امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ تايۆانعا قارۋ بەرۋى ونىڭ ۇلتتىق مۇددەسىنە ساي كەلەدى. بۇل تۋرالى جۇڭگو مەن اقش پرەزيدەنتتەرىنىڭ سامميتىنەن كەيىن تايۆاننىڭ جوعارى دارەجەلى ديپلوماتى سەنبى كۇنى مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ پەن جۇڭگو پرەزيدەنتى سي سزينپين جۇما كۇنى ءۇش كۇندىك ءسامميتتى اياقتادى. وندا تايۆان سياقتى داۋلى ماسەلەلەر بويىنشا ايتارلىقتاي اشىق سەرپىلىس بولمادى. بەيجىڭ تايۆاندى ءوز اۋماعى دەپ سانايدى.
سي سزينپين بەيسەنبى كۇنى ۆاشينگتوندا ترامپپەن كەزدەسكەندە اقش-تىڭ تايۆان تاۋەلسىزدىگىنە قارسى تۇرۋداعى «دۇرىس ۇستانىمدى» ۇستانۋىن قالايتىنىن ايتتى.
تايبەيدە جۋرناليستەرگە سويلەگەن تايۆان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى فرانسۋا ۆۋ تايۆان ماسەلەسىندە جەڭىلدىك جاساۋ اقش مۇددەسىنە شىنىمەن قىزمەت ەتە مە دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەردى.
اسكەري ساتىلىمدى جالعاستىرۋ، تايۆانعا جۇڭگو بيلىگى استىندا ءومىر سۇرمەۋى ءۇشىن ءوزىن قورعاي الاتىنداي جەتكىلىكتى مۇمكىندىك بەرۋ جانە «تايۆاننىڭ جارتىلاي وتكىزگىش ونەركاسىبىنىڭ الەمگە ۇلەس قوسۋىن جالعاستىرۋىنا جول اشۋ — وسىلار اقش-تىڭ ماڭىزدى مۇددەلەرى»، — دەدى ۆۋ.
بەيجىڭنىڭ ەگەمەندىك تالاپتارىن مويىندامايتىن تايۆان — جاساندى ينتەللەكت رەۆوليۋسياسىن قۋاتتايتىن وزىق چيپتەردىڭ نەگىزگى ءوندىرۋشىسى.
ترامپ مامىر ايىندا بەيجىڭدە سي سزينپينمەن كەزدەسكەن سوڭ تايۆانعا قارۋ ساتۋ پاكەتىن كىدىرتىپ وتىرعانىن ايتقان. ۆاشينگتونداعى كەزدەسۋدەن كەيىن ول تايۆان تۋرالى نە كۇتىپ تۇرعان قارۋ پاكەتى جونىندە نە ىستەيتىنىن ءالى حابارلاعان جوق.
تايۆاننىڭ چەن كۋن ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساياساتتانۋ پروفەسسورى ۆان حۋنجەن سامميت قورىتىندىسى كۇتكەننەن جاقسى بولعانىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، سي سزينپين قارۋ ساتىلىمىن تىكەلەي كوتەرمەگەن، تايۆان دا باستى نازاردا بولماعان.
«ناتيجەگە قاراساق، ءبىز وتە ناشار بولادى دەپ ويلاعان كوپ نارسە بولمادى»، — دەدى ول.
ۆۋ ۇكىمەتتىڭ سامميت تۋرالى ۆاشينگتونمەن «ۇزدىكسىز بايلانىستا» بولعانىن ايتتى.
ترامپ اكىمشىلىگى جەلتوقساندا تايۆانعا 11 ميلليارد دوللارلىق قارۋ ساتۋدى ماقۇلداعان — بۇل تاريحتاعى ەڭ ۇلكەنى. ال ەكىنشى پاكەت ودان دا قىمبات — شامامەن 14 ميلليارد دوللار.
سي سزينپين مەن ترامپ وسى جىلى اتەس پەن G20 سامميتتەرىندە تاعى ەكى رەت كەزدەسپەك. وسىنى ەسكەرىپ، اتالعان شەشىم ودان ءارى كەيىنگە قالدىرىلۋى مۇمكىن بە دەگەن سۇراققا ۆۋ ۇكىمەتتىڭ مۇنى مۇقيات قاداعالاۋى كەرەكتىگىن ايتتى.
«ارينە، كەپىلدىك الا الساق، ول ەڭ دۇرىسى بولار ەدى. ءقازىر قولىمىزدان كەلەتىنى — بارىنشا دايىندالۋ، بارىنشا بايلانىسۋ جانە بارىنشا تالاپ قويۋ»، — دەپ قوستى ول.
اقش-تىڭ قىتايداعى ەلشىسى دەۆيد پەرديۋ جۇما كۇنى CNBC ارناسىنا ترامپتىڭ تايۆان ساياساتىندا، سونىڭ ىشىندە ارالعا قارۋ ساتۋدى مىندەتتەيتىن 1979 جىلعى تايۆان قاتىناستارى تۋرالى زاڭدا ەشبىر وزگەرىس جوق ەكەنىن ايتتى.
«ءبىز بۇعاز بويىندا بەيبىتشىلىك قالايمىز. ماجبۇرلەۋدى قالامايمىز. تاۋەلسىزدىكتى قولدامايمىز جانە سي سزينپين بۇل حاباردى تۇسىنگەن دەپ ويلايمىز. ترامپ ولاردىڭ دالەلدەرىن قۇرمەتپەن تىڭدادى»، — دەدى پەرديۋ.
سەنبى كۇنى قىتايدىڭ جەتەكشى گازەتى «جەنمين جيباو» ءوز پىكىرىندە تايۆان «قىتايدىڭ باستى مۇددەلەرىنىڭ وزەگى جانە قىتاي-اقش قاتىناستارىنداعى ءبىرىنشى بۇزىلمايتىن قىزىل سىزىق» ەكەنىن تاعى دا قايتالادى.