قازاقستاننىڭ بريكس-كە مۇشە جانە سەرىكتەس ەلدەرمەن تاۋار اينالىمى 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شامامەن 72 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. بۇل تۋرالى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ نيۋ-دەليدە وتكەن «بريكس پليۋس» ءسامميتىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، رەسپۋبليكا بىرلەستىككە كىرەتىن بارلىق ەلدەرمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيسيالىق بايلانىستارىن ءارتاراپتاندىرۋدى كوزدەپ وتىر. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ءتوراعاسى رەتىندە قازاقستان ەاەو-نىڭ بريكس-پەن ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋدى جانە ۇندىستانمەن ەركىن ساۋدا كەلىسىمىن ىلگەرىلەتۋدى جاقتايدى.
سونداي-اق قازاقستان شيكىزاتتى تەرەڭ وڭدەۋ، ەنەرگەتيكا، اسا ماڭىزدى مينەرالداردى ءوندىرۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا سەرىكتەستىكتى دامىتۋعا نيەتتى. تەحنولوگيالاردى بەرۋگە، ءبىلىم الماسۋعا جانە بىرلەسكەن ينۆەستيسيالارعا ەرەكشە كوڭىل بولىنبەك.
«سونىمەن قاتار، ءبىز حالىقارالىق ماڭىزى بار اۋقىمدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرۋعا ايتارلىقتاي الەۋەتكە يەمىز. جاڭا دامۋ بانكى بريكس-تىڭ بارلىق ەلدەرىندە، سونىڭ ىشىندە قازاقستاندا دا كوممەرسيالىق تۇرعىدان ءتيىمدى جوبالاردى قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرا الادى»، — دەدى توقايەۆ.
پرەزيدەنت سونداي-اق بىرلەستىك ەلدەرىنىڭ كولىكتىك ءوزارا بايلانىسىن دامىتۋدى ۇسىندى. 2025 جىلى قازاقستان ارقىلى ترانزيتتىك جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمى 40 ملن تونناعا جۋىقتادى، ال ەلدىڭ ۇزاق مەرزىمدى ماقساتى — جىلىنا 100 ملن توننا.
توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندىق ترانزيتتىك جەلى جۇڭگو مەن ەۋروپا اراسىنداعى قۇرلىقتاعى جۇك تاسىمالىنىڭ 85%-كە دەيىنىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. رەسپۋبليكا تەمىر جولداردى، پورتتاردى جانە سيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ارقىلى ترانسشەكارالىق تاسىمالدى جەدەلدەتىپ، ونى بولجامدى ەتۋگە نيەتتى.
پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ كاسپي تەڭىزى ارقىلى ازيا مەن ەۋروپانى بايلانىستىراتىن ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك مارشرۋتىنداعى ءرولىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، وسى مارشرۋتتىڭ مۇمكىندىكتەرىن «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» باستاماسىمەن جانە «سولتۇستىك — وڭتۇستىك» دالىزىمەن بىرىكتىرۋ ەۋرازيانىڭ نەعۇرلىم ينتەگراسيالانعان جانە تۇراقتى كولىك جەلىسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
توقايەۆ سونداي-اق ءۇندىستان ۇسىنعان بريكس-تىڭ لوگيستيكا جانە جەتكىزۋ تىزبەكتەرى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى نەگىزدەمەلىك باعدارلاماسىن قولدادى. ونىڭ ايتۋىنشا، باستاما «بريكس پليۋس» فورماتىنداعى پراكتيكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتە الادى.
بۇعان دەيىن «كۋرسيۆ» جازعانداي، «بريكس پليۋس» سامميتىندە توقايەۆ 2025 جىلى زورلىق-زومبىلىقتان كەلگەن الەمدىك ەكونوميكالىق شىعىندى شامامەن 22 ترلن دوللار نەمەسە جاھاندىق ءجىو-نىڭ 10%ء-ى دەپ باعالادى. ول سونداي-اق بىرلەستىك ەلدەرى الەم حالقىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن قۇرايتىنىن جانە الەمدىك ءجىو-نىڭ 40%ء-ىن قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستان بريكس-كە سەرىكتەس ەل مارتەبەسىندە 2025 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قاتىسىپ كەلەدى. سامميت قارساڭىندا قازاقستان مەن ءۇندىستان 122 ملن دوللارعا نەگىزدەمەلىك كەلىسىمدەرگە قول قويدى، ال قازاقستاندىق بيزنەس-دەلەگاسيا چەنناي قالاسىندا روبوتوتەحنيكا، جاساندى ينتەللەكت، جارتىلاي وتكىزگىشتەر جانە «يندۋستريا 4.0» تەحنولوگيالارى سالاسىنداعى كاسىپورىندارعا باردى.