حالىقارالىق قىلمىستىق سوتتىڭ (حقس) باس پروكۋرورى كاريم حان جىنىستىق سيپاتتاعى تەرىس قىلىقتار تۋرالى ايىپتاۋلار بويىنشا جۇمىستان شىعارىلدى. بۇل شەشىم 2026 جىلى 24 شىلدەدە بۇۇ شتاب-پاتەرىندە وتكەن داۋىس بەرۋدە قابىلداندى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كاريم حان 2024 جىلعى مامىردا يزرايل پرەمەر-مينيسترى بينيامين نەتانياحۋعا قاتىستى تۇتقىنداۋ وردەرىن سۇراعان كەزدە حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال بولدى. بۇل قادام ءحقس-تى اقش-پەن قاقتىعىسقا اكەلدى. حان سونىمەن قاتار بۇرىنعى ليبەريا پرەزيدەنتى چارلز تەيلوردىڭ سوعىس قىلمىستارى بويىنشا ىسىندە قورعاۋشى بولعان.
56 جاستاعى كاريم حان ەدينبۋرگتە تۋىپ، لوندوندا زاڭ وقىعان. ول ءوز مانسابىن ۇلىبريتانيانىڭ ايىپتاۋ قىزمەتىندە باستاپ، كەيىن يۋگوسلاۆيا مەن رۋاندا بويىنشا بۇۇ-نىڭ ارنايى تريبۋنالدارىندا زاڭگەر-كەڭەسشى بولىپ جۇمىس ىستەدى. حان كەيىن كەنيا، سۋدان جانە ليۆيا بويىنشا حقس ىستەرىندە جۇمىس ىستەپ، كەنيا پرەزيدەنتى ۋيليام رۋتوعا قاتىستى ءىستىڭ توقتاتىلۋىنا قول جەتكىزدى.
حان يراكتاعى يسلام مەملەكەتى قىلمىستارىن تەرگەۋ جونىندەگى بۇۇ توبىن باسقارعان كەزدە حقس پروكۋرورى لاۋازىمىنا ۇمىتكەر رەتىندە ءوتىنىش بەردى. ول قىسقا تىزىمگە ەنبەسە دە، ۇلىبريتانيا مەن افريكا مەملەكەتتەرىنىڭ ساياسي قىسىمىنان كەيىن 2021 جىلى بۇل لاۋازىمعا يە بولدى.
حان قىزمەتىنە كىرىسكەن سوڭ حقس تەرگەۋ جۇرگىزەتىن ۋكراينا، يزرايل جانە پالەستينا اۋماقتارىنا ءجيى ساپار شەكتى. 2023 جىلى سوت رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيندى تۇتقىنداۋ تۋرالى وردەر شىعاردى، ناتيجەسىندە حان 2025 جىلى رەسەيدە سىرتتاي سوتتالىپ، ايىپتى دەپ تانىلدى.
احماديا مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ مۇشەسى حان ءوز قىزمەتىندە جىنىستىق قىلمىستاردىڭ جازالانۋىنا جانە بالالار قۇقىعىن قورعاۋعا باسىمدىق بەردى. ول سوزدەرىندە زاڭدى بارلىق جاعدايدا تەڭ قولدانۋعا تىرىساتىنىن ءجيى اتاپ ءوتتى.
نەتانياحۋعا قاتىستى تۇتقىنداۋ وردەرى يزرايل مەن اقش-تىڭ عانا ەمەس، سونداي-اق يتاليا مەن ۆەنگريا سياقتى حقس-كە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ دە نارازىلىعىن تۋدىردى. اقش حاندى قوسا العاندا، سوتتىڭ 11 لاۋازىمدى تۇلعاسىنا سانكسيا سالدى.
2024 جىلدىڭ قازان ايىندا حان كەڭسەسىندەگى كىشى زاڭگەر وعان قاتىستى جىنىستىق سيپاتتاعى تەرىس قىلىقتار تۋرالى ايىپ تاقتى. حان بۇل ايىپتاردى جوققا شىعاردى، ءبىراق 2025 جىلدىڭ مامىرىندا ەڭبەك دەمالىسىنا شىقتى. 2026 جىلدىڭ 8 ماۋسىمىندا حقس باسقارۋ ورگانىنىڭ اتقارۋشى بيۋروسى حان كىشى زاڭگەرمەن دۇرىس ەمەس جىنىستىق قاتىناستا بولعانىن انىقتاپ، ونى جۇمىستان شىعارۋ قاجەتتىگى تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
حان مەن ونىڭ ادۆوكاتتارى بۇل ايىپتاۋلاردى يزرايل مەن ونىڭ وداقتاستارىنىڭ ساياسي قىسىمى دەپ مالىمدەسە، ءيزرايلدىڭ بۇۇ-داعى ەلشىسى دەنني دانون: «ول ءوز تەرىس قىلىقتارىنان نازاردى اۋدارۋ ءۇشىن ءيزرايلدى كۇنالاۋعا تىرىستى. حالىقارالىق قوعامداستىق بۇل سينيكتىك ارەكەتتى بۇگىن جوققا شىعاردى»، — دەدى. بۇۇ تەرگەۋشىلەرى قۇرباننىڭ شەتەلدىك بارلاۋ ورگاندارىمەن بايلانىسى بار دەگەن كۇدىكتى جوققا شىعاردى.
حقس-كە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ داۋىس بەرۋى ناتيجەسىندە جاڭا پروكۋروردى سايلاۋ جونىندەگى پروسەسس باستالدى. فرانسيا، نيدەرلاند جانە نورۆەگيا ونىڭ قىزمەتتەن بوساتىلۋىن اشىق قولدادى.