قازاقستاندا تۇرعىن ءۇيدى سىيعا الۋ ءتيىمدى مامىلە بولىپ كورىنۋى مۇمكىن، الايدا مۇنداي جىلجىمايتىن م ۇلىكتى كەيىن ساتقان كەزدە مەنشىك يەلەرى ايتارلىقتاي سالىقتىق شىعىندارعا تاپ بولۋى مۇمكىن. ارتىق تولەمدەردەن قالاي اۋلاق بولۋعا بولاتىنىن انىقتايمىز، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
قازاقستاندا تۇرعىن ءۇيدى ءارتۇرلى جولمەن ساتىپ الۋعا بولادى: يپوتەكاعا، ءبولىپ تولەۋگە نەمەسە تولىق قۇنىن تولەپ ساتىپ الۋعا، ايىرباستاۋعا، سونداي-اق سىيعا تارتۋ شارتى بويىنشا الۋعا بولادى. كوپشىلىك سىيعا تارتىلعان پاتەردى ءىس جۇزىندە ەشقانداي شىعىنسىز ساتىپ، ۇلكەن سومانى تەز الۋ مۇمكىندىگى رەتىندە قاراستىرادى. الايدا، PRG.ZANGER پورتالىنىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي ءتاسىل جەكە تابىس سالىعىنا (جتس) بايلانىستى قوسىمشا شىعىندارعا اكەلۋى مۇمكىن.
تۇرعىن ءۇيدى سىيعا الۋ فاكتىسىنىڭ ءوزى الۋشى ءۇشىن سالىقتىق مىندەتتەمە تۋدىرمايدى: بۇل سالىق سالۋ ماقساتىندا جەكە تۇلعانىڭ تابىسى بولىپ ەسەپتەلمەيدى، سوندىقتان جتس تولەۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇل ەرەجە باسقا دا م ۇلىككە، سونداي-اق كاسىپكەرلىك قىزمەتپەن بايلانىستى بولماسا، تەگىن الىنعان جۇمىستارعا نەمەسە قىزمەتتەرگە دە قولدانىلادى. الايدا، سىيعا تارتىلعان م ۇلىكتى بەلگىلى ءبىر مەرزىمدە ساتقان كەزدە سالىق تولەۋ مىندەتى تۋىندايدى.
دەرەككوزگە سايكەس، مەنشىك قۇقىعى ەكى جىلدان از ۋاقىت بولعان سىيعا تارتىلعان پاتەردى ساتۋ كەزىندە قۇن وسىمىنەن تۇسكەن تابىس ساتۋ باعاسى مەن م ۇلىكتىڭ باعالاۋ قۇنى اراسىنداعى وڭ ايىرما رەتىندە انىقتالادى. باعالاۋ قۇنى — بۇل مەنشىك قۇقىعى پايدا بولعان جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى م ۇلىك سالىعىن ەسەپتەۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك كورپوراسيا بەلگىلەگەن قۇن. ەرەكشەلىك: ەگەر م ۇلىك 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن تەگىن الىنعان بولسا جانە وسى كۇننەن كەيىن ساتىلسا، مەنشىك مەرزىمى ءبىر جىلدان از دەپ ەسەپتەلەدى.
ادەتتە جتس تابىستىڭ 10% قۇرايدى، ياعني ساتىپ الۋ مەن ساتۋ سوماسى اراسىنداعى ايىرما. مىسالى، ەگەر پاتەر 20 ملن تەڭگەگە ساتىپ الىنىپ، 22 ملن تەڭگەگە ساتىلسا، سالىق 2 ملن تەڭگە پايدادان الىنادى جانە 200 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ءبىراق پاتەر سىيعا تارتىلعان كەزدە، ساتىپ الۋ قۇنى بولماعاندىقتان، قۇن وسىمىنەن تۇسكەن تابىس رەتىندە بۇكىل ساتۋ سوماسى انىقتالادى. وسىلايشا، سىيعا تارتىلعان تۇرعىن ءۇيدى مەنشىك قۇقىعىنىڭ العاشقى ەكى جىلىندا ساتقان كەزدە جتس بۇكىل سومادان تولەنۋى كەرەك: 22 ملن تەڭگە باعاسى كەزىندە سالىق 2،2 ملن تەڭگەنى قۇرايدى.
سالىق كودەكسى ساتىپ الۋ قۇنىنىڭ ورنىنا باسقا ءمان قابىلدانۋى مۇمكىن جاعدايلاردى قاراستىرادى، بۇل سالىقتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي جاعدايلارعا جاتادى: بۇرىن تەگىن الىنعان م ۇلىك رەتىندە تابىسقا قوسىلعان قۇن (ەگەر پاتەر جەكە كاسىپكەردىڭ نەمەسە جەكە تۇلعانىڭ سالىق سالىناتىن تابىسىنا قوسىلعان بولسا)؛ باعالاۋشىنىڭ ەسەبى بويىنشا الۋ كەزىندەگى نارىقتىق قۇن (مۇراگەرلىك نەمەسە قايىرىمدىلىق كومەك رەتىندە الىنعان م ۇلىكتى ساتۋ كەزىندە)؛ الۋ جىلىنىڭ 1 قاڭتارىنداعى مەملەكەت م ۇلىك سالىعى ءۇشىن قولداناتىن باعالاۋ قۇنى؛ جەر ۋچاسكەلەرى ءۇشىن كاداسترلىق (باعالاۋ) قۇنى؛ قالعان جاعدايلاردا نولدىك قۇن.
وسىلايشا، سىيعا تارتىلعان پاتەردى نەمەسە ءۇيدى ەكى جىلدىق مەنشىك مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن (2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ) ساتۋ ايتارلىقتاي سالىقتىق شىعىندارعا اكەلۋى مۇمكىن. ساراپشىلار جتس تولەمەۋ ءۇشىن وسى كەزەڭنىڭ اياقتالۋىن كۇتۋدى ۇسىنادى.