شەتەلدىكتىڭ قازاقستاندىق جۇرگىزۋشىلەردىڭ مىنەز-قۇلقى تۋرالى ەرەكشە بايقاۋى الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىزۋ پىكىرتالاس تۋدىردى. گەرمانيادان كەلگەن پايدالانۋشىنىڭ دوسى استانا مەن الماتىدا ساياحاتتاپ ءجۇرىپ، قوسىلعان بۇرىلىس كورسەتكىشى كوبىنەسە باسقا جۇرگىزۋشىلەر تاراپىنان جول بەرۋگە ەمەس، كەرىسىنشە، جىلدامدىقتى ارتتىرىپ، مانەۆر ءۇشىن «تەرەزەنى» جابۋعا سيگنال رەتىندە قابىلداناتىنىنا تاڭ قالدى. بۇل جاعداي كوپتەگەن پىكىرلەر تۋعىزدى، وندا جۇرگىزۋشىلەر مۇنداي مىنەز-ق ۇلىق جەرگىلىكتى جولدارعا ءتان ەرەكشەلىك پە دەپ داۋلاسۋدا، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
«نەگە مەن قالادا كەلە جاتىپ، مانەۆر جاساعىم كەلگەندە، بۇرىلىس كورسەتكىشىن قوسسام، ارتتاعى كولىك كەنەتتەن قۋىپ جەتە باستايدى، وسى مانەۆردى جاساۋعا جول بەرمەيدى؟ ءبىراق وعان دەيىن تىنىش ءجۇرىپ كەلە جاتقان»، — دەپ سۇرادى شەتەلدىك.
كوپتەگەن پايدالانۋشىلار مۇنداي مىنەز-ق ۇلىققا ءجيى تاپ بولاتىنىن مويىندادى. پىكىرتالاسقا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى ماسەلە تەك جۇرگىزۋشىلەردە ەمەس، جول جاعدايىندا دا دەپ سانايدى: «شەتەلدە ءسىزدىڭ نەمىسىڭىز سياقتى جۇرەمىن، تەك استاناعا كەلسەم — بىردەن مەنى قايتا باعدارلامالاعانداي بولادى. بىزدە جول ينفراقۇرىلىمىنىڭ ءوزى وسىعان بەيىم: ءار 100 مەتردە بىرنەشە باعدارشام، تەگىس جەردە كەپتەلىس، وتىراسىڭ، اشۋلاناسىڭ جانە ەشكىمدى جىبەرمەيسىڭ. اگرەسسيا دەڭگەيى وتە جوعارى».
باسقالارى كوپشىلىك جولدى جارىس رەتىندە قابىلدايتىنىنا سەنىمدى: «ءبارىن وسىلاي ۇيرەتەدى — جول بەرمەۋ، اسىعۋ، ال ەڭ جاقسىسى باسقاعا وزۋعا جول بەرمەۋ جانە ءبىرىنشى بولۋ». كەيبىرەۋلەر قوسادى: «بۇل ءبىزدىڭ قانىمىزدا! ءبىز ونداي ەمەسپىز، ءومىر سونداي». قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى ودان دا قاتال سويلەدى: «جابايىلار، مىنە ءبارى. تاعى دا جاي عانا اشۋلى ادامدار، ينتەرنەت ولاردى ۋشىقتىرادى، ءومىر دە باسىپ تاستايدى».
الايدا ءبارى بۇل پىكىرمەن كەلىسپەدى. پايدالانۋشىلاردىڭ ءبىر بولىگى ءارقاشان بۇرىلىس كورسەتكىشى قوسىلعان كولىكتەردى جىبەرەتىنىن اتاپ ءوتتى: «مەن، مىسالى، الدىمدا بىرەۋ قاتارعا تۇرعىسى كەلسە، ءارقاشان جىبەرەمىن!» تاعى ءبىرى قوستى: «مەن جەكە ءوزىم جىبەرەمىن، ءبىراق بۇرىلىس كورسەتكىشىن قوسقان بولسا. ال ەگەر مەنمەندىكپەن كىرسە، وندا جوق!»
كەيبىرەۋلەر قايتا قاتارعا تۇرۋشىلاردىڭ وزدەرىن ايىپتادى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، ماسەلە كوبىنەسە سوڭعى ساتكە دەيىن جىلدام قاتارمەن ءجۇرىپ، سودان كەيىن بۇرىلىس الدىندا تىكەلەي سىعىلىپ كىرۋگە تىرىساتىن جۇرگىزۋشىلەرگە بايلانىستى: «وڭ قاتار باياۋ جۇرەدى، ءبىراق سەن الدىن الا قايتا قاتارعا تۇردىڭ. ال باسقالارى سول جاقتان ءوتىپ، سەنىڭ قاتارىڭا وڭعا بۇرىلۋ ءۇشىن سۇرانا باستايدى. ەگەر جىبەرمەسە، ماسەلە باسقا جۇرگىزۋشىلەردە ەمەس، شاعىمدانۋشىلاردا بولۋى مۇمكىن».
پىكىرتالاسقا قاتىسۋشىلار جۇرگىزۋ مادەنيەتى ايماققا بايلانىستى ەكەنىن جانە مۇنداي مىنەز-ق ۇلىق تەك قازاقستاندا عانا ەمەس ەكەنىن ايتادى: «بىشكەكتە دە سولاي. ماسكەۋدە — سيرەك».
كوپتەگەن اۆتوكولىك يەلەرى ءبىر نارسەگە كەلىستى: جولدا ءوزارا قۇرمەت قوزعالىستى تىنىش ءارى ءقاۋىپسىز ەتەدى.
بۇعان دەيىن «كۋرسيۆ» قاسىم-جومارت توقايەۆ قازاقستاندا جۇرگىزۋ مادەنيەتىن ارتتىرۋعا شاقىرعانىن حابارلاعان. ونىڭ ايتۋىنشا، كوپتەگەن اپاتتار جول جاعدايىنا ەمەس، جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ورەسكەل بۇزۋعا بايلانىستى بولادى. سونداي-اق، ەلدە ءقاۋىپتى جۇرگىزۋشىلەردى جكو جاساعانعا دەيىن جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن انىقتايتىنى حابارلانعان.