توقتامىس حان مەن ءامىر تەمىر اراسىنداعى قاقتىعىستان كەيىن ۇلى جىبەك جولىنىڭ نەگىزگى باعىتى وڭتۇستىككە، قازاقستاندى اينالىپ وتەتىن بولدى. ەلدىڭ كونە كەرۋەن جولدارىنىڭ جەلىسىنەن قالاي ايىرىلعانىن تاريحشى جاقسىلىق ءسابيتوۆ ايتىپ بەردى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان ۇلى جىبەك جولىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندە ورنالاسقان. ەل باتىستان قىتايعا باراتىن تاۋارلار ءۇشىن باستى ترانزيتتىك ءدالىز بولعان.
«التىن وردا داۋىرىندە تاۋارلار، مىسالى، قىرىمنان كەلىپ، ەدىلگە، ودان ءارى قازاقستان اۋماعى ارقىلى ءوتىپ، قىتايعا جەتكەن. بۇل ۇلى جىبەك جولىنىڭ سولتۇستىك بولىگى ەدى»، — دەپ ءتۇسىندىردى تاريحشى.
بۇل تارماقتان باسقا، وزبەكستان اۋماعى ارقىلى وتەتىن وڭتۇستىك تارماق تا بولعان. ۋاقىت وتە كەلە ءدال وسى باعىت باسىم بولا باستادى.
«توقتامىس حان مەن ءامىر تەمىر اراسىنداعى قاقتىعىس — بۇل، شىن مانىندە، ۇلى جىبەك جولىنىڭ قاي باعىتى جەڭەتىنى — سولتۇستىك پە، الدە وڭتۇستىك پە — ءۇشىن كۇرەس. ءامىر تەمىر جەڭدى، سايكەسىنشە، ۇلى جىبەك جولىنىڭ سول بولىگى باسىم بولا باستادى»، — دەپ قوستى ءسابيتوۆ.
بۇعان دەيىن تاريحشى جىبەك جولىنداعى قازاقستاندىق قالالاردىڭ اتا-بابالارى تۋرالى كۇتپەگەن دەرەكتەردى ايتقان بولاتىن. XVIII–XIX عاسىرلارداعى قازاقتار قازىرگى اتىراۋدى ۇيشىك دەپ اتاعانى، ال قازىرگى شىمكەنتتىڭ ورنىندا سايرام قالاسى ورنالاسقانى بەلگىلى بولدى. قازاقستاننىڭ باسقا دا كونە، ۇمىتىلعان قالالارى تۋرالى وسى جەردەن وقي الاسىزدار.
بۇعان دەيىن «كۋرسيۆ» الەمدىك وپەرا كەيىپكەرى حانشايىم تۋراندوتتىڭ قازاقستان اۋماعىندا ءومىر سۇرگەنىن جازعان ەدى.