2026 جىلى پەرسەي مەتەور اعىنى ەرەكشە اسەرلى بولادى دەپ حابارلايدى infohub.kz.
استرونومداردىڭ ايتۋىنشا، بيىلعى جازعى مەتەور اعىنى سولتۇستىك جارتى شاردا ەرەكشە قولايلى بولادى. اعىننىڭ ەڭ جوعارى بەلسەندىلىگى سارسەنبىدەن بەيسەنبىگە قاراعان ءتۇنى يسپانيا، يسلانديا جانە گرەنلانديادا كورىنەتىن تولىق كۇن تۇتىلۋىمەن جانە التى پلانەتانىڭ شەرۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلەدى، دەگەنمەن وتتى شارلاردى كورۋگە ەڭ قولايلى ۋاقىت — تۇتىلۋ اياقتالعاننان كەيىن.
NASA مالىمەتىنشە، قولايلى جاعدايدا ساعاتىنا 50-دەن 100-گە دەيىن مەتەور كورۋگە بولادى. امەريكا مەتەور قوعامىنىڭ باعالاۋىنشا، اۋىلدىق جەرلەردە ساعاتىنا 30-دان 50-گە دەيىن مەتەور كورىنۋى مۇمكىن. قاراڭعى اسپاندا كەز كەلگەن ءتۇنى جەكە مەتەورلاردى بايقاۋعا بولادى. مەتەور اعىندارى جىل سايىن بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا، جەر كومەتالار مەن كەيدە استەرويدتار قالدىرعان قوقىس ىزدەرىنەن وتكەندە پايدا بولادى. بۇل قالدىقتار جەر اتموسفەراسىنا وتە جوعارى جىلدامدىقپەن ەنىپ، جارقىراعان جولاقتار — اعىپ وتكەن جۇلدىزداردى تۋدىرادى.
پەرسەي مەتەور اعىنى — ءار 133 جىل سايىن كۇندى اينالىپ، 2125 جىلعا دەيىن قايتىپ كەلمەۋى كۇتىلەتىن 109P/Swift-Tuttle كومەتاسىنىڭ قالدىقتارى. بۇل مەتەور اعىنىنىڭ باقىلاۋ تاريحى 2000 جىلدان استام ۋاقىتتى قامتيدى. پەرسەي اعىنى جارقىراعان وتتى شارلاردى تۋدىراتىندىقتان، ءارقاشان سۇيىكتى بولىپ سانالادى. جازعى تەمپەراتۋرا دا بۇل اعىندى تانىمال ەتەدى.
«مەتەورلاردى كورۋ ءۇشىن سۋىق قىس تۇنىندە قينالمايمىز»، — دەيدى تەحاستاعى McDonald وبسەرۆاتورياسىنىڭ استرونومى زاك ۆاندەربوش. اي پەرسەي اعىنىنىڭ ەڭ جوعارى بەلسەندىلىگى كەزىندە جاڭا اي فازاسىندا بولادى، بۇل كورۋ جاعدايىن ودان ءارى جاقسارتادى.
«اي ادەمى، ءبىراق ول وتە تالاپشىل»، — دەيدى سان-فرانسيسكو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ استرونومى اپارنا ۆەنكاتەسان. «جاڭا اي — اسپاندا اي جارىعى جوق دەگەندى بىلدىرەدى، سوندىقتان مەتەورلاردى الدەقايدا كوپ كورەسىز». مەتەورلاردى بايقاۋ ءۇشىن قاراڭعى تۇسكەن سوڭ سىرتقا شىعىپ، بۇلتتار مەن قالا شامدارىنان الىس جەردى تاڭداڭىز. ۆەنكاتەسان سەررا-نەۆاداعا بارۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ەڭ جاقسى كورىنىس ءتۇن ورتاسى مەن تاڭ ارالىعىندا، پەرسەي شوقجۇلدىزى سولتۇستىك اسپاندا بيىك تۇرعاندا بولادى. مەتەورلار وسى شوقجۇلدىزدان تارايتىن سياقتى كورىنەدى. اسپانعا قاراپ، كوزىڭىزدى قاراڭعىلىققا ۇيرەنۋگە جارتى ساعات ۋاقىت بەرىڭىز. ۆاندەربوش كوزدىڭ شەتىندە بولسا دا، جىلدام جارقىراعان جولاق وتكەنشە ءبىر اسپان ايماعىنا نازار اۋدارۋدى جانە تەلەفونعا قاراماۋدى ۇسىنادى.
«بۇل وتە سيقىرلى نارسە»، — دەيدى ۆاندەربوش.