ميانمانىڭ اسكەري ۇكىمەتى وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرى قاۋىمداستىعىنىڭ (اسەان) تۇتقىندالعان بۇرىنعى كوشباسشى اۋن سان سۋ ءچجيدى ءسوزسىز بوساتۋ تۋرالى قايتالانعان شاقىرۋىن قابىلدامادى جانە ۇيىمنىڭ ميانما بويىنشا ارنايى وكىلىنىڭ قاجەتتىلىگىن جوققا شىعاردى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
2021 جىلى سۋ ءچجيدىڭ ازاماتتىق ۇكىمەتىنەن بيلىكتى باسىپ العان بۇرىنعى ارميا باسشىسى پرەزيدەنت مين اۋن حلاين بيلىككە كەلگەننەن بەرى ساياسي لەگيتيمدىلىككە يە بولۋعا جانە اسەان-مەن قارىم-قاتىناستى قالپىنا كەلتىرۋگە تىرىسىپ كەلەدى. اسەان 2021 جىلدىڭ ساۋىرىندە قاقتىعىستى توقتاتۋ جانە تاراپتار اراسىندا ديالوگ باستاۋ ءۇشىن ارنايى وكىل جاردەمدەسەتىن بەيبىت جوسپار جاسادى. مين اۋن حلاين بۇل جوسپاردى ورىنداماعانى ءۇشىن جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەرگە قاتىسۋدان شەتتەتىلگەن.
سىنشىلاردى تىنىشتاندىرۋعا باعىتتالعان ارەكەتتە ۇكىمەت وتكەن اپتادا حالىقارالىق قىزىل كرەست كوميتەتىنىڭ وكىلىنە 81 جاستاعى سۋ ءچجيدى كورۋگە رۇقسات بەردى. بۇل ونىڭ بەس جىل بۇرىن تۇتقىندالعاننان بەرى سىرتقى تاۋەلسىز گۋمانيتارلىق ۇيىممەن العاشقى بايلانىسى بولدى.
سۋ چجي استانا نايپيدونىڭ بەلگىسىز جەرىندە ءۇي قاماعىندا جازاسىن وتەپ جاتىر. ونىڭ جاقتاستارى مەن قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارى بۇل ايىپتاردى ساياسي سەبەپتى دەپ سانايدى.
اسەان-نىڭ قازىرگى ءتوراعاسى فيليپپين بۇل كەزدەسۋدى ديالوگ پەن تاتۋلاسۋعا قادام رەتىندە قۇپتادى، سونىمەن بىرگە ساياسي تۇتقىندارعا قول جەتكىزۋدى كەڭەيتۋدى تالاپ ەتىپ، سۋ ءچجيدىڭ «تولىق جانە ءسوزسىز بوساتىلۋىن» قايتالادى.
ميانما سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ سەنبى كۇنى كەشكە جاساعان مالىمدەمەسىندە بۇل شاقىرۋ سىنعا الىندى. «ۇكىمەت گۋمانيتارلىق سەبەپتەرمەن ونىڭ جازاسىن جەڭىلدەتكەنىمەن، تولىق جانە ءسوزسىز بوساتۋ ماسەلەسى تەك زاڭعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى»، — دەلىنگەن مالىمدەمەدە. سونداي-اق ۇكىمەت اسەان-نىڭ قازىرگى ارنايى وكىلى فيليپپين سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ماريا تەرەزا لازەرومەن جۇمىسىن جالعاستىراتىنىن، ءبىراق سينگاپۋر 2027 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا ءتوراعالىقتى قابىلداعاندا بۇل جولدى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن كورمەيتىنىن ايتتى. «قازىرگى ۋاقىتتا حالىقتىڭ شىنايى ەركىن بىلدىرەتىن كوپپارتيالىق دەموكراتيالىق سايلاۋدان شىققان ۇكىمەت مەملەكەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الدى»، — دەلىنگەن مالىمدەمەدە.
سايلاۋدان كەيىن پرەزيدەنت رەتىندە انت بەرگەننەن ءۇش ايدان استام ۋاقىت وتكەن سوڭ سويلەگەن سوزىندە مين اۋن حلاين اسەان-نىڭ بەيبىت جوسپارىن جوققا شىعارىپ، كەيبىر مۇشە مەملەكەتتەر ميانماعا كەمسىتۋشىلىك جاساعانىن جانە ول ءار جاعدايدى جەكە قاراستىراتىنىن ايتتى.
سىنشىلار جەلتوقسان مەن قاڭتاردا وتكەن سايلاۋدى اسكەري بيلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان جالعان سايلاۋ دەپ سانايدى، دەگەنمەن ول ازاماتتىق بيلىكتى قالپىنا كەلتىرۋدى كوزدەگەن.