سميتسون ينستيتۋتىنىڭ حاتشىسى لونني بانچ III اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ مۇراجاي مازمۇنى مەن تاۋەلسىزدىگىنە جاساعان شابۋىلدارى اياسىندا جىل سوڭىندا زەينەتكە شىعاتىنىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
2019 جىلى مۇراجايلاردى باسقارعان العاشقى افروامەريكالىق رەتىندە تاعايىندالعان بانچ بۇل شەشىمدى جەكە سەبەپتەرمەن ءتۇسىندىردى، الايدا پرەزيدەنتتىڭ سميتسون ينستيتۋتىنىڭ اقش تاريحىن بەينەلەۋىنە جاساعان شابۋىلدارىنىڭ قىسىمىن دا مويىندادى.
«سميتسونعا ۇقساس ەشبىر ورىن جوق – ول مەنىڭ ومىرىمدەگى ەڭ ۇلكەن ماحابباتتاردىڭ ءبىرى بولدى جانە ءبىز بىرگە قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىممەن ەرەكشە ماقتانامىن. مەن ماقتانىش پەن مۇڭ، ريزاشىلىق پەن قۋانىشپەن، ءارى وسى كەرەمەت مەكەمەنى العا جىلجىتاتىن ادامدارعا دەگەن زور سەنىممەن كەتەمىن»، – دەدى 73 جاستاعى بانچ ءوز مالىمدەمەسىندە.
«بۇل شىنىمەن دە ۋاقىت كەلدى دەگەندى بىلدىرەدى. شىنىمدى ايتسام، بۇل سترەسستى بولدى. ءبىر ساتتە مەن تاڭەرتەڭ ويانىپ، ۇيالى تەلەفونىمدى قاراماعىم كەلەدى»، – دەپ قوستى ول New York Times باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
ترامپ ءوزىنىڭ ءبىرىنشى مەرزىمىندە سميتسونعا نەگىزىنەن ارالاسپادى، الايدا اق ۇيگە قايتا ورالعاننان كەيىن ونىڭ مازمۇنىن ءوز اكىمشىلىگىنىڭ ساياساتىنا سايكەستەندىرۋگە تىرىستى. 2025 جىلدىڭ ناۋرىزىندا اقش پرەزيدەنتى مۇراجايدى «بولىنۋشىلىك پەن ناسىلگە نەگىزدەلگەن يدەولوگيانىڭ ىقپالىنا ءتۇستى» دەپ ايىپتاپ، «سميتسون ينستيتۋتىن شابىت پەن امەريكاندىق ۇلىلىقتىڭ سيمۆولى رەتىندەگى لايىقتى ورنىنا قايتارۋ» قادامدارىن بەلگىلەيتىن اتقارۋشى بۇيرىققا قول قويدى.
ەكى ايدان كەيىن ول ۇلتتىق پورترەت گالەرەياسىنىڭ ديرەكتورى كيم سادجەتتى جۇمىستان شىعارۋعا تىرىسىپ، ونى «وتە پارتيالىق تۇلعا» جانە ونىڭ اكىمشىلىگى تىيىم سالۋعا تىرىسقان ارتۇرلىلىك پەن تەڭدىك باعدارلامالارىنىڭ «بەلسەندى قولداۋشىسى» دەپ اتادى. بانچ بۇعان قارسى شىعىپ، سميتسون جالداۋ جانە جۇمىستان شىعارۋ وكىلەتتىگى وزىندە ەكەنىن راستايتىن مالىمدەمە جاسادى، الايدا سادجەت 2025 جىلدىڭ ماۋسىمىندا ءوز ەركىمەن قىزمەتتەن كەتتى.
ترامپ سوڭعى ايلاردا قىسىم ناۋقانىن جالعاستىرىپ، شىلدەدە امەريكا تاريحىنىڭ ۇلتتىق مۇراجايىنا ءوزىنىڭ دالسىزدىگىن ايىپتايتىن بەلگىلەردى قويۋدى بۇيىردى، الايدا ولار ءالى كورسەتىلگەن جوق.
بۇرىن افروامەريكالىق تاريح پەن مادەنيەتتىڭ ۇلتتىق مۇراجايىن قۇرۋعا جەتەكشىلىك ەتكەن تاريحشى بانچ Times-قا بۇل جۇمىستا ءوز شايقاستارىن تاڭداۋعا تۋرا كەلگەنىن مويىندادى. «مەنىڭ ماقساتىم – جەڭۋ، ءوزىمدى جاقسى سەزىنۋ ەمەس. سميتسوندى قورعاۋ ءۇشىن جەڭۋ – كەيدە مەن كۇرەسىپ، قىزىل سىزىقتاردىڭ قايدا ەكەنىن ايقىندايتىنمىن. ال باسقا كەزدەرى مەن كەيبىر نارسەلەردى جىبەرىپ جىبەرەتىنمىن»، – دەدى ول.
ءبانچتىڭ ورنىنا جوعارعى سوت ءتوراعاسى دجون روبەرتس باسقاراتىن سميتسوننىڭ 17 مۇشەدەن تۇراتىن رەگەنتتەر كەڭەسى تاعايىندايدى. كەڭەس قۇرامىنا سونداي-اق دجەي دي ۆەنس، كونگرەستىڭ ءۇش دەموكرات جانە ءۇش رەسپۋبليكان مۇشەلەرى، سونداي-اق توعىز جەكە ازامات كىرەدى. الايدا وسى ازاماتتاردىڭ ۇشەۋىنىڭ وكىلەتتىك مەرزىمى جاقىندا اياقتالدى، ال ترامپ اكىمشىلىگى ءالى ولاردىڭ ورنىنا جاڭا كانديداتتاردى ۇسىنعان جوق.
روبەرتس ءبانچتى «ءبىزدىڭ ەل تاريحىن بايانداۋداعى تاماشا جەتىستىكتەرى» ءۇشىن ماقتاپ: «رەگەنتتەر مەن سميتسون ونىڭ دانالىعىنان، كوزقاراسى مەن كوشباسشىلىعىنان ۇلكەن پايدا كوردى. ءبىز ونىڭ مۇراگەرىنە تەگىس اۋىسۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن الداعى ايلاردا ونىمەن بىرگە جۇمىس ىستەۋدى كۇتەمىز»، – دەدى.