وتكەن ايداعى جويقىن سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە باعىتتالعان ونلاين قورلاۋعا قارسى نەپال قاتاڭ شارا قولدانۋدا. پرەمەر-مينيستر بالەندرا شاح زارداپ شەككەندەردى «كەمسىتەتىندەرگە» «ەشقانداي كەشىرىم بولمايتىنىن» ەسكەرتتى.
كەيبىر ازاماتتار الەۋمەتتىك جەلىدە جاقىندارى تۋرالى اقپارات سۇراپ، ىزدەۋ جۇمىستارىن جىلدامداتۋدى تالاپ ەتكەندە، ولار دۇشپاندىق پىكىرلەرگە تاپ بولۋدا. «وسى سەزىمتال كەزەڭدە قاجەتسىز پىكىر ايتىپ، قايعى شەككەندەردى كەمسىتىپ، ولارعا ودان ءارى قيىندىق تۋدىرۋعا تىرىسقاندار — قىلمىسكەرلەر»، — دەپ جازدى شاح Facebook پاراقشاسىندا.
نەپال پوليسياسى بۇل پىكىرلەردىڭ شىعۋ تەگىن انىقتاپ، مەكەنجايلار مەن تەلەفون نومىرلەرىن انىقتاۋ ءۇشىن تەرگەۋ جۇرگىزىپ جاتىر. ەكى اپتا بۇرىن سۋ تاسقىنىنان اعاسى حابارسىز كەتكەن ايەل BBC-گە ىزدەۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ تىم باياۋ ءجۇرىپ جاتقانىن ايتقان بولاتىن. «ەگەر ۇكىمەت ۋاقىتىندا ماماندار مەن جابدىقتاردى جۇمىلدىرعاندا، ءبىز وتباسى مۇشەلەرىمىزدىڭ جاعدايىن ەرتەرەك بىلەر مە ەدىك؟ ءبىز ونى ءتىرى تابا الامىز دەپ ءالى دە ۇمىتتەنەمىز»، — دەدى ول. بىرنەشە كۇننەن كەيىن ول ىزدەۋ جۇمىستارىن سىناعانى ءۇشىن «كوپتەگەن جاعىمسىز پىكىرلەر العانىن» جازدى. «ءبىز ءقازىردىڭ وزىندە قاتتى قيىندىق كورىپ جاتىرمىز، بۇل ءبىزدىڭ قاسىرەتىمىزدى ودان ءارى ارتتىردى»، — دەدى ول.
بولەك جاعدايدا، جاس ايەل كۇيەۋىن ىزدەۋدە بيلىكتىڭ «شۇعىلدىق تانىتپاۋىنا» نارازىلىعىن ءبىلدىردى. «كۇيەۋىم ءقازىر حابارسىز، ەگەر ۇكىمەت ونى تابا الماسا، ەڭ بولماعاندا ونىڭ دەنەسىن كورسەتە الا ما؟» — دەدى ول جەلىدە تاراعان ۆيدەودا، ول كوپتەگەن قورلاۋ پىكىرلەرىن جينادى. مىسالى، ءبىر پىكىر وعان «وزەنگە سەكىرىپ، ىزدەۋگە كومەكتەسۋدى» ۇسىنسا، ەندى ءبىرى «ءبارى سەنىڭ ۇكىمەتتى كىنالاۋىڭمەن عانا بولمايدى» دەپ جازدى. الايدا، باسقالار بۇل سەزىمسىز پىكىرلەردى ايىپتادى. «قۇرباندى وسى ساتتە جۇباتۋ كەرەك، قارعاۋ ەمەس»، — دەلىنگەن ءبىر پىكىردە.
نەپال پوليسياسى بۇل ونلاين پىكىرلەردى زەرتتەۋ ءۇشىن 10 مۇشەدەن تۇراتىن كوميتەت قۇرعانىن حابارلادى. ەلدىڭ ەلەكتروندىق ترانزاكسيالار تۋرالى زاڭىنا سايكەس، الەۋمەتتىك جەلىدە باسقالاردى جالا جابۋ نەمەسە قورلاۋ ءۇشىن پايدالانعاندار 5 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى نەمەسە 100 000 رۋپيگە (662 دوللار؛ 490 فۋنت) دەيىن ايىپپۇل تولەۋى مۇمكىن، نە ەكەۋى دە قولدانىلۋى مۇمكىن.
نەپالداعى ءقاۋىپسىز سيفرلىق كەڭىستىكتى جاقتايتىن Body & Data كوممەرسيالىق ەمەس ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى دوۆان رايدىڭ ايتۋىنشا، كەيبىر سەزىمسىز پىكىرلەر «اشۋلاندىرۋ» ءادىسىن قولداناتىن الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارىنان بولۋى مۇمكىن. ياعني، ولار ادامداردىڭ نارازىلىعىن تۋدىرۋ نەمەسە ولاردىڭ جازبالارىن باسۋعا ماجبۇرلەۋ ءۇشىن تەرىس كونتەنت جاسايدى. سونداي-اق، بۇل پىكىرلەر «ۇكىمەتتىڭ قاتاڭ جاقتاستارىنان» دا بولۋى مۇمكىن. «ۇكىمەتكە وتە جاقىن جانە ونى سۇراققا الاتىنداردى ايىپتايتىن ەكسترەميزم دە بار. بۇل الەۋمەتتىك جەلىدەگى ديالوگتى ودان ءارى پولياريزاسيالادى»، — دەدى ول BBC-گە.