رەسەيدىڭ فەدەرالدىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتى Telegram مەسسەندجەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى يەسى پاۆەل دۋروۆتى تەرروريزمگە كومەكتەسۋ ايىبىمەن حالىقارالىق ىزدەۋگە جاريالادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
دۋروۆ رەسەيدە تۋىپ، مانسابىن باستاعان، ءبىراق كەيىن شەتەلگە كوشكەن. وعان قويىلعان ايىپتار رەسەي بيلىگىنىڭ Telegram-دى شەكتەۋ ارەكەتىنىڭ ءبىر بولىگى سانالادى. بۇل — ۇكىمەتتىڭ ينتەرنەتتى تولىق باقىلاۋعا الۋ ساياساتىنىڭ جالعاسى. مۇنداي شارالار 2022 جىلعى اقپاندا رەسەيدىڭ ۋكرايناعا تولىق اۋقىمدى باسىپ كىرۋىنەن كەيىن كۇشەيە ءتۇستى. فەدەرالدىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتى Telegram اكىمشىلىگىن ۋكراين بارلاۋ قىزمەتتەرى، تەرروريستىك جانە ەكسترەميستىك ۇيىمدار «ديۆەرسيا مەن تەرروريزم، جاپپاي كىسى ءولتىرۋ جانە كيبەر الاياقتىق» اكتىلەرىن دايىنداۋ جانە ۇيلەستىرۋ ءۇشىن پايدالاناتىن كوپتەگەن ارنالار مەن چات-بوتتاردى جويمادى دەپ ايىپتادى. ناتيجەسىندە «كوپتەگەن ادام قۇربان بولدى» دەلىنگەن.
قاۋىپسىزدىك قىزمەتى ۋكراين قىزمەتتەرى Telegram-داعى تانىسۋ چات-بوتىن رەسەيلىكتەردى «ديۆەرسيا جانە تەررورلىق ارەكەتتەرگە» تارتۋ ءۇشىن پايدالانعانىن مالىمدەدى. 2025 جىلدىڭ شىلدەسىنەن بەرى 12-دەن 22 جاسقا دەيىنگى 46 پايدالانۋشى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا شابۋىل جاساۋ، ءورت قويۋ جانە باسقا دا ارەكەتتەرى ءۇشىن ۇستالدى.
دۋروۆ بيىلعى جىلى رەسەي بيلىگى وزىنە قاتىستى قىلمىستىق ىزگە ءتۇسۋ باستاعانىن ايتتى. ول مۇنى Telegram-عا قولجەتىمدىلىكتى شەكتەۋ ءۇشىن جالعان سەبەپتەر ويلاپ تابۋ ارەكەتى دەپ سانايدى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل «جەكە ومىرگە جانە ءسوز بوستاندىعىنا قۇقىقتى باسۋ» ماقساتىندا جاسالىپ وتىر.
ايىپتالعان جاعدايدا كاسىپكەر رەسەيدە ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن.
Telegram تۇسىنىكتەمە بەرۋدەن باس تارتتى. كومپانيانىڭ رەسمي سايتى ۇيىمنىڭ دۋبايدا ورنالاسقانىن، دۋروۆتىڭ بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى مەن فرانسيا ازاماتتىعى بار ەكەنىن جانە سوندا تۇراتىنىن كورسەتەدى.
رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ باسقارۋىمەن بيلىك ينتەرنەتتى شەكتەۋگە باعىتتالعان كوپتەگەن شارالار قولداندى. شەكتەۋشى زاڭدار قابىلدانىپ، تالاپتاردى ورىندامايتىن سايتتار مەن پلاتفورمالارعا تىيىم سالىندى. Facebook، Instagram جانە X سياقتى الەۋمەتتىك جەلىلەرگە تىيىم سالىنعان؛ YouTube باياۋلاتىلعان؛ Signal مەن Viber بۇعاتتالعان؛ ەڭ تانىمال WhatsApp پەن Telegram شەكتەلگەن.
Telegram-دى ىسكە قوسپاس بۇرىن دۋروۆ نەگىزىن قالاعان رەسەيدىڭ تانىمال الەۋمەتتىك جەلىسى ۆكونتاكتە كرەملگە جاقىن كومپانيالاردىڭ باقىلاۋىنا ءوتتى. رەسەي 2018-2020 جىلدار ارالىعىندا Telegram-دى بۇعاتتاۋعا تىرىسىپ، ساتسىزدىككە ۇشىرادى. ءقازىر كەيبىر شەكتەۋلەردى VPN قىزمەتتەرى ارقىلى اينالىپ وتۋگە بولادى، ءبىراق ولاردىڭ كوبى دە بۇعاتتالادى.
سونىمەن قاتار، رەسەي «MAX» دەپ اتالاتىن «ۇلتتىق» مەسسەندجەردى بەلسەندى ناسيحاتتايدى. سىنشىلار بۇل باقىلاۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى مۇمكىن دەيدى. پلاتفورما جاساۋشىلار مەن شەنەۋنىكتەر ونى حابارلاسۋ، مەملەكەتتىك قىزمەتتەر، تولەمدەر جانە باسقا دا مۇمكىندىكتەرى بار ءبىر تەرەزە رەتىندە ۇسىنادى. MAX پايدالانۋشى دەرەكتەرىن بيلىكپەن بولىسەتىنىن اشىق مالىمدەيدى، ساراپشىلار ونىڭ ۇشىنان-ۇشىنا شيفرلاۋدى قولدانبايتىنىن ايتادى.
دۋروۆ باسقا ەلدەردە دە قىلمىستىق تەرگەۋلەرگە تاپ بولدى. 2024 جىلى ول پلاتفورماسى ەسىرتكى ساۋداسى جانە بالالاردىڭ جىنىستىق زورلىق-زومبىلىق سۋرەتتەرىن تاراتۋ ءۇشىن پايدالانىلدى دەگەن ايىپپەن پاريجدە تۇتقىندالدى. دۋروۆ 2025 جىلدىڭ ناۋرىزىندا فرانسيادا «بىرنەشە اي» بولعاننان كەيىن دۋبايعا ورالعانىن ايتتى.
بۇل ماقالاداعى تۇزەتۋگە سايكەس، ايىپتالعان جاعدايدا كاسىپكەردى 15 جىل ەمەس، ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ كۇتىپ تۇر.