2026 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ قازاقستاندا جاڭا كونستيتۋسيا كۇشىنە ەندى. ونداعى ورىس تىلىندەگى ماتىندە ۇلتتىق ۆاليۋتا «تەڭگە» دەپ كورسەتىلگەن. وسىعان بايلانىستى رەسمي قۇجاتتاردا، باق-تا جانە كۇندەلىكتى قارىم-قاتىناستا ۆاليۋتانى قالاي جازۋ كەرەك دەگەن سۇراقتار تۋىندادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
بۇعان دەيىن ونداعان جىلدار بويى رەسمي ورىس ءتىلدى قۇجاتتاردا «تەنگە» دەپ جازىلىپ كەلگەن. مۇندا اقشا رەفورماسى نەمەسە ۆاليۋتانى اۋىستىرۋ تۋرالى ەمەس، تەك جاڭا كونستيتۋسياعا سايكەس ءسوزدىڭ رەسمي جازىلۋى وزگەرىپ وتىر.
ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، 1 شىلدەدەن كەيىن مەملەكەتتىك ورگاندار كونستيتۋسيادا بەكىتىلگەن تەرمينولوگيانى قولدانۋى ءتيىس. بۇرىن قابىلدانعان قۇجاتتار مەن شارتتاردا «تەنگە» دەپ جازىلعان بولسا، ولاردىڭ زاڭدى كۇشى ساقتالادى جانە قايتا وڭدەۋدىڭ قاجەتى جوق.
ۇلتتىق بانك ءوزىنىڭ نورماتيۆتىك قۇجاتتارىن جاڭا كونستيتۋسياعا سايكەستەندىرەتىنىن راستادى. وزگەرىستەر، اتاپ ايتقاندا، تولەم قۇجاتتارىنىڭ نىساندارىنا اسەر ەتەدى. رەتتەۋشى ءباسپاسوز رەليزدەرى مەن رەسمي حابارلامالاردا «تەڭگە» دەپ جازاتىن بولادى. ۇلتتىق بانكتە اتاپ وتكەندەي، بۇل وزگەرىستەر تەك رەداكسيالىق سيپاتتا جانە تولەم جۇيەلەرىنە، اۋدارىمدارعا نەمەسە بانكتەردىڭ جۇمىسىنا ەش اسەر ەتپەيدى.
الايدا مەملەكەتتىك ورگاندار عانا ەمەس، ب ا ق، مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارى، وقۋلىق اۆتورلارى، جەكە كومپانيالار، جارناما بەرۋشىلەر جانە قاراپايىم ازاماتتار ۇلتتىق ۆاليۋتا اتاۋىن قالاي جازۋ كەرەك دەگەن سۇراق ءالى اشىق كۇيىندە قالىپ وتىر.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ ءتىل ساياساتى كوميتەتى كونستيتۋسيانىڭ ەڭ جوعارى زاڭ كۇشىنە يە ەكەنىن جانە قازاقستاننىڭ بۇكىل اۋماعىندا تىكەلەي قولدانىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. «وسىعان بايلانىستى قازاقستان اۋماعىنداعى بارلىق ماتىندەردە «تەڭگە» ءسوزى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋسياسىنا سايكەس جازىلۋى ءتيىس»، – دەلىنگەن كوميتەتتىڭ رەداكسيانىڭ رەسمي سۇراۋىنا بەرگەن جاۋابىندا. وسىلايشا، بۇل تۇسىندىرمە العاش رەت تەك مەملەكەتتىك قۇجاتتارعا عانا ەمەس، جالپى بارلىق ماتىندەرگە قاتىستى ەكەندىگى ايتىلدى.
اقشا سومالارىن «تەڭگە»، «تەنگە»، «تگ» قىسقارتۋى نەمەسە ۇلتتىق ۆاليۋتا سيمۆولى ₸ ارقىلى جازۋ ماسەلەسى ازىرگە اشىق كۇيىندە قالۋدا. عىلىم مينيسترلىگى ءقازىر مەملەكەتتىك ورگاندار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى جاڭا كونستيتۋسياعا سايكەستەندىرىپ جاتقانىن، سودان كەيىن بۇل ماسەلە بولەك قارالاتىنىن حابارلادى. ناقتى ەرەجەلەر ءالى جوق.
ۇلتتىق ۆاليۋتا اتاۋىنىڭ جازىلۋىنا قاتىستى العاشقى ەلەۋلى تۇزەتۋ سالىق كودەكسىندە پايدا بولدى. 1 شىلدەدەن باستاپ قۇجاتتا «تەنگە» دەگەن جازۋ «تەڭگە» دەپ اۋىستىرىلادى، سونىڭ ىشىندە ورىس تىلىندەگى ماتىندە دە. بۇل زاڭنامانى جاڭا كونستيتۋسيالىق مودەلگە سايكەستەندىرۋگە بايلانىستى تەرمينولوگيالىق تۇزەتۋ.