كانادا پرەمەر-مينيسترى مارك كارني ەۋروپالىق وداقتىڭ كاناداعا «قاۋىمداس مۇشە» مارتەبەسىن ۇسىنۋىن قولدايتىنىن ءبىلدىرىپ، ەۋروپا مەن كانادا بىرگە الدەقايدا مىقتى ەكەنىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، ەكى جاق ازاماتتارىنىڭ ءال-اۋقاتىن قورعاۋ ءۇشىن بايلانىستى تەرەڭدەتۋ قاجەت، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
بۇعان دەيىن بىرنەشە ساعات بۇرىن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ەۋروپالىق كوميسسيا ءتوراعاسى ۋرسۋلا فون دەر ليايەننىڭ باستاماسىن «كۇلكىلى» دەپ اتاپ، ەگەر ول ۇسىنىستى دۇشپاندىق ارەكەت دەپ ەسەپتەسە، ەۋروپاعا قوسىمشا تاريفتەر سالاتىنىن مالىمدەگەن.
«ەۋروپا دا، كانادا دا جەكە-جەكە مىقتى. ال ەۋروپا مەن كانادا بىرگە ءتىپتى دە مىقتى»، — دەدى كارني ستراسبۋرگتەگى ەۋروپالىق وداق زاڭ شىعارۋشىلارىنىڭ الدىندا سويلەگەن سوزىندە.
«مەن ءۇشىنشى بلوك قۇرىپ، ۇلكەن دەرجاۆالارعا قارسىلاس بولۋدى ۇسىنىپ وتىرعان جوقپىن — تەك ادەپتىلىگىمىز ارتىق بولسا ەكەن. ءبىز باسقالاردى باعىندىرۋ ءۇشىن بيلىككە ۇمتىلمايمىز. كەرىسىنشە، اشىق نارىقتارىمىزدى ەشكىم باقىلاي المايتىنداي، ەگەمەندىگىمىزگە نۇقسان كەلمەيتىندەي، اۋماقتىق تۇتاستىعىمىزعا ءقاۋىپ تونبەيتىندەي، بوستاندىعىمىزعا، دەموكراتيامىزعا، زاڭ ۇستەمدىگىنە نۇقسان كەلمەيتىندەي توزىمدىلىككە ۇمتىلىپ وتىرمىز»، — دەپ جالعادى ول.
ەۋروپالىق وداق تا، كانادا دا ترامپ اكىمشىلىگىنىڭ ساۋدا جانە باسقا دا ماسەلەلەردەگى قاتاڭ باسەكەلەستىگىنە، سونداي-اق بارعان سايىن باتىلدانىپ كەلە جاتقان قىتايدىڭ قىسىمىنا تاپ بولىپ وتىر.
ترامپ سارسەنبى كۇنى كەشكە ەۋروپالىق وداق فون دەر ليايەننىڭ كاناداعا قاۋىمداس مۇشەلىك ۇسىنىسىن ىلگەرىلەتەتىن بولسا، وعان قارسى شارا قولداناتىنىن ەسكەرتتى.
«ەگەر ولار وسىلاي ىستەسە، ەگەر مەن مۇنى دۇشپاندىق ارەكەت دەپ ەسەپتەسەم، ەۋروپاعا وتە اۋىر تاريفتەر سالامىن نەمەسە كوپتەگەن سالادا ساۋدانى توقتاتامىن»، — دەدى ترامپ سولتۇستىك كاروليناداعى ءىس-شاراعا بارا جاتىپ تىلشىلەرگە. ول ۇسىنىستى «كۇلكىلى» دەپ اتادى.
«ەگەر نيەتى جاقسى بولسا، وندا ءبارى جارايدى. ال ەگەر نيەتى جامان بولسا، ەۋروپاعا وتە اۋىر تاريفتەر سالامىز»، — دەپ قوستى ول.
ەۋروپالىق كوميسسيا فون دەر ليايەننىڭ ءالى ناقتىلانىپ، ەۋروپالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ماقۇلداۋىن قاجەت ەتەتىن ۇسىنىسى دۇشپاندىق ارەكەت ەمەس ەكەنىن مالىمدەدى.
«ءبىزدىڭ ءتوراعا (فون دەر ليايەن) كەشە انىق ايتقانداي، كانادامەن ارىپتەستىكتى نىعايتۋ تۋرالى ۇسىنىس ەشكىمگە قارسى ەمەس، ورتاق كۇشىمىز ءۇشىن جاسالىپ وتىر»، — دەدى ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ وكىلى ۋلوف گيلل.
ەۋروپالىق پارلامەنتتە سويلەگەن كارني دە ەۋروپالىق وداق سياقتى تەرەڭ بايلانىسقا ۇمتىلاتىنىن انىق ءبىلدىردى.
«ءبىز تەك جاعداي قولايلى كەزدە عانا پايدا بولاتىن وداقتاس ەمەسپىز. ءبىزدىڭ ءال-اۋقاتىمىز ورتاق بولعاندا ارتادى دەپ سەنەمىز»، — دەدى ول.
«ماقسات — ءوزىن-وزى قامتاماسىز ەتۋ ەمەس. ماقسات — ۇجىمدىق توزىمدىلىك»، — دەدى ول. سونداي-اق فون دەر ليايەننىڭ ۇسىنىسىنا توقتالىپ: «ءبىز بۇل باستامانى قولدايمىز»، — دەپ قوستى.
كارني كانادانىڭ ەۋروپالىق وداقپەن جاقىنداسۋىن قالايتىن سالالاردىڭ قاتارىندا ستراتەگيالىق اۆتونومياعا قول جەتكىزۋ ماقساتىندا سىني مينەرالدار، قورعانىس ونەركاسىبىنىڭ الەۋەتى، جاساندى ينتەللەكت پەن ەسەپتەۋ تەحنولوگيالارى، ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك، عارىش جانە تولەم جۇيەلەرى سالالارىندا تەرەڭ ىنتىماقتاستىقتى اتادى.
ول سونداي-اق سيفرلىق ساۋدا مەن ورتاق گەوگرافيالىق ورنالاسۋ ارقىلى ەۋروپا مەن ازيا اراسىندا نەعۇرلىم ءقاۋىپسىز كەڭ جولاقتى بايلانىس قۇرۋدى اتاپ ءوتتى.