شۆەيساريا سايلاۋشىلارى ەلدىڭ ديپلوماتيالىق بەيتاراپتىق ءداستۇرىن قاتاڭ ءتۇسىنۋدى ۇسىنعان باستامانى باسىم كوپشىلىكپەن قابىلدامادى. رەسمي ناتيجەلەرگە سايكەس، سايلاۋشىلاردىڭ 70 پايىزدان استامى بۇۇ رۇقساتىنسىز سانكسيا سالۋعا تىيىم سالاتىن ۇسىنىستى قولدامادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.

بۇل قادام شۆەيساريانىڭ ناتو اسكەري اليانسىمەن جاقىنداسۋىنا دا كەدەرگى كەلتىرەر ەدى. رەسەيدىڭ ۋكرايناعا باسىپ كىرۋى شۆەيساريانىڭ عاسىرلار بويعى بەيتاراپتىعى تۋرالى پىكىرتالاستى قايتا جانداندىردى.

ماسكەۋ باستامانى اشىق قولدادى. ونى وڭشىل شۆەيساريا حالىق پارتياسى (SVP) جاقتادى، ال فەدەرالدى ۇكىمەت پەن قالعان بارلىق ءىرى پارتيالار قارسى شىقتى.

Gfs.bern زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ تەڭ ديرەكتورى لۋكاس گولدەر شۆەيساريانىڭ قوعامدىق SRF تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا سايلاۋشىلار بەيتاراپتىقتان باس تارتپاعانىن، ءبىراق داۋىس بەرۋ شۆەيساريانىڭ رەسەيگە قارسى سانكسيالاردى جاقتايتىنىن كورسەتكەنىن ايتتى.

«حالىق شۆەيساريانىڭ بەيتاراپتىعى نەنى قامتاماسىز ەتۋى كەرەكتىگىن انىق تۇسىنەدى»، — دەدى ول.

شۆەيساريانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ينياسيو كاسسيس جاقىندا تەلەديدارداعى پىكىرتالاس كەزىندە «بەيتاراپتىق ءارقاشان بەلگىلى ءبىر يكەمدىلىكپەن قولدانىلىپ كەلدى» دەپ مالىمدەدى.

شۆەيساريا ۋكراينانى قوسا العاندا، قاقتىعىس ءجۇرىپ جاتقان ەلدەرگە قارۋ ساتۋعا تىيىمدى الىپ تاستاۋدى جوسپارلاماعانىمەن، ول «بەيتاراپتىق نەمقۇرايلىلىقتى بىلدىرمەيدى» دەپ اتاپ ءوتتى.

ول شۆەيساريا «بەيبىت ءومىر سۇرۋىمىزگە مۇمكىندىك بەرەتىن حالىقارالىق ەرەجەلەردىڭ بۇزىلۋىن كورگەندە بەت بۇرمايتىنىن» قوستى.

شۆەيساريا 1815 جىلى ۆەنا كونگرەسىندە «ماڭگىلىك بەيتاراپتىق» بەرىلگەن كەزدە حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالدى. بۇل ەۋروپادا سوعىس پەن دۇربەلەڭ ءجۇرىپ جاتقان كەزەڭ بولاتىن.

بەيتاراپتىق زاڭدى تۇردە 1907 جىلعى گااگا كونۆەنسياسىمەن ايقىندالدى، ول شۆەيسارياعا سوعىسىپ جاتقان ەلدەرگە قارۋ بەرۋگە تىيىم سالدى. بۇعان دەيىن ەل كيەۆكە جىبەرىلەتىن تانكتەر ءۇشىن ءوق-دارى سۇراعان گەرمانيانىڭ ءوتىنىشىن قابىلداماعان بولاتىن.

شۆەيساريا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە دە بەيتاراپ قالدى. ول سونداي-اق ناسيستەر توناعان التىندى بانكتەرىندە ساقتادى جانە ناسيستىك گەرمانيانىڭ باسىپ كىرۋىنەن ساقتانۋ ءۇشىن مىڭداعان ەۆرەي بوسقىنىن كەرى قايتاردى.

شۆەيساريا بۇل ساياسات ءۇشىن 1990 جىلدارى كەشىرىم سۇرادى.

شۆەيساريانىڭ تىكەلەي دەموكراتيا جۇيەسى ءىرى ساياسي شەشىمدەردىڭ ءجيى رەفەرەندۋمدار ارقىلى سايلاۋشىلارعا جۇكتەلۋىن بىلدىرەدى.