موگاديشۋ راديوسىنىڭ مۇراعاتىنداعى مىڭداعان ماگنيتتىك تاسپا مەن بوبينا سيفرلاندىرىلىپ، ساقتالۋدا. شامامەن 400 000 ساعاتتىق اۋديوجازبانى قامتيتىن بۇل جيناق 1950 جىلداردان بەرگى سومالي تاريحىنىڭ كۋاسى. تاسپالاردىڭ ب ۇلىنۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن ارنايى توپ جۇمىس ىستەپ جاتىر، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
ارحيۆاريۋس ءابدىقادىر گەەدي روبلەح ەسكى تاسپا ويناتقىشقا بوبينانى ءىلىپ، كومپيۋتەرگە قوسىپ، ءار تاسپانىڭ مازمۇنىن تىركەپ جاتىر. ول شاعىن توپپەن بىرگە 400 000 ساعاتقا جۋىق حاباردى سيفرلاندىرۋدا. «بۇل – الەمدەگى ەڭ ءىرى سومالي تىلىندەگى مۋزىكا، مادەنيەت، دراما جانە باسقا ماتەريالدار قويماسى. الايدا ءقازىر ول قوعامنان وقشاۋ، تۇرمەدەي جابىق. ءبىز ونى ساقتاپ، كەيىن حالىققا اشقىمىز كەلەدى»، – دەيدى روبلەح.
2026 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا ءسوماليدىڭ اقپارات مينيسترلىگى مەن يۋنەسكو-نىڭ شىعىس افريكاداعى ايماقتىق بيۋروسى ارحيۆاريۋستاردى سەمينارعا جينادى. ماقسات – مۇراعاتتى يۋنەسكو-نىڭ «الەم جادى» باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ. يۋنەسكو-نىڭ اعا وكىلى گيلەرمە كانەلا: «بۇل ءبىلىمدى ساقتاۋ تەك سومالي ءۇشىن ەمەس، بۇكىل الەم ءۇشىن ماڭىزدى»، – دەدى.
موگاديشۋ راديوسى 1951 جىلى يتالياندىق وتارلاۋ كەزىندە قۇرىلىپ، العاشىندا يتاليان جانە سومالي تىلدەرىندە حابار تاراتقان. كەيىن سۋاحيلي، ورومو، اعىلشىن، اراب تىلدەرىندە دە قىزمەت كورسەتتى. ول شىعىس افريكاداعى ەڭ ىقپالدى داۋىستاردىڭ ءبىرى ەدى. 1990 جىلدارداعى ازامات سوعىسى كەزىندە مۇراعات توناۋدان ساقتالىپ قالدى – پوليسيا پولكوۆنيگى ءابشير حاشي ءالي ونى قورعاۋ ءۇشىن جانىن پيدا ەتتى.
ساراپتاما كورسەتكەندەي، 45 000 تاسپا مەن بوبينانىڭ 85 پايىزى ءالى ويناتىلادى. دەگەنمەن ءاربىر ونىنشى تاسپا ەسكىرگەن، ال 5 پايىزدان استامى جويىلعان نەمەسە قاتتى زاقىمدانعان. كەيبىر تاسپالار 2018 جىلعى ورتتەن، باسقالارى 1992 جىلعى شايقاس كەزىندە جوعالعان.
ميننەسوتا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريحشىسى يمان مۇحاممەد: «موگاديشۋ راديوسى تاۋەلسىزدىكتەن كەيىنگى سوماليدەگى ەڭ ءىرى مەديا مەكەمە بولدى. اۋىزشا سويلەۋ ءداستۇرى باسىم قوعامدا راديو ادامداردى بىرىكتىرۋدە ەرەكشە ءرول اتقاردى»، – دەيدى. بۇرىنعى جۋرناليست حاسان داحير: «ونىڭ اۋقىمى سونشالىق، كوشپەلى مالشىلار دا ۆەتنام سوعىسى مەن اقش-تاعى ازاماتتىق قوزعالىس تۋرالى حابارلاردى تىڭدادى»، – دەپ ەسكە الادى.
سياد باررە كەزىندە موگاديشۋ راديوسى مەملەكەتتىك يدەولوگيا قۇرالىنا اينالدى. ول ۇلتتىق جانە وتارشىلدىققا قارسى باعدارلامالار تاراتتى. راديو سومالي تىلىندەگى ساۋاتتىلىق ناۋقانىن قولداپ، 1972 جىلى جاڭا سومالي ءالىپبيىن تاراتۋعا ۇلەس قوستى. سونداي-اق ەفيوپيانىڭ شەتتەتىلگەن ەتنيكالىق توپتارىنا ارنالعان العاشقى راديوحابارلاردى دايىندادى.
1991 جىلى ورتالىق ۇكىمەت قۇلاعاننان كەيىن راديو بۇرىنعى ىقپالىنان ايىرىلدى. ءقازىر ول شەتەل تىلدەرىندەگى باعدارلامالارىنىڭ كوپشىلىگىنەن ايىرىلدى. 2021 جىلى راديونىڭ سول كەزدەگى ديرەكتورى ءابدىعازيز مۇحامەد گۋلەدتى ءال-شاباب توبى ءولتىردى. سيفرلاندىرۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرسە دە، مۇراعاتتىڭ تەك 10 پايىزى عانا سيفرلانعان.