1 قىركۇيەكتەن باستاپ قازاقستاندا «سۇر» دەپ اتالاتىن اۆتوكولىكتەردى اكەلۋدى باقىلاۋ كۇشەيتىلدى. infohub.kz سايتىنىڭ حابارلاۋىنشا، ۇكىمەت جاڭا شەكتەۋلەر ەنگىزبەستەن، قولدانىستاعى نورمالاردىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ باقىلاۋدى تاپسىرعان.
باقىلاۋدىڭ كۇشەيۋى كوبىنەسە بەلگىلەنگەن ستاندارتتارعا سايكەس كەلمەيتىن كولىكتەردى زاڭسىز جەتكىزۋ جاعدايلارىنىڭ جالعاسۋىنا بايلانىستى. ەندى مۇنداي اۆتوكولىكتەردى اكەلۋ قيىنداي تۇسەدى، بۇل كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋگە، تەحنيكالىق تالاپتارعا جانە قولدانىستاعى نورمالاردىڭ ورىندالۋىنا قاتىستى.
بۇل جاڭالىق قوعامدا رەزونانس تۋدىرىپ، ساتىپ الۋشىلار كولىك باعاسى قىمباتتاي ما دەگەن سۇراق قويۋدا. الايدا ۇكىمەت ۋتيلسبوردى كوتەرۋدى، العاشقى تىركەۋ قۇنىن ارتتىرۋدى نەمەسە قىركۇيەكتەن باستاپ جەكە باج سالىعىن ەنگىزۋدى جاريالاعان جوق. شىلدە ايىندا مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى كولىك اكەلۋ كەزىندەگى ستاۆكالاردىڭ كوتەرىلۋى تۋرالى قاۋەسەتتەردى جوققا شىعارىپ، قولدانىستاعى كەدەندىك باجداردىڭ وزگەرمەگەنىن اتاپ وتكەن بولاتىن.
شەنەۋنىكتەر جەكە پايدالانۋعا ارنالعان كولىكتەردى اكەلۋ كەزىندە شەكتەۋ ساقتالاتىنىن ەسكە سالدى: جىلىنا ءبىر ادامعا ءبىر اۆتوكولىكتەن ارتىق ەمەس، ال راسىمدەۋ كەدەن زاڭناماسىنا سايكەس جۇرگىزىلۋى ءتيىس. اۆتوساراپشى الەكسەي الەكسەيەۆ شارالاردىڭ كۇشەيۋىنە الماتىداعى ءىرى اۆتوسالوننىڭ ءبىر جارىم جىل بويى الدىن الا تولەم جيناپ، كەيىن كليەنتتەردىڭ اقشاسىمەن جوعالىپ كەتكەن الاياقتىق جاعدايلارى سەبەپ بولۋى مۇمكىن دەپ بولجادى.
ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى قاجەتتى نورمالاردىڭ قابىلدانعانىن جانە مەملەكەت ولاردىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ باقىلاۋدى كوزدەپ وتىرعانىن ءتۇسىندىردى. نەگىزگى شارالاردىڭ ءبىرى اۆتوكولىكتىڭ ماقساتىنا قاتىستى: جەكە تۇلعا كولىكتى جەكە پايدالانۋ ءۇشىن اكەلە الادى، ءبىراق كەيىننەن ساتۋ ماقساتىندا جاپپاي جەتكىزۋ كوممەرسيالىق قىزمەت رەتىندە راسىمدەلۋى ءتيىس. سوندىقتان بارلىق اۆتوكولىكتەردىڭ باعاسى اۆتوماتتى تۇردە قىمباتتايدى دەگەن مالىمدەمە جاريالانعان شارالارعا سايكەس كەلمەيدى.
جەكە يمپورت وكىلدەرى جەكە تۇلعالارعا ءۇش جاسقا دەيىنگى جاڭا اۆتوكولىكتەر ءۇشىن ءبىرىڭعاي ستاۆكالار كەدەن قۇنىنىڭ 48-54% قۇرايتىن جولاۋشىلار كەدەندىك دەكلاراسياسى بويىنشا راسىمدەۋ قالدىرىلادى دەپ قاۋىپتەنەدى. كوممەرسيالىق اكەلۋ كەزىندە ەسەپتەۋ 15 پايىزدىق باج سالىعىن جانە 2026 جىلدان باستاپ بازالىق ستاۆكاسى 16% قۇرايتىن ققس-تى قامتۋى مۇمكىن. اۆتوساراپشى «سۇر» يمپورتتاۋشىلار كوبىنەسە تومەن باعا ۇسىناتىنىن، ءبىراق ساتىپ الۋشى كەپىلدىك پەن قىزمەت كورسەتۋدەن ايىرىلاتىنىن، اسىرەسە رەسمي ديلەرلەرى جوق ماركالار ءۇشىن اتاپ ءوتتى.
كەيبىر ساراپشىلار پاراللەلدى يمپورتتىڭ ءبىر بولىگىنىڭ باعاسى 10-15% شاماسىندا وسەدى، ولاردىڭ باعا ارتىقشىلىعى قىسقارادى جانە قايتالاما نارىقتا وزگەرىستەر بولادى دەپ بولجايدى. رەسمي كولىكتەر مەن قازاقستاندىق قۇراستىرۋ قىركۇيەكتەگى قىمباتتاۋعا تىكەلەي اسەر ەتپەيدى.
ەسكە سالايىق، شىلدە ايىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ «سۇر» يمپورتتىڭ الدىن الۋ شارالارىن ازىرلەۋ قاجەتتىگىن ايتقان بولاتىن، ال ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپايەۆ باقىلاۋدى كۇشەيتۋ سەبەپتەرىن ءتۇسىندىردى.