سىنىپ ماتەماتيگى سايىسى

سىنىپ ماتەماتيگى سايىسى
ماقساتى:
بىلىمدىلىك: سايىس شارتىنا سۇيەنە وتىرىپ، وقۋشىلاردىڭ جالپى بىلىمدەرىن جەتىلدىرۋ؛
دامىتۋشىلىق: ويلاۋ قابىلەتىن جەتىلدىرۋ، ەستە ساقتاۋ قاسيەتىن دامىتۋ. تەز شەشىم قابىلداي بىلۋگە، ءوز ءبىلىمىن كورسەتە الۋ قابىلەتتەرىن اشۋ؛
تاربيەلىك: پانگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىن ارتتىرۋ، وقۋشىلاردى ىزدەنىمپازدىققا، ءوز بەتىنشە جۇمىس جاساۋعا تاربيەلەۋ.

بارىسى:
سىنىپ وقۋشىلارىنا تومەندەگى 5 سۇراق قويىلادى جانە سول سۇراققا جاۋاپ بەرگەن وقۋشى ءارى قاراي سايىس شارتتارىنا قاتىسا الادى.
سۇراقتار:
1. ءۇشبۇرىش دەگەنىمىز نە؟
2. ساننىڭ كۋبى دەگەنىمىز نە؟
3. پاراللەل تۇزۋلەر دەگەنىمىز نە؟
4. كوپمۇشە دەگەنىمىز نە؟
5. شەڭبەر دەگەنىمىز نە؟
وسى 5 سۇراققا جاۋاپ بەرگەن وقۋشىلارىمىزدى ورتاعا شاقىرامىز. بۇل وقۋشىلار - سايىسقا قاتىسۋشىلار، ياعني سايىسكەرلەر.
ەندى سايىس شارتتارىمەن جانە سايىس ساراپشىلارىمەن تانىس بولايىق:

سايىس شارتتارى:
ءى. جەدەل سۇراقتار
ءىى. الگەبراعا ساياحات
ءىىى. گەومەتريالىق ۇعىمدار
ءىV. ماتەماتيكالىق اۋكسيون
V. فورمۋلالار الەمى
Vءى. قورىتىندى

ءى. جەدەل سۇراقتار
مۇندا 10 سۇراق قويىلادى، ءار دۇرىس جاۋاپ 1 ۇپايمەن باعالانادى.
ەسكەرتۋ: العاشقى ەكى تۋردان كەيىن ۇپايى از ءبىر وقۋشى ويىننان شىعارىلادى.

1. ساننىڭ 0 دارەجەسى ------- 1
2. تەرىس ساننىڭ تاق دارەجەسى --------- تەرىس سان
3. ۋ=x2 فۋنكسياسىنىڭ گرافيگى ----------- پارابولا
4. ساننىڭ 1 دارەجەسى ------------ سول ساننىڭ وزىنە تەڭ
5. كوپمۇشەنى كوبەيتكىشتەرگە جىكتەۋدىڭ تاسىلدەرى نەشەۋ؟ ------ 3
6. 900 - تان ۇلكەن بۇرىش؟ ----------- دوعال
7. ءۇشبۇرىشتىڭ تىك بۇرىشىنا قارسى جاتقان قابىرعا؟ ------- گيپوتەنۋزا
8. ءۇشبۇرىشتار تەڭدىگىنىڭ نەشە بەلگىسى بار؟ -------- 3
9. حوردا دەگەنىمىز نە؟ ----- شەڭبەردىڭ بويىنداعى كەز كەلگەن ەكى نۇكتەنى قوساتىن كەسىندى
10. شەڭبەردىڭ ەكى راديۋسىنىڭ اراسىنداعى بۇرىش؟ ------ سەنترلىك بۇرىش

ءىى. الگەبراعا ساياحات
ءار دۇرىس جاۋاپ 1 ۇپاي
1. ورنەكتى دارەجە تۇرىنە كەلتىرىڭىز: a3a4a6
ا. a13 B. a12 C. a72
2. ۇقساس مۇشەلەرىن بىرىكتىرىڭدەر: 5x - 7xy+4xy
A. - 2xy B. 5x - 3xy C. 5x - 11xy
3. كوبەيتكىشتەرگە جىكتەڭدەر: 18pq3 - 9q4
A. 9p(q3 - 9) B. 9pq(2q - q3) C. 9q3(2p - q)
4. كوپمۇشە تۇرىنە كەلتىرىڭدەر: (m+4) 2
A. m2+8m+16 B. m2 - 8m+16 C. m2+16m+8
5. بولشەكتى قىسقارتىڭدار: 33y3/11حۋ
ا. xy B. 3y2/ح س. 3xy2
ەندى ۇپاي سانى از وقۋشىمىزبەن قوشتاسايىق.

ءىىى. گەومەتريالىق ۇعىمدار
1. گەومەتريانىڭ نەگىزگى ۇعىمدارى (نۇكتە، ءتۇزۋ، جازىقتىق)
2. بۇرىشتىڭ بيسسەكتريساسى دەگەن نە؟ بۇرىشتىڭ توبەسىنەن شىعىپ، ونى قاق بولەتىن ساۋلە
3. ءۇشبۇرىشتىڭ پەريمەترى دەگەن نە؟ ونىڭ قابىرعالارىنىڭ ۇزىندىقتارىنىڭ قوسىندىسى
4. ءۇشبۇرىشتىڭ قابىرعالارىنىڭ ۇزىندىقتارىنا بايلانىستى تۇرلەرى؟ ءار ءتۇرلى قابىرعالى، تەڭ ءبۇيىرلى، تەڭ قابىرعالى
5. تىكبۇرىشتى ءۇشبۇرىشتىڭ تىك بۇرىش جاساپ تۇرعان قابىرعالارى نە دەپ اتالادى؟ كاتەتتەرى
6. ءتۇزۋ مەن شەڭبەردىڭ ءوزارا ورنالاسۋ جاعدايلارى؟ 3

از ۇپاي جيناعان 1 وقۋشى ويىننان شىعارىلادى.

ءىV. ماتەماتيكالىق اۋكسيون
(كىم كوپ ۇپاي تىكسە، سۇراق سوعان ساتىلادى، ەگەر جاۋاپ بەرە الماسا، قارسىلاسىنا مۇمكىندىك بار)
1. ەكى ورنەكتىڭ قوسىندىسىنىڭ كۆادراتى نەگە تەڭ؟
2. ەكى نۇكتە ارقىلى نەشە ءتۇزۋ جۇرگىزۋگە بولادى؟
3. كوپمۇشەنى كوپمۇشەگە قالاي كوبەيتەمىز؟
4. گرافيگى كۋبتىق پارابولا بولاتىن فۋنكسيا؟
5. ءۇشبۇرىشتىڭ ىشكى بۇرىشتارىنىڭ قوسىندىسى؟
6. شەڭبەرمەن ءبىر عانا ورتاق نۇكتەسى بولاتىن ءتۇزۋ؟
7. ءۇشبۇرىشقا سىرتتاي سىزىلعان شەڭبەر دەگەنىمىز نە؟
8. 20+21 - 21
از ۇپاي جيناعان 1 وقۋشى ويىننان شىعارىلادى.

V. فورمۋلالار الەمى
كوپ ۇپاي جيناعان ەكى وقۋشى وزدەرىنىڭ بىلەتىن فورمۋلالارىن جازىپ، ساراپشىلارعا وتكىزەدى.
Vءى. قورىتىندى
ساراپشىلار «سىنىپ ماتەماتيگىن» انىقتاپ، وقۋشىلاردى ماراپاتتايدى.