اقش پەن يران اراسىنداعى اسكەري قاقتىعىستىڭ ءورشۋى اياسىندا مۇناي باعاسى 100 دوللارعا جاقىنداپ قالدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
Brent ماركالى مۇنايدىڭ قىركۇيەك ايىنداعى فيۋچەرستەرى ICE ساۋدا الاڭىندا باررەلىنە $98،73-كە جەتىپ، الدىڭعى جابىلۋ كورسەتكىشىنەن 4،954%-عا ءوستى. بۇل ءوسىم قاتارىنان بەسىنشى كۇنگە سوزىلىپ، قاقتىعىس تاراپتارى اراسىندا سوققى الماسۋ سالدارىنان بولىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا، ب ا ق يران جاعىنداعى يەمەن حۋسيتتەرىنىڭ ساۋد ارابياسىنا تيەسىلى ەكى مۇناي تانكەرىنە (ساۋد ارابياسى اقش-تىڭ وداقتاسى جانە اسكەري بازالارى ورنالاسقان مەملەكەت) قىزىل تەڭىزدە شابۋىل جاساعانىن جانە اقش-تىڭ يرانعا قارسى جاڭا سوققىلار سەرياسىن جاريالاعانىن حابارلادى. يران يسلام رەۆوليۋسياسى ساقشىلارى كورپۋسى دا مۇناي تانكەرىنىڭ يران باقىلاۋىنداعى ورمۋز بۇعازى ارقىلى مينالار توسەلگەن وڭتۇستىك باعىتتان وتپەك بولعان كەزدە جارىلىستان كەيىن ورتەنگەنىن مالىمدەدى. تاعى ەكى تانكەر كەرى بۇرىلدى.
بۇعان دەيىن يران ورمۋز بۇعازىنىڭ جابىلعانىن مالىمدەپ، كەمەلەردىڭ تەك يراندىق تاراپپەن كەلىسىم بويىنشا عانا وتە الاتىنىن ايتقان بولاتىن. يراننىڭ ايتۋىنشا، اقش قول جەتكىزىلگەن ۋاقىتشا ءبىتىم شارتتارىن بۇزعان. يران ورمۋز بۇعازى ارقىلى ءوتۋ ءۇشىن اقى الاتىنىن بىرنەشە رەت مالىمدەدى. 28 اقپاندا يزرايل مەن اقش يرانداعى نىساندارعا شابۋىل جاساعانعا دەيىن بۇل بۇعاز ارقىلى تاۋلىگىنە شامامەن 20 ملن باررەل مۇناي (الەمدىك كولەمنىڭ 20%-ى) وتەتىن ەدى. قاقتىعىس سالدارىنان يراك، كۋۆەيت جانە باسقا ەلدەردەن جەتكىزىلىم كۇرت تومەندەدى. ءباا مەن ساۋد ارابياسى ورمۋز بۇعازىن اينالىپ ءوتىپ، مۇنايدى كوبىرەك وندىرە باستادى، ءبىراق ءقازىر حۋسيتتەر باب-ال-ماندەب بۇعازىن باقىلايتىنىن مالىمدەۋدە (بۇل بۇعاز ارابيا مۇنايىن قىزىل تەڭىز جانە سۋەس كانالى ارقىلى ەۋروپاعا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى). ەگەر بۇل ءقاۋىپ ساقتالسا، مۇناي باعاسى قاقتىعىس باستالعاننان بەرى تىركەلگەن كورسەتكىشتەردەن (Brent شامامەن $120 بولعان) جوعارى كوتەرىلۋى مۇمكىن.
قىزىل تەڭىزدەگى كەمە قاتىناسىنا تونگەن جاڭا ءقاۋىپ تاۋلىگىنە 5 ملن باررەلگە دەيىنگى مۇناي جەتكىزىلىمىنىڭ ۇزىلۋىنە جانە پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ ورمۋز بۇعازىن اينالىپ وتەتىن نەگىزگى ەكسپورتتىق باعىتىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن، دەپ حابارلادى MST Marquee كومپانياسىنان سول كاۆونيك، دەپ اتاپ ءوتتى Reuters.
اقش اسكەرى 22 شىلدەدە اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ بۇيرىعىمەن يرانعا قارسى جاڭا سوققىلار سەرياسىن جاساعانىن حابارلادى. سونىمەن قاتار، قىزىل تەڭىزدەگى جاعدايدىڭ جاڭادان ورشۋىنە دەيىن ترامپ يران ورمۋز بۇعازىندا كەمەگە وق جاۋدىرعان سايىن ءبىر يراندىق كوپىر نەمەسە ەلەكتر ستانسياسىن جويۋمەن قورقىتقان.
قازاقستان بيۋدجەتىنىڭ بازالىق سەناريىندە Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى باررەلىنە $60 دەپ بەلگىلەنگەن. ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆ ناۋرىز ايىندا مۇناي باعاسى $80 شاماسىندا ساقتالاتىنىن اتاپ وتكەن، ءبىراق $100 بولعان جاعدايدا قازاقستان ۇلتتىق قور مەن بيۋدجەتكە قوسىمشا $20 ملرد الا الادى، بۇل ەكى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ نەمەسە ءبىر اەس-تىڭ قۇنىمەن سالىستىرمالى (الدىن الا باعاسى – $15 ملرد).