شۆەيساريا سايلاۋشىلارى بەيتاراپتىقتى قاتاڭ ايقىنداۋدى كوزدەگەن ۇسىنىستى ايتارلىقتاي باسىمدىقپەن قابىلدامادى. بۇل باستاما ەلگە ناتو-مەن ىنتىماقتاستىقتى شەكتەپ، رەسەيگە قارسى سانكسيالاردان باس تارتۋدى مىندەتتەر ەدى. فەدەرالدىق ستاتيستيكا باسقارماسىنىڭ قورىتىندى دەرەكتەرى بويىنشا، بارلىق كانتون مەن سايلاۋشىلاردىڭ شامامەن 70 پايىزى بەيتاراپتىقتىڭ قاتاڭ نۇسقاسىن شۆەيساريا كونستيتۋسياسىنا ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىستى قولدامادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
باستامانى تۇبەگەيلى وڭشىل شۆەيساريا حالىق پارتياسى (شحپ) ۇسىنعان بولاتىن. جەڭىلىس كۇتىلگەنىمەن، رەسەيگە قارسى سانكسيالار بويىنشا ەۋروپا وداعىنىڭ بىرلىگىن ساقتاۋ قيىنداپ بارا جاتقان تۇستا بۇل ناتيجە بۇكىل ەۋروپا ءۇشىن جەڭىلدىك بولدى.
شۆەيساريانىڭ عاسىرلارعا سوزىلعان بەيتاراپتىعى 1815 جىلى ناپولەون سوعىستارى اياقتالعان سوڭ رەسمي تۇردە مويىندالعان. قازىرگى ۇكىمەت ساياساتىن سىناۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە، 2022 جىلى ۋكرايناعا تولىققاندى باسىپ كىرۋدەن كەيىن شۆەيساريانىڭ ەۋروپا وداعىنىڭ رەسەيگە قارسى سانكسيالارىن قايتالاۋى وسى مارتەبەنى السىرەتتى.
سايلاۋشىلاردان «ماڭگىلىك جانە قارۋلى بەيتاراپتىق» قاعيداتىن كونستيتۋسياعا بەكىتىپ، شۆەيسارياعا كەز كەلگەن اسكەري وداققا كىرۋگە نەمەسە بۇۇ رۇقساتىنسىز سوعىسىپ جاتقان مەملەكەتتەرگە سانكسيا سالۋعا تىيىم سالۋدى قولداۋ-قولداماۋى سۇرالدى.
بۇل ناتيجە — باستامانى اشىق قولداعان شحپ-نىڭ ميللياردەر دەمەۋشىسى كريستوف بلوحەر ءۇشىن اۋىر جەڭىلىس. Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە، ول ناۋقانعا 2 ميلليون فرانك (2،1 ميلليون ەۋرو، 1،8 ميلليون فۋنت) جۇمساعان.
قارسىلاستار ناتيجەنى قۋانىشپەن قارسى الدى. «سايلاۋشىلار شحپ-نىڭ نە قالاعانىن ءتۇسىندى: ول شۆەيساريانىڭ حالىقارالىق وقشاۋلانۋىن جانە حالىقارالىق قۇقىق تاپتالىپ جاتقاندا ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنەن جالتارۋىن قالادى»، — دەدى جاسىلدار پارتياسىنىڭ دەپۋتاتى سيبەل ارسلان.
شۆەيساريا ۇكىمەتى دە، ساياسي پارتيالاردىڭ كوپشىلىگى دە بۇل شاراعا قارسى بولدى. ولاردىڭ دالەلىنشە، «شۆەيساريا حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ساياساتىنداعى سەنىمدى سەرىكتەس بولۋدان قالار ەدى»، بۇل شابۋىل جاعدايىندا ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگىن السىرەتىپ، ناتو-مەن ىنتىماقتاستىق مۇمكىندىگىن قاتتى شەكتەر ەدى.
شۆەيساريا ناتو-عا مۇشە بولماعانىمەن، ترانساتلانتيكالىق اسكەري وداقپەن 30 جىل بويى ىنتىماقتاسىپ كەلەدى.
ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا، ناتيجە شۆەيساريالىقتاردىڭ ۇكىمەتتىڭ بەيتاراپتىقتى تۇسىندىرۋىنە كوڭىلى تولاتىنىن كورسەتتى. «حالىق ءسوزىن ايتتى: ولار بەيتاراپتىق — گەوساياسي وزگەرىستەرگە قاراي بەيىمدەلۋگە بولاتىن قۇرال، ال ۇكىمەتكە ونى قولدانۋدى يكەمدەۋ ءۇشىن ارەكەت ەركىندىگى قالادى دەپ قابىلدايدى»، — دەپ جازدى SwissInfo-نىڭ ءتىلشىسى كەتي رومي. SwissInfo — شۆەيساريا حابار تاراتۋ كورپوراسياسىنىڭ ونلاين قىزمەتى.
ول سونداي-اق «قولداۋ» ناۋقانىنىڭ رەسەي مۇددەسى ءۇشىن ارەكەت ەتىپ جاتىر دەگەن كوزقاراستان ارىلا الماعانىن اتاپ ءوتتى.
رەسەيدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى باستامانى ماقتاپ، شۆەيساريانىڭ ەۋروپا وداعىنىڭ سانكسيالارىن قابىلداۋىن سىناعان جانە ەل بەيتاراپتىقتان باس تارتىپ جاتىر دەپ مالىمدەگەن بولاتىن.
شحپ جەڭىلىستى مويىنداپ، ءقازىر ودان ءارى قانداي دا ءبىر شارا قولدانۋ جوسپارى جوق ەكەنىن ايتتى.