دەمالىس كۇندەرى تاماقتانۋ كەستەسىنىڭ اۋىسۋى اعزانىڭ سيركادتىق ىرعاعىن بۇزىپ، جۇرەككە زيان كەلتىرۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
جۇمىس كۇندەرى مەن دەمالىس كۇندەرى اراسىنداعى تاماقتانۋ ۋاقىتىنىڭ اۋىسۋى، ياعني «تاماقتانۋ دجەتلاگى» (eating jetlag)، ەر ادامداردا جۇرەك-قان تامىرلارى جانە جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋلارىنىڭ دامۋ ءقاۋپىن ارتتىرادى. مۇنداي قورىتىندىعا عالىمدار اۋقىمدى زەرتتەۋ بارىسىندا كەلدى، ناتيجەلەرى «Communications Medicine» جۋرنالىندا جاريالاندى.
زەرتتەۋشىلەر فرانسۋزدىق NutriNet-Sante جوباسىنىڭ 104 806 قاتىسۋشىسىنىڭ دەرەكتەرىن تالدادى، ولار ورتا ەسەپپەن 8،1 جىل بويى باقىلاندى. عالىمدار جۇمىس كۇندەرى مەن دەمالىس كۇندەرىندەگى ءبىرىنشى جانە سوڭعى تاماقتانۋ اراسىنداعى ورتاشا ۋاقىت نۇكتەسىن سالىستىردى. قاتىسۋشىلار ءۇش توپقا ءبولىندى: وزگەرمەيتىن كەستە (ايىرماشىلىق 1 ساعاتتان اسپايدى)، تاماقتانۋ ۋاقىتى ەرتەرەك اۋىستىرىلعاندار (1 ساعاتتان ارتىق كەيىنگە) جانە كەشىرەك اۋىستىرىلعاندار (1 ساعاتتان ارتىق العا).
ناتيجەلەر كورسەتكەندەي، دەمالىس كۇندەرى تاماقتانۋ كەستەسىن ەرتەرەك ۋاقىتقا اۋىستىرعان ەر ادامداردا جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى مەن كورونارلىق جۇرەك اۋرۋىنىڭ دامۋ ءقاۋپى تۇراقتى رەجيمدى ۇستانعاندارمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي جوعارى بولعان. تاماقتانۋ ۋاقىتىن كەشىرەك اۋىستىرعان ەر ادامداردا جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋىنىڭ ءقاۋپى جوعارى ەكەنى انىقتالدى.
بۇل زاڭدىلىق ديەتا ساپاسىن، ۇيقى ۇزاقتىعىن جانە كلاسسيكالىق «الەۋمەتتىك دجەتلاگتى» (ۇيقى رەجيمىنىڭ اۋىسۋى) ەسكەرگەننەن كەيىن دە ساقتالدى. ەڭ ايقىن بايلانىس ءبىرىنشى تاماقتانۋى تاڭعى 8:02-دەن كەش بولاتىن ەر ادامداردا بايقالدى. ايەلدەردە مۇنداي بايلانىس انىقتالعان جوق.
زەرتتەۋ اۆتورلارى تۇراقسىز تاماقتانۋ ۋاقىتىنا بايلانىستى ىشكى سيركادتىق ساعاتتاردىڭ بۇزىلۋى كارديومەتابوليكالىق دەنساۋلىققا تەرىس اسەر ەتەتىنىن اتاپ وتەدى.