ماجارستان پرەزيدەنتى تاماش سۋلوك پرەمەر-مينيستر پەتەر مادياردىڭ باستاماسىمەن قابىلدانعان كونستيتۋسيالىق تۇزەتۋگە قول قويدى. بۇل قۇجات ونىڭ مەملەكەت باسشىسى رەتىندەگى وكىلەتتىگىن دەرەۋ توقتاتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
بۇل زاڭناما مادياردىڭ بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر ۆيكتور ورباننىڭ بيلىك تىرەكتەرىن جويۋ جوسپارىنىڭ ءبىر بولىگى بولدى. مادياردىڭ ايتۋىنشا، ول ساۋىردەگى سايلاۋدا وڭشىل كوشباسشىنى جەڭىپ، حالىقتان كۇشتى ماندات العان.
تۇزەتۋ سۋلوكتىڭ وكىلەتتىگىن بىردەن توقتاتادى. سەبەبى 2024 جىلدىڭ باسىندا ورباننىڭ ۇلتشىل فيدەس پارتياسىنىڭ دەپۋتاتتارى سايلاعان پرەزيدەنتكە قوعامنىڭ سەنىمى كۇرت تومەندەگەنى ايتىلادى.
سۋلوك زاڭناماعا قول قويۋدان باس تارتا المايتىنىن، ويتكەنى ول زاڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىنىن جەتكىزدى. الايدا بۇرىنعى كونستيتۋسيالىق سوت سۋدياسى رەفورمانىڭ ماجارستانداعى زاڭ ۇستەمدىگىنە زيان كەلتىرگەنىن ەسكەرتتى. «كونستيتۋسيانىڭ ون جەتىنشى تۇزەتۋى ماجارستاننىڭ كونستيتۋسيالىق دەموكراتياسىندا بەتبۇرىس جاسادى»، – دەدى سۋلوك. «زاڭ ۇستەمدىگىن اشىق بۇزاتىن تاسىلمەن مەملەكەتتىك لاۋازىم يەلەرىن قىزمەتتەن الۋ... دەموكراتيانىڭ، بيلىك ءبولىنىسىنىڭ جانە زاڭ ۇستەمدىگىنىڭ كونستيتۋسيالىق قۇندىلىقتارىنا تەرەڭ جارا سالاتىن تەرىس پرەسەدەنت قالىپتاستىرادى»، – دەپ قوستى.
سىنشىلاردىڭ پىكىرىنشە، 16 جىل بويى بيلىكتە بولعان وربان دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردى السىرەتتى. ول Facebook-تەگى جازباسىندا رەفورمالاردى سىنعا الدى: «تيرانيا ەندى قاتەر ەمەس، شىندىق. ەگەر مۇنى پرەزيدەنتكە جاساۋعا بولاتىن بولسا، ەرتەڭ ەشكىم ءقاۋىپسىز بولمايدى»، – دەدى.
فيدەس پارتياسى ساۋىردەگى سايلاۋدا جەڭىلىسكە ۇشىراعاننان بەرى ءبىرقاتار جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ وتستاۆكاسىنا جانە قوعامدىق قولداۋدىڭ تومەندەۋىنە تاپ بولدى.
پارلامەنت سپيكەرى ۋاقىتشا پرەزيدەنت بولادى. مادياردىڭ ورتالىق-وڭشىل تيسا پارتياسى پارلامەنتتە ۇشتەن ەكى داۋىسقا يە، بۇل كەز كەلگەن زاڭدى وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. پارلامەنت جاڭا كونستيتۋسيا كۇشىنە ەنگەنگە دەيىن نەمەسە ەڭ كوبى بەس جىلعا پرەزيدەنت سايلايدى.
سەنبىدە، سۋلوكتىڭ زاڭ بويىنشا ارەكەت ەتۋ مەرزىمى جاقىنداعاندا، ماديار كۇننەن قورعايتىن كوزىلدىرىك كيىپ، تەرراسسادا كوفە ءىشىپ وتىرعان سۋرەتىن جاريالادى. سۋلوك تۇزەتۋگە قول قويعاننان كەيىن، ماديار پارلامەنت سپيكەرى اگنەش فورشتوففەردىڭ دۇيسەنبىدەن باستاپ ۋاقىتشا پرەزيدەنت مىندەتىن اتقاراتىنىن مالىمدەدى.
«بۇل شەشىمدەرمەن ءبىز وربان رەجيمى جىلدار بويى ماجار حالقىنان تارتىپ الۋعا تىرىسقان نارسەنى قالپىنا كەلتىرىپ جاتىرمىز»، – دەدى ول Facebook-تەگى جازباسىندا. «بيلىكتى شەكتەۋگە بولاتىنىنا، مەملەكەتتىك اكتيۆتەردى قايتارۋعا بولاتىنىنا جانە مەملەكەت قايتادان ءوز ازاماتتارىنا، ازات ماجار ازاماتتارىنا قىزمەت ەتە الاتىنىنا سەنىمدىلىك».
تۇزەتۋ سونىمەن قاتار دەپۋتاتتاردىڭ وكىلەتتىگىن 12 جىلمەن شەكتەيدى جانە كونستيتۋسيالىق سوت سۋديالارىنا 70 جاستا زەينەتكەرلىككە شىعۋ جاسىن بەلگىلەيدى، بۇل سوتتىڭ قازىرگى ءتوراعاسى، ورباننىڭ وداقتاسى پەتەر پولتتى زەينەتكە شىعۋعا ءماجبۇر ەتەدى.
ساۋىردە ورباندى جەڭگەننەن بەرى ماديار سۋلوكتى وتستاۆكاعا كەتۋگە بىرنەشە رەت شاقىردى، ونى نەگىزگى ماسەلەلەر بويىنشا ۇلتتىق بىرلىكتى بىلدىرە المادى جانە وربان مەن ونىڭ ۇكىمەتىنىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتتى دەپ ايىپتادى.