سالمان ءرۇشديدى ولتىرۋگە ارەكەت جاساعانى ءۇشىن 25 جىلعا سوتتالعان اقش ازاماتى حادي ماتار تەرروريستىك توپقا ماتەريالدىق قولداۋ كورسەتۋ جانە باسقا ايىپتار بويىنشا قوسىمشا سوتتالدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
28 جاستاعى حادي ماتار سارسەنبى كۇنى نيۋ-يورك فەدەرالدى سوتىندا اقش، ۇلىبريتانيا جانە باسقا دا كوپتەگەن ەلدەر تەرروريستىك دەپ تانىعان ليۆاندىق قارۋلى توپ — حەزبوللاعا ماتەريالدىق كومەك كورسەتكەنى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلدى. پروكۋرورلاردىڭ ايتۋىنشا، ماتاردى 1989 جىلى يراننىڭ ءدىني كوشباسشىسى شىعارعان ءرۇشديدى ءولتىرۋ جونىندەگى فەتۋا ارەكەتكە يتەرمەلەگەن.
سىيلىق يەگەرى جازۋشى سوتتا كۋاگەر رەتىندە سويلەپ، شابۋىل كەزىندە العان جاراقاتتارىن سيپاتتادى. ول ءورت ءسوندىرۋشىنىڭ دەرەۋ مەديسينالىق كومەك كورسەتۋى ارقاسىندا امان قالعانىن اتاپ ءوتتى. القابيلەر ماتاردى حالىقارالىق تەرروريزم اكتىسىنە قاتىسى بار جانە حەزبوللاعا ماتەريالدىق قولداۋ كورسەتتى دەگەن ايىپتار بويىنشا كىنالى دەپ تاپتى.
باففالوداعى سوت وتىرىسىندا پروكۋرورلار ماتاردىڭ 2006 جىلى حەزبوللانىڭ سول كەزدەگى كوشباسشىسىنىڭ فەتۋانى ورىنداۋعا شاقىرعان سوزىنەن كەيىن ارەكەت ەتكەنىن جانە شابۋىلدى ەكى جىل بويى جوسپارلاعانىن دالەلدەدى. «ايىپتالۋشى ەشكىم مۇنى ىستەمەيدى دەپ شەشىپ، ءوزى ىستەۋگە ءماجبۇر بولدى»، — دەدى اقش پروكۋرورىنىڭ كومەكشىسى تيموتي لينچ قورىتىندى سوزىندە. «ايىپتالۋشى وسى شاقىرۋعا جاۋاپ بەرگەن ادام»، — دەپ قوستى ول.
پروكۋراتۋرا ماتار تۇسىرگەن بەينەجازبالاردى ۇسىنىپ، رۇشديدەن كۋاگەر رەتىندە جاۋاپ الدى. ول بەتىنەن، كەۋدەسىنەن، كوزىنەن، موينىنان جانە جامباسىنان 15 رەت پىشاقتالعانىن ايتتى. «مەن ساحنادا جاتتىم، اينالامدا ۇلكەن قان كولشىگى پايدا بولدى»، — دەپ كۋالىك بەردى ول. «بۇل وراسان زور قان كولى ەدى». ول سونداي-اق كوزىلدىرىگىنىڭ قاراڭعىلانعان لينزاسىن كوتەرىپ، كوزىندەگى جارانى كورسەتىپ، شابۋىلشىنىڭ پىشاعى «ميىما بىرنەشە ميلليمەتر عانا جەتپەي قالعانىن» ايتتى.
قورعاۋشىلار ماتاردىڭ شابۋىلىن تەرروريزم ەمەس دەپ دالەلدەپ، جازۋشىدان 1988 جىلى جارىق كورگەن «شايتان اياتتارى» رومانىنا بايلانىستى قارسىلىقتى كۇتۋى كەرەك پە ەدى دەپ سۇرادى. «مەنىڭ ويىمشا، بۇل سوتتا كىتاپ ەمەس، باسقا بىرەۋ سوتتالىپ وتىر»، — دەپ جاۋاپ بەردى ءرۇشدي.
ماتار 2025 جىلى شتاتتىق سوتتا قاساقانا كىسى ولتىرۋگە ارەكەت جاساعانى ءۇشىن 25 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان ەدى. ەندى فەدەرالدىق سوتتىڭ ۇكىمى بويىنشا ول ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن.