كوكجوتەل نارەستەلەر ءۇشىن ءومىرىنىڭ العاشقى ايلارىندا اسا ءقاۋىپتى، ويتكەنى ولاردىڭ ءوز يممۋندىق قورعانىسى ەندى عانا قالىپتاسا باستايدى. 2026 جىلدىڭ باسىنان بەرى قازاقستاندا وسى ينفەكسيانىڭ 250 جاعدايى انىقتالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە، ناۋقاستاردىڭ 90%-ى — بەس جاسقا دەيىنگى ەكپە الماعان بالالار، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.

كوكجوتەل — Bordetella pertussis تاياقشاسىنان تۋىندايتىن جەدەل رەسپيراتورلىق باكتەريالىق ينفەكسيا. اۋرۋ قۇرىسۋ تۇرىندەگى جوتەل ۇستامالارىمەن كورىنەدى، ودان كەيىن قويۋ قاقىرىقپەن قۇسۋ بايقالادى. ينفەكسيا اۋا-تامشى جولىمەن جۇعادى. باستى ءقاۋىپ اسقىنۋلاردا: كوكجوتەل وكپە قابىنۋىنا، ءتىپتى ميدىڭ زاقىمدانۋىنا اكەلۋى مۇمكىن.

ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ يممۋندىق پروفيلاكتيكا ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى نۇرشاي ازىمباەۆانىڭ تۇسىندىرۋىنشە، ينفەكسيادان قورعانىستى بالا دۇنيەگە كەلمەي تۇرىپ-اق قالىپتاستىرۋعا بولادى. جۇكتىلىك كەزىندە انا پلاسەنتا ارقىلى ۇرىققا انتيدەنەلەر بەرەدى.

«جۇكتىلىك كەزىندە انا پلاسەنتا ارقىلى بالاعا انتيدەنەلەر بەرەدى. انانى كوكجوتەلگە قارسى ۆاكسيناسيالاۋ بولاشاق بالانىڭ دا الاتىن سپەسيفيكالىق انتيدەنەلەر دەڭگەيىن ارتتىرادى. ولار بالاعا تۋعاننان كەيىن ينفەكسياعا قارسى تۇرۋعا كومەكتەسەدى»، — دەدى ساراپشى.

الايدا ۋاقىت وتە كەلە مۇنداي قورعانىس السىرەيدى، سوندىقتان بالا دۇنيەگە كەلگەننەن كەيىن ۇلتتىق ەگۋ كۇنتىزبەسىنە سايكەس ۆاكسيناسيادان ءوتۋى قاجەت. قازاقستاندا كوكجوتەلگە قارسى ۆاكسيناسيا ەكى ايلىقتان باستالادى.

«يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق ەگۋ كۇنتىزبەسىندە قاراستىرىلعان بارلىق دوزانى الۋ قاجەت»، — دەپ اتاپ ءوتتى ازىمباەۆا.

وتباسى دا ەكپە الۋى كەرەك. نارەستە ءۇشىن ينفەكسيا كوزى اتا-اناسى، ۇلكەن بالالارى جانە باسقا دا جاقىن ادامدارى بولۋى مۇمكىن، سوندىقتان تەك قانا نارەستەنى عانا ەمەس، ونى قورشاعان ادامداردى دا ەگۋ ماڭىزدى. سونىمەن قاتار ەرەسەكتەردە كوكجوتەل كەيدە ۇزاققا سوزىلاتىن جوتەل تۇرىندە كورىنەدى، ال كىشكەنتاي بالالاردا ينفەكسيا اۋىر ءوتۋى مۇمكىن.

«بۇگىن نارەستەنى قورعاي وتىرىپ، ءبىز ونىڭ ءومىرىنىڭ ەڭ ماڭىزدى كەزەڭىن — العاشقى ايلارىن ساقتايمىز»، — دەدى ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ يممۋندىق پروفيلاكتيكا ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى.

ۇلتتىق ەگۋ كۇنتىزبەسىنە سايكەس، ءومىرىنىڭ ءبىرىنشى جىلىندا بالا قاتارىنان ءۇش دوزا الادى — 2، 3 جانە 4 ايدا. 18 ايدا العاشقى رەۆاكسيناسيا، كەلەسىسى — 6 جاستا جاسالادى. جوسپارلى ۆاكسيناسيانى بالا تىركەلگەن ەمحانادا تەگىن جاساتۋعا بولادى. ەكپە الدىندا بالانى دارىگەر تەكسەرۋى ءتيىس.