اقش قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باس ينسپەكتورى يرانمەن جۇرگىزىلگەن سوعىس سالدارىنان ءوق-دارى قورىندا «تاپشىلىق» تۋىنداعانىن جانە جابدىقتاۋدا كەدەرگىلەر پايدا بولعانىن مالىمدەدى. بۇل اقش-تا ءوق-دارى جەتىسپەيدى دەگەندى بىرنەشە رەت جوققا شىعارعان پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ سوزىنە قايشى كەلەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
ترامپ اقش-تىڭ ءوق-دارى قورى «ءىس جۇزىندە شەكسىز» دەپ مالىمدەپ، كەرىسىنشە حابارلاعان اقپاراتتى «جالعان جاڭالىق» دەپ اتاعان. الايدا تاۋەلسىز باقىلاۋشى ورگان اقش اقپاننان ماۋسىمعا دەيىن وق-دارىگە 22 ميلليارد دوللاردان استام قاراجات جۇمساعانىن، بۇل «ستراتەگيالىق قوردىڭ تاپشىلىعىنا» اكەلگەنىن حابارلادى. اق ۇيگە وسى قايشىلىققا قاتىستى پىكىر سۇراپ حابارلاسقان BBC جاۋاپ الا المادى.
جاڭا بايانداما اقش-تىڭ قارۋ-جاراق قورى تۋرالى العاشقى تاۋەلسىز شولۋ بولىپ وتىر، ادەتتە مۇنداي دەرەكتەر قۇپيا سانالادى. بۇعان دەيىنگى بولجامدار اقش-تاعى تاپشىلىقتىڭ اۋىر بەينەسىن كورسەتكەن. سوعىس بارىسىندا اقش كۇشتەرى ۇزاق قاشىقتىققا اسەر ەتەتىن جەرۇستى شابۋىل جۇيەلەرى مەن يراننىڭ شابۋىلدارىن توسۋعا ارنالعان اۋە جانە زىمىران قورعانىس قۇرالدارىن وتە كوپ مولشەردە جۇمسادى. شىلدە ايىنىڭ سوڭىندا ستراتەگيالىق جانە حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعى (CSIS) كەيبىر توسقاۋىل زىمىراندارىنىڭ — مىسالى، Patriot جانە Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) جۇيەلەرىنىڭ — قورى ايتارلىقتاي ازايعانىن، كەيبىر جاعدايدا جارتىسىنان كوبى جۇمسالعانىن انىقتاعان.
باس ينسپەكتوردىڭ بايانداماسىندا قارۋ-جاراقتىڭ ناقتى قانشاسى قالعانى اشىلمادى. دەگەنمەن وندا قوردىڭ تاپشىلىعى مەن ءوق-دارى جابدىقتاۋىنداعى «وندىرىستىك بازانىڭ كەدەرگىلەرى» اتاپ ءوتىلدى. باياندامادا قورعانىس مينيسترلىگى تاپشىلىقتى جويۋ جانە «توسىن جاعدايعا جەدەل جاۋاپ بەرۋ» ءۇشىن «ساتىپ الۋ پروسەستەرى مەن ءوندىرىس مەرزىمدەرىن وڭتايلاندىرۋعا» كىرىسكەنى جازىلعان.
ترامپ پەن اكىمشىلىكتىڭ باسقا دا شەنەۋنىكتەرى تاپشىلىق تۋرالى حابارلامالاردى جالعان جانە «ساتقىندىق» دەپ كورسەتۋگە تىرىستى. مىسالى، 4 تامىزدا X الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى جازباسىندا قورعانىس ءمينيسترى پيت حەگسەت تاپشىلىق تۋرالى جاڭالىقتاردى «شىندىققا جاناسپايدى» دەپ سيپاتتادى. ال 3 قىركۇيەكتە Truth Social-داعى ۇزاق جازباسىندا ترامپ اقش-تا «ءىس جۇزىندە شەكسىز» مولشەردە ءوق-دارى بار ەكەنىن جانە ەلدىڭ «كەز كەلگەن توسىن جاعدايعا قور جيناپ، دايىندالىپ جاتقانىن» مالىمدەدى.
باقىلاۋشى ورگاننىڭ بايانداماسىندا تەحنيكا شىعىنى 3،7 ميلليارد دوللاردى، قوسىمشا شىعىستار 7،4 ميلليارد دوللاردى قۇراعانى دا اتاپ وتىلگەن. جالپى العاندا، اقش 28 اقپاننان 30 ماۋسىمعا دەيىن سوعىسقا 33،4 ميلليارد دوللار (24،7 ميلليارد فۋنت) جۇمسادى.
شىعىندار قاتارىندا ءتورت F-15e جويعىش ۇشاعى، وزىق F-35 Joint Strike Fighter ۇشاعى جانە «ءتۇرلى جاعدايلاردا» جويىلعان 30 MQ-9 درون بار. اقش پەن يزرايل سوققىلارى باستالعاندا ترامپ قاقتىعىس بىرنەشە اپتا ىشىندە اياقتالادى دەپ بىرنەشە رەت ايتقان. جاقىندا ول قاقتىعىس اقش-تاعى قاراشاداعى ارالىق سايلاۋدان «كەيىن بىردەن» اياقتالۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى.
ساۋالنامالار سوعىستىڭ امەريكاندىقتار اراسىندا تانىمال ەمەس ەكەنىن كورسەتەدى. قىركۇيەكتىڭ باسىندا جاريالانعان Reuters/Ipsos ساۋالناماسى امەريكاندىقتاردىڭ تەك 23 پايىزى، رەسپۋبليكاشىلداردىڭ جارتىسى عانا اقش-تىڭ يرانمەن قارىم-قاتىناستا بۇرىنعىعا قاراعاندا كۇشتىرەك پوزيسيادا دەپ سانايتىنىن انىقتادى.