مەلبۋرندا تەمەكى دۇكەندەرىنە جاسالعان ورتەۋ شابۋىلدارى جيىلەپ، كورشىلەس كاسىپورىندار ساقتاندىرۋدان باس تارتىلىپ، قىمبات باعاعا تاپ بولۋدا. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
مەلبۋرنداعى ريچموند اۋدانىندا تەمەكى ساتاتىن دۇكەندى جويىپ، ونعا جۋىق كورشى دۇكەنگە زاقىم كەلتىرگەن ءورتتى سوندىرۋگە 80 ءورت ءسوندىرۋشى جۇمىلدىرىلدى. وسىنداي ورتەۋ وقيعالارىنان كەيىن ماسەلە ۋشىعىپ وتىر.
ۇكىمەت دەرەكتەرىنە سايكەس، 2023 جىلدان بەرى اۋستراليادا كوممەرسيالىق جانە تۇرعىن ۇيلەرگە 200-دەن استام ورتەۋ وقيعاسى تىركەلگەن. بۇل قىلمىستىق توپتاردىڭ زاڭسىز تەمەكى نارىعىن باقىلاۋ جولىنداعى باسەكەلەستىگىنەن تۋىنداعان.
اتىن جاريالاماۋدى سۇراعان مەلبۋرن ساتۋشىسى Guardian Australia-عا بەرگەن سۇحباتىندا ساقتاندىرۋ كومپانياسى تەمەكى دۇكەنىنەن «بىرنەشە ەسىك قاشىقتىقتا» ورنالاسقاندىقتان ءپوليسىن جاڭارتۋدان باس تارتقانىن ايتتى.
«ءتىپتى باسقا جەرگە كوشسەك تە، بۇل ءبىز ءۇشىن ناقتى مۇمكىندىك ەمەس، كورشىگە تەمەكى دۇكەنى كوشىپ كەلمەيتىنىنە كىم كەپىل؟» — دەدى ساتۋشى.
ول باسقا ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنان ۇسىنىس العانىن، ءبىراق ولار ورتتەن قورعاۋدى قامتىمايتىنىن جەتكىزدى.
زاڭدى تەمەكى دۇكەندەرى دە تابىس كوزىن كەڭەيتپەك بولعان قىلمىستىق توپتاردىڭ نىساناسىنا اينالىپ، ساقتاندىرۋ الۋ قيىنداعان.
اۋستراليانىڭ شاعىن بيزنەس ۇيىمدارى كەڭەسىنىڭ باس ديرەكتورى سكاي كاپۋچچيو تەمەكى دۇكەندەرىنىڭ جانىندا ورنالاسقان بيزنەستەر ءۇشىن ساقتاندىرۋدى الۋ نەمەسە ونى تولەۋ قيىنعا سوعىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«شاعىن بيزنەس وزدەرىنە بايلانىستى ەمەس قىلمىستىق ارەكەتتەردىڭ قارجىلىق سالدارىن كوتەرمەۋى كەرەك»، — دەدى كاپۋچچيو.
«بىزگە ۇكىمەتتەر، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جانە رەتتەۋشىلەر تاراپىنان زاڭسىز تەمەكى نارىعىن شەشۋگە جان-جاقتى كۇش سالۋ قاجەت، سونىمەن قاتار ساقتاندىرۋ شىعىندارىنىڭ ءوسۋى مەن شاعىن بيزنەس ءۇشىن قولجەتىمدى ساقتاندىرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ كەرەك»، — دەپ قوستى ول.
اۋستراليانىڭ قىلمىستىق بارلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتىنشە، تەمەكى نارىعىنا بايلانىستى ورتەۋ وقيعالارىنا جاقىن ورنالاسقان شاعىن بيزنەستەر كليەنت اعىنىنىڭ، تابىستىڭ جانە بەدەلدىڭ جوعالۋىنان زارداپ شەگەدى.
ساقتاندىرۋ كومپانيالارى «جاقىن ورنالاسۋ» دەگەننىڭ نە ەكەنىن ناقتىلاماعانىمەن، بروكەرلەر ادەتتە تەمەكى دۇكەنىنەن شامامەن 20 مەتر قاشىقتىقتى ەسكەرەدى. ساۋدا ورتالىقتارىنداعى تەمەكى ساتۋشىلار تومەن تاۋەكەلدى بولىپ سانالادى.
اۋستراليا ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، 2025 جىلى اۋستراليالىقتار تارتقان تەمەكىنىڭ 80%-ى زاڭسىز تەمەكى بولدى. سالىق سالىنباعان قوراپتىڭ باعاسى 10 دوللاردان باستالسا، زاڭدى قوراپ 40 دوللاردان اسادى.
سۇرانىستىڭ ءوسۋى اۋستراليادا زاڭسىز ساتىلىمدى تەجەۋ ءۇشىن تەمەكى اكسيزىن تومەندەتۋ كەرەك پە دەگەن ساياسي پىكىرتالاس تۋدىردى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ساراپشىلارى اۋستراليا پورتتارى ارقىلى ەلگە كەلەتىن زاڭسىز ونىمدەردى ۇستاۋعا باسا نازار اۋدارۋعا شاقىرادى.
Suncorp كومپانياسىنىڭ وكىلى ساقتاندىرۋشى تەمەكى ساتۋشى دۇكەندەرگە، سونىڭ ىشىندە قولدانىستاعى كليەنتتەرگە دە ساقتاندىرۋ جابىنىن ۇسىنبايتىنىن مالىمدەدى.
وكىلدىڭ ايتۋىنشا، تەمەكى دۇكەندەرىنىڭ جانىندا ورنالاسقان بيزنەستەر ءالى دە قۇقىلى بولۋى مۇمكىن، ال اندەررايتينگ شەشىمدەرى بيزنەس ءتۇرى مەن ناقتى ورنالاسۋ تاۋەكەلدەرىن قوسا العاندا، ءبىرقاتار فاكتورلارعا نەگىزدەلەدى.
«بارلىق كوممەرسيالىق ساقتاندىرۋ سياقتى، وتىنىمدەر جەكە-جەكە قارالادى»، — دەدى وكىل.
QBE وكىلى شەشىمدەر جەكە باعالاناتىنىن ايتتى.
«تاۋەكەل پروفيلدەرى وزگەرگەن كەزدە، بۇل باعاعا، شارتتارعا نەمەسە جابىننىڭ قولجەتىمدىلىگىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن»، — دەدى وكىل.