بۇل تۋرالى جەرگىلىكتى ساۋدا جانە تۇتىنۋشىلار قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپارتامەنتىندە حابارلادى.
ۆەدومستۆو قىزمەتكەرلەرى ۇنەمى بازارلارعا، سۋپەرماركەتتەرگە جانە ۇساق دۇكەندەرگە شىعىپ تۇرادى. كەيدە ورەسكەل فاكتىلەر انىقتالادى. مىسالى، ءبىر كوتەرمە ساتۋشى كۇرىشتى 205 تەڭگەدەن ساتىپ الىپ، 556 تەڭگەگە ساتقان. ەكىنشى ساتۋشى قۇنى 3 353 تەڭگە تۇراتىن ىرىمشىككە 64% ۇستەمە قوسىپ، ونى 5،5 مىڭ تەڭگەدەن استام باعامەن ساتقان. ءۇشىنشىسى شايدى 472 تەڭگەدەن ساتىپ الىپ، 1079 تەڭگەگە ساتقان — ۇستەمە 130% قۇراعان.
بارلىعى 170 كاسىپكەر تەكسەرىلدى، 155-ىندە بۇزۋشىلىق انىقتالدى. قاراعاندى وبلىسى بويىنشا ساۋدا جانە تۇتىنۋشىلار قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ابزال راحىمباەۆ: «كاسىپكەرلەر نەگىزىنەن ابايسىزدىقپەن تۇسىندىرەدى. ءبىراق ايتا كەتەيىن، بىزدە قايتالانعان بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى دە بار. قايتالانعان بۇزۋشىلىق كەزىندە اكىمشىلىك ايىپپۇلدار ەكى ەسە ارتادى»، — دەدى.
كوميسسيالار اپتا سايىن تەكسەرۋگە شىعادى. بۇزۋشىلاردىڭ كوپشىلىگىندە ۇستەمەنىڭ اسىپ كەتۋى 30-40% قۇرايدى. بارلىعى 4،5 ملن تەڭگە كولەمىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى. تەك الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باعاسى باقىلانادى — بۇل 31 اتاۋ.
كاسىپكەرلەر 15 پايىزدىق شەكتەۋ ولارعا ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى دەپ سانايدى. ءۇي ماڭىنداعى دۇكەننىڭ يەسى ساليحا كاريپوۆا: «مەن ءوزىم دۇكەن يەسىمىن، ءوزىم جۇمىس ىستەيمىن، زەينەتكەر بولسام دا، ساتۋشىلاردى ۇستاي المايمىن، ويتكەنى سالىقتار كوپ، ولارعا جالاقى تولەي المايمىن. ءبىز سوندا دا ۇستەمە قوسامىز، مىسالى، ءسۇت ونىمدەرىنە 10%، الەۋمەتتىك ونىمدەرگە دە 10%، قانت، جارما، كۇرىش 10%-دان اسپايدى، ويتكەنى مەن زەينەتكەر رەتىندە ادامدارعا جانىم اشيدى»، — دەدى.
تاعى ءبىر ءۇي ماڭىنداعى دۇكەننىڭ يەسى سۆەتلانا تيۋكوۆا: «كوبى جابىلىپ جاتىر، سالىقتار كوپ. ءبىز زەينەتاقى تولەيمىز، مەديسينالىق ساقتاندىرۋدى دا تولەيمىز. كوممۋنالدىق تولەمدەر كۇن سايىن ءوسىپ جاتىر»، — دەپ قوستى.
دەپارتامەنتتە بيىل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا باعا تۇراقتالعان دەپ ەسەپتەيدى. وتكەن جىلى باعا شامامەن 10%-عا وسسە، بيىل نەبارى 1،3%-عا وسكەن. ءبىراق ساتىپ الۋشىلار مۇنى بايقامايدى. ايماقتىق كوميسسيا باعانىڭ اسىپ كەتۋىن انىقتاعان بارلىق نۇكتەلەردە باعا بەلگىلەرى تومەندەتىلدى. باعا مونيتورينگىنەن باسقا، دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى نەگىزسىز دەلدالداردى انىقتاپ، ساتۋشىلاردى تاۋارلاردى وندىرۋشىلەردەن تىكەلەي ساتىپ الۋعا ماجبۇرلەيدى.