امەريكالىق زەرتتەۋشىلەر پوليەتيلەن قالدىقتارىن 200 گرادۋستان تومەن تەمپەراتۋرادا بەنزين مەن ديزەل وتىنىنا ۇقساس ونىمگە اينالدىراتىن تەحنولوگيا ۇسىندى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
بۇل جوبامەن اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ وك-ريدج ۇلتتىق زەرتحاناسىنىڭ (ORNL) ماماندارى اينالىسىپ جاتىر. پوليەتيلەن — ەڭ كوپ تارالعان پلاستيك تۇرلەرىنىڭ ءبىرى: ودان ساۋدا پاكەتتەرى، تاقتايشالار مەن قاپتاما جاسالادى، سوندىقتان مۇنداي شيكىزاتتىڭ وراسان زور كولەمى جىل سايىن قوقىس ۇيىندىلەرىنە تۇسەدى.
جاڭا ءادىس پلاستيك قالدىقتارىن اليۋميني حلوريدىنە نەگىزدەلگەن بالقىتىلعان تۇزدارمەن قوسۋعا سۇيەنەدى. بۇل تۇزدار ءبىر مەزگىلدە رەاكسيا ورتاسى دا، حيميالىق اينالۋدىڭ كاتاليزاتورى دا قىزمەتىن اتقارادى. تاجىريبەلەر بارىسىندا عالىمدار سالىستىرمالى تۇردە جۇمساق جاعدايدا بەنزين فراكسيالارىنىڭ شىعىمىن شامامەن 60%-عا جەتكىزە الدى.
تەحنولوگيانىڭ باستى ارتىقشىلىعى — پروسەستىڭ 200 گرادۋستان اسپايتىن تومەن تەمپەراتۋراسى. سالىستىرۋ ءۇشىن: پلاستيكتى ءداستۇرلى پيروليزدەۋ 450–500 گرادۋسقا دەيىن قىزدىرۋدى تالاپ ەتەدى. سونىمەن قاتار جاڭا پروسەسس اسىل مەتالدارسىز، ورگانيكالىق ەرىتكىشتەرسىز، سىرتقى سۋتەگى كوزىنسىز جانە حيميالىق ينيسياتورلارسىز جۇزەگە اسادى.
«ORNL جۇيەسى ەكى تۇبەگەيلى ماسەلەنى شەشەدى. بىرىنشىدەن، تۇراقتى پروسەستى اۋقىمداستىرۋ الدەقايدا وڭاي. ەكىنشىدەن، بۇرىنعى جۇيەلەر كاتاليتيكالىق رەاكسيالاردى باستاۋ ءۇشىن ينيسياتور قاجەت ەتەتىن، ال ءبىزدىڭ ءادىس ونسىز جۇرەدى»، — دەدى جۇمىستىڭ تەڭ اۆتورى شەن داي.
زەرتتەۋگە نوكسۆيللدەگى تەننەسسي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانە بەركليدەگى لوۋرەنس اتىنداعى ۇلتتىق زەرتحانانىڭ عالىمدارى دا قاتىستى. جۇمىس ناتيجەلەرى «Journal of the American Chemical Society» جۋرنالىندا جاريالاندى، ال تەحنولوگيا اۆتورلارى پاتەنتكە ءوتىنىم بەرىپ قويدى. بولاشاقتا بۇل ءادىس ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتىپ، ەكولوگيالىق لاستانۋ ماسەلەسىن شەشۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن.