وڭتۇستىك افريكا عالىمدارى ەلدىڭ باتىس جانە وڭتۇستىك جاعالاۋلارىنداعى ساردينالاردىڭ جاپپاي قىرىلۋىنىڭ سەبەبىن انىقتاۋدا. ولار بالىقتاردان تابىلعان گەرپەس ۆيرۋسى وسى جاعدايعا جاۋاپتى بولۋى مۇمكىن دەپ كۇدىكتەنۋدە. وسى ايداعى ساردينالاردىڭ جاپپاي قىرىلۋى ەلدىڭ ورمان شارۋاشىلىعى، بالىق شارۋاشىلىعى جانە قورشاعان ورتا مينيسترلىگىن ءالى كۇنگە دەيىن تاڭعالدىرىپ كەلەدى. دەگەنمەن، عالىمدار كەم دەگەندە ءبىر قورىتىندىعا كەلدى: بۇل — ساردينالاردا انىقتالعان پيلچارد گەرپەسۆيرۋسى (PHV) وڭتۇستىك افريكا جاعالاۋىنداعى ساردينالاردا العاش رەت كەزدەسىپ وتىر.
وڭتۇستىك افريكا قورشاعان ورتا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، PHV 1990 جىلدارى اۆستراليادا ساردينالاردىڭ ەكى جاپپاي قىرىلۋىنا بايلانىستى بولعان. بۇل ۆيرۋس ساردينالاردىڭ جەلبەزەكتەرىنىڭ قابىنۋىنا جانە قالىڭداۋىنا اكەلىپ، وتتەگىنىڭ سىڭۋىنە كەدەرگى كەلتىرەدى. ساردينا مەن پيلچارد — ءبىر بالىق ءتۇرى، تەك ساردينالار جاس ءارى كىشىرەك بولادى.
مينيسترلىك PHV بالىق ۆيرۋسى ەكەنىن جانە ادام دەنساۋلىعىنا ءقاۋىپ توندىرمەيتىنىن، سونداي-اق ونىڭ انىقتالۋى كوممەرسيالىق ماقساتتا اۋلانعان ساۋ ساردينالاردىڭ نەمەسە كونسەرۆىلەنگەن ساردينا ونىمدەرىنىڭ ءقاۋىپسىز ەمەستىگىن بىلدىرمەيتىنىن ايتتى. وڭتۇستىك افريكا سۋ بيولوگيالىق ارتۇرلىلىك ينستيتۋتى مەن جەرگىلىكتى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عالىمدارى زارداپ شەككەن ايماقتاردان الىنعان ونداعان ساردينانى (كەيبىرى ءولى، كەيبىرى ءتىرى) زەرتتەپ جاتىر. مينيسترلىكتىڭ مالىمدەمەسىنشە، العاشقى ناتيجەلەردە جاپپاي قىرىلۋ كەزىندە جينالعان ءولى بالىقتاردا PHV دەڭگەيى تۇراقتى تۇردە جوعارى بولعان، ال ءتىرى بالىقتاردا ۆيرۋس دەڭگەيى ءارتۇرلى بولعان.
عالىمدار مۇحيتتاعى زياندى بالدىرلار، تەڭىز سۋىنىڭ ادەتتەن تىس سۋىق بولۋى نەمەسە وتتەگىنىڭ تومەندىگى ساردينالاردىڭ ولىمىنە سەبەپ بولۋى مۇمكىن بە دەگەن نۇسقالاردى دا قاراستىرۋدا. الايدا قورشاعان ورتا مينيسترلىگىنىڭ ايتۋىنشا، "دالەلدەر PHV نەگىزگى سەبەپ ەكەنىن كورسەتىپ وتىر".
زەرتتەۋگە قاتىسپاعان وڭتۇستىك افريكاداعى كۆازۋلۋ-ناتال ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ وقىتۋشىسى دالەنە ۆوسلوۋ گەرپەس ۆيرۋسى تولىق سۋرەتتى بەرە المايتىنىن جانە "قىرىلۋعا بىرنەشە فاكتور اسەر ەتكەن بولۋى مۇمكىن" ەكەنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، سۋ ساپاسىنىڭ نەمەسە تەمپەراتۋرانىڭ وزگەرۋى بالىقتاردى اۋرۋعا بەيىم ەتەدى.
تەرگەۋ جالعاسىپ جاتقاندا، ساردينالاردىڭ ءولىمى باسقا دا قيىندىقتار تۋعىزدى. وڭتۇستىك افريكانىڭ باتىس جاعالاۋىنداعى كەيپتاۋننان سولتۇستىككە قاراي ورنالاسقان كۋبەرگ اتوم ەلەكتر ستانسياسى — افريكاداعى جالعىز اتوم ەلەكتر ستانسياسى — ءولى ساردينالار تەڭىز سۋىنىڭ قابىلداۋ قۇبىرىن بىتەپ تاستاعاندىقتان، ەكى بلوگىنىڭ بىرىندە قۋاتتى 50 پايىزعا ازايتۋعا ءماجبۇر بولدى. بۇل تۋرالى ستانسيانى باسقاراتىن ۇلتتىق ەلەكتر كومپانياسى حابارلادى.