«قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى اسحات حاسەنوۆ Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ كاشاگان كەن ورنىنىڭ باتىس بولىگىن يگەرۋ ءۇشىن ExxonMobil-مەن بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋ جوسپارى تۋرالى اقپاراتىن شىندىققا جاناسپايدى دەپ اتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
«بۇل — شىندىققا جاناسپايتىن اقپارات. مەن بۇل جاڭالىقتى وقىدىم، ءبىز ونى «قازمۇنايگاز» رەتىندە راستامايمىز — Bloomberg-تە جازىلعاندى»، — دەدى ول جۋرناليستەرگە.
ونىڭ ايتۋىنشا، ExxonMobil — كمگ-نىڭ كوپ جىلدىق سەنىمدى سەرىكتەسى، ونىمەن ۇلتتىق كومپانيا كەن ورىندارىن يگەرۋ جانە تەحنولوگيالاردى دامىتۋ بويىنشا كەلىسىمدەرگە قول قويعان. «ءبىز ءارقاشان ولارمەن ارىپتەستىكتەمىز، ال Bloomberg ماقالاسىندا جازىلعاندى ءبىز راستامايمىز»، — دەپ اتاپ ءوتتى حاسەنوۆ، كاشاگان وپەراتورىنا قاتىستى ايىپپۇلدار تۋرالى اقپاراتقا تۇسىنىكتەمە بەرۋدەن باس تارتىپ، ولاردىڭ كۇشىن جويۋ ءۇشىن ExxonMobil كەن ورنىنىڭ باتىس بولىگىن يگەرۋگە 80 ملرد دوللار ينۆەستيسيالايدى دەلىنگەن.
ول قازىرگى ۋاقىتتا كاشاگان وپەراتورى — NCOC كونسورسيۋمى — كەن ورنىنىڭ شىعىس بولىگىندە جۇمىس ىستەپ جاتقانىن راستادى. بولاشاقتا بك قۇرۋ مۇمكىندىگى تۋرالى سۇراققا حاسەنوۆ كاشاگان بويىنشا ءونىمدى ءبولۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ (وبك) مەرزىمى اياقتالعانشا كۇتۋدى ۇسىندى، ول 2041 جىلى اياقتالادى. ونىڭ ايتۋىنشا، وبك اياقتالعاننان كەيىن يگەرۋدىڭ بولاشاق شارتتارى تۋرالى كەلىسسوزدەر ازىرگە جۇرگىزىلمەيدى.
«بۇگىن بۇل تۋرالى ايتۋ قيىن — قازىرگى كۇنگە... بۇگىن ءبىز ءبارىمىز سەرىكتەس رەتىندە شىعىس كاشاگاندى يگەرۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز»، — دەدى ول.
بۇعان دەيىن Bloomberg ExxonMobil قازاقستانعا كاشاگاننىڭ باتىس بولىگىن يگەرۋ بويىنشا شامامەن 80 ملرد دوللار ينۆەستيسياسى بار جاڭا جوبانى ۇسىنعانىن حابارلاعان. الايدا كومپانيا جوبانىڭ ىسكە اسۋىن قازاقستان مەن كەن ورنىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان حالىقارالىق مۇناي كومپانيالارى اراسىنداعى كوپ جىلدىق داۋدىڭ رەتتەلۋىمەن بايلانىستىردى.
اگەنتتىكتىڭ دەرەگىنشە، باتىس بولىگىن يگەرۋ ءۇشىن ExxonMobil مەن كمگ پاريتەتتىك نەگىزدە (50/50) بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرادى. امەريكالىق كومپانيانىڭ باعالاۋىنشا، جاڭا جوبا تاۋلىگىنە 600 مىڭ باررەلگە دەيىن مۇناي ءوندىرۋدى قامتاماسىز ەتە الادى.
يگەرىلگەن شىعىس كاشاگاندا ءقازىر تاۋلىگىنە شامامەن 450 مىڭ باررەل مۇناي وندىرىلەدى. North Caspian Operating Company وپەراتورى بۇل كورسەتكىشتى 2026 جىلى شامامەن 500 مىڭ باررەلگە، ال 2031 جىلعا قاراي 710 مىڭ باررەلگە دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
Bloomberg دەرەكتەرى بويىنشا، ExxonMobil بولاشاقتاعى ميللياردتاعان ينۆەستيسيالاردى قازاقستاننىڭ قولدانىستاعى كونسورسيۋم قاتىسۋشىلارىنا تالاپتارىنىڭ رەتتەلۋىمەن بايلانىستىردى. مەملەكەتتىڭ شامامەن 150 ملرد دوللارعا باعالاناتىن تالاپتارى نەگىزىنەن كەن ورنىن يگەرۋدەگى كىدىرىستەرگە بايلانىستى جىبەرىپ العان كىرىستەرگە قاتىستى جانە حالىقارالىق اربيتراجدا قارالۋدا. اگەنتتىك سۇحباتتاستارىنىڭ اقپاراتى بويىنشا، «قازمۇنايگاز» ExxonMobil ۇسىنىسىن قولدادى.
سونىمەن قاتار، جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستاندىق تاراپتىڭ ساياسي ماقۇلداۋى قاجەت، ونى الۋ ازىرگە كەپىلدەندىرىلمەگەن. ExxonMobil، «قازمۇنايگاز» جانە قازاقستان ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى Bloomberg-كە كەلىسسوزدەر تۋرالى تۇسىنىكتەمە بەرۋدەن باس تارتتى.
كاشاگان كەن ورنىن North Caspian Operating Company (NCOC) كونسورسيۋمى يگەرۋدە. كونسورسيۋم اكسيونەرلەرى: KMG Kashagan B.V. (16،877%)، Shell Kazakhstan Development B.V. (16،807%)، Total EP Kazakhstan (16،807%)، AgipCaspian Sea B.V. (16،807%)، ExxonMobil Kazakhstan Inc. (16،807%)، CNPC Kazakhstan B.V. (8،333%) جانە Inpex NorthCaspian Sea Ltd. (7،563%). كونسورسيۋم جوباعا شامامەن 60 ملرد دوللار ينۆەستيسيالادى.