ساراپشىلار مەن جۇمىس بەرۋشىلەر Z بۋىنىنىڭ جۇمىسقا دەگەن كوزقاراسىنا الاڭداۋلى: جاس ماماندار مانساپ قۇرۋعا ۇمتىلمايدى جانە ەسكەرتۋسىز ءجيى جۇمىستان كەتەدى. الايدا زۋمەرلەردىڭ وزدەرى باسقالاردان كەم جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەنىن، ءبىراق جەكە شەكارالاردى قۇرمەتتەۋدى تالاپ ەتەتىنىن ايتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
KTK تەلەارناسىنىڭ مالىمەتىنشە، بريتاندىق Deloitte كومپانياسىنىڭ ساراپشىلارى Z بۋىنىنىڭ ءاربىر ءتورتىنشى وكىلى عانا مانساپ قۇرعىسى كەلەتىنىن انىقتاعان. سونىمەن قاتار، زۋمەرلەر ءۇشىن جۇمىس پەن جەكە ءومىر اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك ماڭىزدى، بۇل ەڭبەك نارىعىن وزگەرتۋدە.
كوللەدجدى بىتىرگەن 19 جاستاعى رۋسلان ياچمەنيەۆ باريستا جانە اكىمشى بولىپ جۇمىس ىستەپ ۇلگەرگەن. ءقازىر ول ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ىزدەپ ءجۇر. رۋسلان جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ زۋمەرلەردى جاۋاپسىز دەپ ساناپ، ولاردى جۇمىسقا قابىلداۋعا ق ۇلىقسىز ەكەنىن ايتادى، ءبىراق ونىڭ ءوزى بۇعان كەلىسپەيدى. «ءبىز ءبارىمىز ءبىر-بىرىمىزدى قۇرمەتتەۋگە ءتيىس زاماناۋي قوعامدا ءومىر سۇرەمىز. مەنىڭ ويىمشا، قازىرگى جاسوسپىرىمدەردىڭ جۇمىس ىستەۋگە، ءبىر جەرگە ورنالاسۋعا تىرىسۋى، اسىرەسە باسشىلىق الدىندا ءوز جەكە شەكارالارىن قورعاۋدىڭ كەز كەلگەن مۇمكىندىگىن ىزدەۋى دۇرىس»، — دەدى ول.
90-شى جانە 2000ء-شى جىلدارى مانساپ قۇرعاندار ءۇشىن ارتىق جۇمىس، دەمالىس كۇندەرى جۇمىس ىستەۋ جانە كومپانياعا كوپ جىلدىق ادالدىق نورما بولدى. جاستاردىڭ جاڭا تالاپتارى ۇلكەن ۇرپاققا وعاش كورىنەدى. «ءبىز جۇمىس ىستەۋگە، مانساپ ءۇشىن العا جىلجۋعا، كوپ ساعات ارتىق جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانعانبىز. ال زۋمەرلەر بىزدەي ەمەس. ولار باسقا جۇمىسقا وڭاي اۋىسادى، سەبەبى ولاردى كەستە قاناعاتتاندىرمايدى، مىسالى، ۇجىم ۇنامايدى»، — دەدى وكسانا ترۋفانوۆا.
ساراپشىلار زۋمەرلەر جۇمىس پەن جەكە ءومىر اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ىزدەيتىنىن، سوندىقتان الدىڭعى ۇرپاققا قاراعاندا تەزىرەك جۇمىستان كەتەتىنىن اتاپ وتەدى. «بۇگىندە ەڭ كوپ ايتىلاتىن نارسە — گوستينگ. وسىنداي تەرمين بار. ياعني، كانديدات، ءالى قىزمەتكەر ەمەس، سۇحباتقا كەلەدى. نەمەسە ول جۇمىسقا شىققان بولۋى مۇمكىن. تۇسكى ۇزىلىستە ول ەشكىمگە ەسكەرتپەي تۇرىپ كەتەدى. بۇل شىنىمەن دە بۇگىنگى تاڭدا وتە اۋىر تاقىرىپ جانە كەڭ تارالعان جاعداي»، — دەدى كادرلىق حولدينگتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ولگا ياكۋپوۆا.
قاشىقتان جۇمىس، فريلانس، جەكە جوبالار جانە جاڭا ماماندىقتار جاستارعا تاڭداۋ مۇمكىندىگىن بەردى. ەكونوميستەر ەڭبەك نارىعىنداعى جاھاندىق وزگەرىستەردى بولجايدى، ءبىراق تەك جۇمىس بەرۋشىلەر عانا ەمەس، بەيىمدەلۋگە تۋرا كەلەدى. باعانىڭ ءوسۋى زۋمەرلەردىڭ كوزقاراسىن قايتا قاراۋعا ءماجبۇر ەتەدى. «مەنىڭ ويىمشا، جۇمىس بەرۋشىلەردە پەرسپەكتيۆالى قىزمەتكەرلەردى جالداۋدا ۇلكەن پروبلەما بولمايدى، كەرىسىنشە زۋمەرلەر اراسىندا ورىن ءۇشىن باسەكەلەستىك بولادى. تاعى ءبىر نارسە، قازىرگى زۋمەرلەر ۇرپاعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپكەرلەرىنىڭ كوبىرەك سانىن بەرەدى دەپ ويلايمىن، ويتكەنى ادامدار وزدەرىنە كوبىرەك باعدارلانعان، سايكەسىنشە ولار جۇمىس بەرۋشىلەرگە، تۇراقتى جالاقىعا، مەملەكەتكە ازىراق سەنەدى»، — دەدى ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اكيمجان ارۋپوۆ.
ۇرپاقتار اراسىنداعى داۋ جاقىن ارادا اياقتالۋى ەكىتالاي، ءبىراق جۇمىس بەرۋشىلەر قىزمەتكەرلەردىڭ جاڭا كۇتۋلەرىن ەسكەرۋگە ءماجبۇر، ويتكەنى ءدال زۋمەرلەر ۇلكەن ۇرپاقتى الماستىرۋعا كەلەدى.