فرانسيانىڭ وڭتۇستىگىندەگى كان-سيۋر-مەر قالاسىنداعى رەنۋار مۇراجايىنان يمپرەسسيونيست سۋرەتشى پەر-وگيۋست رەنۋاردىڭ ءتورت كارتيناسى ۇرلانعانىن جەرگىلىكتى اكىمشىلىك حابارلادى. شابۋىل سەيسەنبى تاڭەرتەڭ جاسالىپ، قاراقشىلار ەكى كارتينانى قاشۋ كەزىندە مۇراجاي باقشاسىنا تاستاپ كەتكەنىن اكىم برايان ماسسون راستادى.
«رەنۋار مۇراجايىنا شابۋىل جاساۋ — كان-سيۋر-مەردىڭ تاريحى مەن مادەني مۇراسىنا شابۋىل»، — دەدى ول. ءارقايسىسىنىڭ قۇنى 9 ميلليون ەۋروعا (7،7 ميلليون فۋنت ستەرلينگ؛ 10،4 ميلليون دوللار) باعالاناتىن كارتينالار — بيىلعى جىلى ەۋروپادا بولعان قاتارداعى ءىرى ۇرلىقتاردىڭ سوڭعىسى. وتكەن ايدا سيسيلياداعى مۇراجايدان رەنەسسانس ءداۋىرىنىڭ ءتورت كارتيناسى ۇرلانعان بولاتىن.
جەرگىلىكتى اكىمنىڭ ايتۋىنشا، بەينەباقىلاۋ كامەرالارى قاراقشىلاردىڭ مۇراجاي باقشاسىنا قورشاۋدان ءوتىپ، كارتينالاردىڭ جاقتاۋلارىن بەكىتەتىن قۇرىلىمداردى كەسىپ وتكەنىن كورسەتكەن. ول ەكى كارتينا باقشادا «تاستالعان» كۇيدە تابىلىپ، قايتارىلعانىن قوستى.
ءالى تابىلماعان ەكى كارتينا: «مادام كولوننا رومانو پورترەتى» (1910) جانە «جەنن فيل و پۋي» (1886). قايتارىلعان ەكەۋى: «مادام پيشون پورترەتى» (1895) جانە «كوكو ليسان» (1905).
«بۇل رەنۋاردىڭ تۋىندىسى، ونىڭ باعاسى جوق، ونى سولاي ساتا المايسىز»، — دەدى اكىم جۋرناليستەرگە مۇراجاي الدىندا.
مۇراجايدىڭ دابىلى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا تاڭعى 05:48-دە (06:48 BST) ىسكە قوسىلىپ، پوليسيا بەس مينۋت ىشىندە وقيعا ورنىنا جەتكەنىن ماسسون ءتۇسىندىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، قاراقشىلار دابىلدى ەستىگەن سوڭ قاشىپ كەتكەن.
ماسسون كەيىن جۋرناليستەرگە قاراقشىلاردىڭ «جاقسى جابدىقتالعان» جانە «جاقسى حاباردار» بولعانىن ايتتى. ولار «كاسكا، قولعاپ جانە اسكەري كيىم كيگەن»، سونداي-اق «ەلەكتر پىشاعى مەن تەمىر ارا» الىپ جۇرگەن. ماسسون تەرگەۋشىلەر وقيعا ورنىنان كۇدىكتىلەرگە تيەسىلى بولۋى مۇمكىن ەكى نايزاعاي سومكە تاپقانىن راستادى.
رەنۋار مۇراجايىندا اتاقتى سۋرەتشىنىڭ 12 تۋىندىسى ساقتاۋلى. 1960 جىلى اشىلعان بۇل مۇراجاي رەنۋاردىڭ 1919 جىلى قايتىس بولعانعا دەيىنگى سوڭعى تۇرعىن ءۇيى بولعان. مۇندا ونىڭ مولبەرتى، دوڭگەلەكتى كرەسلوسى، فوتوسۋرەتتەر مەن جەكە حاتتارى سياقتى كوپتەگەن جەكە زاتتارى قويىلعان. بۇل ۇرلىق ەۋروپانىڭ جەتەكشى گالەرەيالارى مەن مۇراجايلارىنداعى ونەر تۋىندىلارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن تاعى دا نازارعا الىپ وتىر.
وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا پاريجدەگى لۋۆر مۇراجايىنداعى ەرەكشە ۇرلىق كەزىندە فرانسيانىڭ باعا جەتپەس ءتاج زەرگەرلىك بۇيىمدارى ۇرلانعان بولاتىن. «كان-سيۋر-مەردەن تىس، بۇل وقيعا مۇراجايلارىمىزدى قورعاۋ تۋرالى ەسكەرتۋ بولۋى كەرەك، ويتكەنى ولار ءقازىر ونەر تۋىندىلارىنا باعىتتالعان ۇيىمداسقان قىلمىستىڭ جاڭا تۇرىنە تاپ بولىپ وتىر»، — دەپ ەسكەرتتى ماسسون. اكىم فرانسيا ۇكىمەتىن جەرگىلىكتى ايماقتار مەن مۇراجايلارعا «ۇيىمداسقان جانە باتىل قىلمىسكەرلەردەن» ونەر تۋىندىلارىن قورعاۋعا كوبىرەك قارجىلىق قولداۋ كورسەتۋگە شاقىردى.


