قازاقستاندا قارجى ونىمدەرىنە قويىلاتىن جاڭا تالاپتار بەكىتىلدى. ەندى بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارى بارلىق شىعىنداردى اشىپ كورسەتۋگە، ونىمدەردىڭ جارامدىلىعىن تەكسەرۋگە جانە قوسىمشا قىزمەتتەردى تاڭۋدان باس تارتۋعا مىندەتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ (قردا) قاۋلىسى 2026 جىلعى 3 تامىزدا قول قويىلدى. ول بانكتەرگە، ميكروقارجى جانە ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا، سونداي-اق بروكەرلەرگە قاتىستى.
نەگىزگى تالاپتاردىڭ ءبىرى قىزمەتتەردىڭ قۇنىنا قاتىستى. قارجى ۇيىمدارى كوميسسيالار مەن تولەمدەردى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار كليەنتتەردىڭ سيرەك پايدالاناتىن قوسىمشا قىزمەتتەرگە جۇمسايتىن شىعىندارىن دا باعالاۋى ءتيىس. قۇجاتتا: «قارجى ءونىمىنىڭ ءادىل قۇنى ساپالىق جانە ساندىق كورسەتكىشتەر (مەتريكالار) مەن ينديكاتورلار نەگىزىندە ايقىندالادى»، — دەپ كورسەتىلگەن.
قوسىمشا قىزمەتتەرگە قاتىستى ەرەجەلەر بولەك بەلگىلەنگەن. ولاردى كليەنتتىڭ جەكە كەلىسىمىنسىز كەلىسىمشارتقا نەمەسە وتىنىشكە الدىن الا بەلگىلەنگەن ورىستەر رەتىندە ەنگىزۋگە بولمايدى. سونداي-اق قارجى ءونىمىنىڭ ماڭىزدى شارتتارىن، قۇنىن جانە تاۋەكەلدەرىن جاسىرۋعا تىيىم سالىنادى.
كەيبىر نەسيەلەر ءۇشىن كەلىسىمشارت جاسالعاننان كەيىن 14 كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە ايىپپۇلسىز قارجى ونىمىنەن نەمەسە قوسىمشا قىزمەتتەن باس تارتۋ قۇقىعى ەنگىزىلەدى. بۇل كەپىلسىز نەسيەلەرگە جانە ولارمەن بايلانىستى ەرىكتى ساقتاندىرۋعا قاتىستى.
قارجى ونىمدەرىنىڭ جارناماسى دا قاتاڭىراق تەكسەرىلەتىن بولادى. جارنامادا كليەنتتە قۇن، كىرىستىلىك نەمەسە تاۋەكەلدەر تۋرالى جالعان تۇسىنىك قالىپتاستىرۋعا بولمايدى، ال ءونىمنىڭ ارتىقشىلىقتارىن ىقتيمال تاۋەكەلدەر تۋرالى اقپاراتقا زيان كەلتىرە وتىرىپ ءبولىپ كورسەتۋگە تىيىم سالىنادى. تالاپتاردا: «جارنامالىق ماتەريالدار قارجى قىزمەتتەرىن تۇتىنۋشىنى قارجى ءونىمىنىڭ سيپاتتامالارى، قۇنى، كىرىستىلىگى، تاۋەكەلدەرى تۋرالى اداستىرا الاتىن اقپاراتتى قامتىماۋى ءتيىس»، — دەپ اتاپ كورسەتىلگەن.
قارجى ۇيىمى بەلگىلى ءبىر ءونىمنىڭ قانداي كليەنتتەر ساناتىنا ارنالعانىن، ونىڭ ىشىندە ولاردىڭ قارجىلىق جاعدايى مەن تاۋەكەلدەرىن ەسكەرە وتىرىپ انىقتاۋى كەرەك. ەگەر ءونىم ادامنىڭ ماقساتتارىنا، مۇمكىندىكتەرىنە نەمەسە قارجىلىق جاعدايىنا سايكەس كەلمەسە، ونى ۇسىنۋعا نەمەسە بەرۋگە بولمايدى.
جاڭا ەرەجەلەر قارجى ونىمدەرىنىڭ تۇراقتى مونيتورينگىن دە قاراستىرادى. جوعارى تاۋەكەلدەر نەمەسە بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان جاعدايدا، ۇيىم شارتتاردى وزگەرتە الادى، قوسىمشا قىزمەتتەردى الىپ تاستاي الادى، كليەنتتەردى اقپاراتتاندىرۋدى جاقسارتا الادى نەمەسە ءونىمدى ۇسىنۋدى شەكتەي نەمەسە توقتاتا الادى.
تالاپتار، اتاپ ايتقاندا، نەسيەلەرگە، ميكروكرەديتتەرگە، مەرزىمدى سالىمدارعا، جەكەلەگەن ساقتاندىرۋ ونىمدەرىنە جانە بروكەرلىك قىزمەتتەرگە قولدانىلادى. مۇنداي ونىمدەر تۋرالى قارجى ۇيىمدارى ولاردىڭ پاسپورتى بەكىتىلگەننەن كەيىن 10 جۇمىس كۇنى ىشىندە ۋاكىلەتتى ورگانعا حابارلاۋى ءتيىس.
قاۋلى ول العاش رەت رەسمي جاريالانعاننان كەيىن 60 كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ كۇشىنە ەنەدى. قولدانىستاعى قارجى ونىمدەرى ءۇشىن تالاپتار ەنگىزىلگەننەن كەيىن جوسپاردان تىس مونيتورينگ جۇرگىزۋگە التى اي مەرزىم بەلگىلەنگەن.