2024 جىلعى 1 قازاننان باستاپ قازاقستاندىق بانكتەر ونلاين-نەسيە بەرمەس بۇرىن كليەنتتەرىنە ساۋالناما جۇرگىزەدى. ماقساتى — ادام الاياقتاردىڭ ىقپالىمەن ارەكەت ەتىپ جۇرمەگەنىن انىقتاۋ. ءتيىستى نورمالار بانك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ شارتتارىنا قويىلاتىن تالاپتاردا قاراستىرىلعان، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جاڭاشىلدىق تەلەفون الاياقتىعىنىڭ كەڭ تاراعان سحەماسىنا بايلانىستى قاجەت بولدى. قىلمىسكەرلەر كوبىنەسە وزدەرىن «بانك مەنەدجەرى»، «پوليسيا» نەمەسە «قاۋىپسىزدىك قىزمەتى» رەتىندە تانىستىرىپ، قۇربانداردى قورقىتىپ، ءتۇرلى سىلتاۋمەن نەسيە ءراسىمداتۋعا ماجبۇرلەيدى. سونىڭ سالدارىنان ادام نەسيە الىپ، اقشانى الاياقتارعا نەمەسە دروپپەرلەرگە تيەسىلى «ءقاۋىپسىز شوتقا» اۋدارىپ بەرەدى. رەسمي تۇردە ازامات نەسيەنى ءوزى راسىمدەيدى، ءبىراق ءىس جۇزىندە قىسىممەن، بىرەۋدىڭ نۇسقاۋىمەن ارەكەت ەتەدى.
جاڭا ساۋالناما وسىنداي جاعدايلاردى انىقتاۋعا ارنالعان. قارىز الۋشىلارعا بار-جوعى جەتى سۇراق قويىلادى: نەسيەنى كىم ۇسىندى؛ ادام بانككە ءوزى كەلدى مە، الدە باسقالاردىڭ (قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ، بەلگىسىز تۇلعالاردىڭ جانە باسقالاردىڭ) وتىنىشىمەن كەلدى مە؛ نەسيە قانداي ماقساتتا راسىمدەلەدى؛ كليەنت نەسيە شارتتارىمەن (سوماسى، مەرزىمى، پايىزدىق مولشەرلەمەسى، وتەۋ كەستەسى) تانىستى ما؛ بىرەۋ قىسىم كورسەتىپ نەمەسە راسىمدەۋدى اسىقتىرىپ جاتقان جوق پا؛ نەسيە ءراسىمدالعانىن بانك قىزمەتكەرلەرىنەن نەمەسە تۋىستارىنان جاسىرۋعا كەڭەس بەردى مە؛ بۇرىن «اقشانى قورعاۋ» نەمەسە «شوتتاعى وپەراسيالاردى تەكسەرۋ» تۋرالى قوڭىراۋلار ءتۇستى مە.
«شوتتى تەكسەرۋ ءۇشىن»، «ءقاۋىپسىز شوتقا اۋدارۋ ءۇشىن»، «شۇعىل راسىمدەۋ»، «ەشكىمگە ايتپاۋ» دەگەن جاۋاپتار بانك ءۇشىن « قىزىل جالاۋشالارعا» اينالادى. ەگەر ساۋالناما الاياقتىق نەمەسە ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ ىقپالى بەلگىلەرىن كورسەتسە، بانك قوسىمشا تەكسەرۋ جۇرگىزىپ، كليەنتكە تاۋەكەلدەردى تۇسىندىرەدى، سودان كەيىن ءبىر شەشىم قابىلداي الادى: نەسيە بەرۋ، ءمان-جاي انىقتالعانشا راسىمدەۋدى توقتاتا تۇرۋ نەمەسە بەرۋدەن باس تارتۋ.
وسىلايشا، ساۋالناما ارقىلى بانك قارىز الۋشىعا ىڭعايسىز سۇراقتار قويىپ، جاعداي كۇدىكتى كورىنگەن جەردە اقشا بەرمەي، كليەنتتى الاياقتىق نەسيەدەن قورعاي الادى.