جۇڭگو زەرتتەۋشىلەرى ءتىرى ساڭىراۋقۇلاق نەگىزىندە يننوۆاسيالىق ماتەريال جاساپ، ودان كويلەك تىكتى. بۇل «ماتا» ءتۇسىن وزگەرتە الادى، ءوزىن-وزى تازارتادى جانە توپىراقتا تولىق ىدىرايدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
عالىمدار ءوز جۇمىسىندا Cordyceps militaris ميسەليىن — ساڭىراۋقۇلاقتى قۇرايتىن جىڭىشكە جىپشەلەردى قولداندى. ونىڭ نەگىزىندەگى ءداستۇرلى ماتەريالداردان ايىرماشىلىعى، ساڭىراۋقۇلاق تولىق سۋسىزداندىرۋ مەن جويۋعا ۇشىراماعان. بيولوگيالىق بەلسەندىلىك ساقتالعان، بۇل ماتەريالعا وزدىگىنەن ءوسىپ، قالپىنا كەلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جاساۋ پروسەسى ميسەليدى سۇيىق ورتادا وسىرۋدەن باستالدى، وندا ول كىشكەنە شارلار قۇرادى. سودان كەيىن ولاردى قالىپتارعا سالىپ، كەپتىرىپ، جەلىم نەمەسە قوسىمشا جاقتاۋسىز بەرىك پاراقتار الدى.
ماتەريالعا ماتا قاسيەتىن بەرۋ ءۇشىن ونى گليسەرينمەن وڭدەدى. وسىدان كەيىن پاراقتاردى بۇگۋگە، كەسۋگە جانە تىگۋگە بولاتىن بولدى. ميسەلي جولاقتارىنان زەرتتەۋشىلەر ءتىپتى 1 كگ-عا دەيىنگى جۇكتەمەگە توتەپ بەرەتىن ارقان جاساپ، سودان كەيىن ماتەريالدان كويلەك تىكتى.
دەگەنمەن، ەڭ تاڭعالارلىعى — ماتەريال جاي عانا ماتانىڭ ەرەكشە الماستىرعىشى ەمەس. وعان بەلگىلى ءبىر قورەكتىك زاتتار بولعان كەزدە پيگمەنتتەر شىعاراتىن اشىتقىلار ەنگىزىلدى. وسىنىڭ ارقاسىندا ماتا قورشاعان ورتاعا بايلانىستى كوك، قىزىل، قىزعىلت سارى جانە كۇلگىن تۇستەرگە يە بولا الادى.
ساڭىراۋقۇلاق سونىمەن قاتار بەرىلگەن باعىتتاردا ءوسىپ، ورنەكتەر قۇرايدى جانە بەتتىڭ ءوزىن-وزى تازارتۋىنا ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار، ماتەريال ىلعالدى قورەكتىك ورتادا ءىشىنارا قايتا وسە الادى، ال توپىراقتا شامامەن 40 كۇندە تولىق دەرلىك ىدىرايدى.
ازىرگە مۇنداي ماتەريالدى كۇندەلىكتى كيىمدە قولدانۋ الىس. عالىمدار ونى بەرىك، جۋۋعا ءتوزىمدى جانە باسقارۋعا وڭاي ەتۋى كەرەك. بولاشاقتا تەحنولوگيانى كيىم-كەشەكتە عانا ەمەس، مەديسينادا، قۇرىلىستا جانە ەكولوگيالىق جوبالاردا دا قولدانۋ جوسپارلانۋدا.
ەگەر قىتايلىق زەرتتەۋشىلەر مۇنداي ماتەريالداردى قاراپايىم كيىمگە ىڭعايلى جانە جەتكىلىكتى بەرىك ەتە السا، بۇل ءسان يندۋسترياسىن ەلەۋلى تۇردە وزگەرتۋى مۇمكىن. بۇگىندە الەمدە جىل سايىن وراسان زور كولەمدە قاجەتسىز كيىم جينالادى، بۇل ەكولوگيالىق پروبلەماعا اينالدى. جاڭا ءتاسىل بولاشاقتا توقىما قالدىقتارىنىڭ كولەمىن ازايتىپ، زاتتار ءوندىرىسىن ەكولوگيالىق تازا ەتە الادى.