قازاقستان عىلىمي زەرتتەۋلەرگە جۇمسالاتىن شىعىندى ءجىو-نىڭ 1%-ىنا دەيىن جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىر. بۇل تۋرالى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ گەرمانيانىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارىمەن جانە عىلىمي ينستيتۋتتارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋدە مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
مەملەكەت باسشىسى ىنتىماقتاستىقتىڭ ەكىنشى ماڭىزدى باعىتى رەتىندە بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەردى اتادى. «ەۋروپالىق زەرتتەۋ كەڭىستىگىنە كىرىگۋگە ۇمتىلعان قازاقستان Horizon Europe باعدارلاماسىنا قاۋىمداستىرىلعان قاتىسۋشى رەتىندە قوسىلۋ تۋرالى كەلىسسوزدەردى باستادى. ءبىزدىڭ ەلىمىز جالپى بيۋدجەتى 300 ميلليون ەۋرودان اساتىن شيكىزات ماتەريالدارى جونىندەگى ەۋروپالىق سەرىكتەستىكتىڭ تولىققاندى قاتىسۋشىسى بولىپ وتىر. TiBeRIUM جوباسى — وسىنداي ىنتىماقتاستىقتىڭ ناقتى مىسالى. بيىل Horizon Europe باعدارلاماسىنىڭ 7،5 ملن ەۋرو كولەمىندەگى قارجىلىق قولداۋىمەن جانە فرايبەرگ تاۋ اكادەمياسىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن باستالعان جوبا شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن وسكەمەن مەتاللۋرگيا زاۋىتىن بىرىكتىرەدى. بۇل جوبانىڭ ماقساتى — تيتان مەن بەريللي ءۇشىن تومەن كومىرتەكتى وندىرىستىك تىزبەكتەردى ازىرلەۋ. بىزگە ۋنيۆەرسيتەتتەردى، عىلىم مەن ونەركاسىپتى بىرىكتىرەتىن، جەتكىزۋ تىزبەكتەرىن نىعايتاتىن جانە شيكىزات رەسۋرستارىنان قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم مەن تەحنولوگيالارعا كوشۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ءدال وسىنداي ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ قاجەت»، – دەدى ول.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، سەرىكتەستىكتىڭ ءۇشىنشى باعىتى — تەحنولوگيالار ترانسفەرى. قازاقستان عىلىمي زەرتتەۋلەرگە جۇمسالاتىن شىعىندى ءجىو-نىڭ 1 پايىزىنا دەيىن ۇلعايتىپ، سونىمەن قاتار كومپانيالاردىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىك زەرتتەۋلەرگە ينۆەستيسيا سالۋىنا ىنتالاندىرۋ جاساپ جاتىر. وسى تۇرعىدا قاسىم-جومارت توقايەۆ نەمىس كاسىپكەرلەرىن بىرلەسكەن مەكەمەلەر جانىنان ينجەنەرلىك زەرتحانالار مەن تەحنولوگيالار ترانسفەرى ورتالىقتارىن اشۋعا شاقىرىپ، مۇنداي باستامالاردى قوسا قارجىلاندىرۋ ارقىلى قولداۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.
مەملەكەت باسشىسى جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ، ول ىنتىماقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «AI-Sana باعدارلاماسى اياسىندا 700 مىڭنان استام ستۋدەنت جي سالاسىندا سەرتيفيكاتتالعان داعدىلارعا قول جەتكىزدى. ءبىز alem.cloud سۋپەركومپيۋتەرلىك كلاستەرىن ىسكە قوستىق، وسى سالادا مامانداندىرىلعان زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن اشتىق جانە ايماقتا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ جي تۋرالى زاڭ قابىلدادىق. بۇل كۇش-جىگەردىڭ بارلىعى وزىق سۋپەركومپيۋتەرلىك تەحنولوگيالارمەن تولىقتىرىلىپ وتىر. بۇل نەمىس عىلىمي مەكەمەلەرىمەن جانە ونەركاسىبىمەن ىنتىماقتاستىق ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋعىزادى. تەحنولوگياعا بەيىمدەلگەن جاس بۋىنىمىز نەمىس كومپانيالارى مەن زەرتتەۋشىلەرى ءۇشىن سەنىمدى سەرىكتەس بولا الادى. قازاقستان ءوز تاراپىنان قولدانبالى سيفرلىق شەشىمدەر مەن يندۋستريا 4.0 تەحنولوگيالارىن سىناقتان وتكىزۋ الاڭىن ۇسىنا الادى»، – دەپ اتاپ كورسەتتى ول.
قاسىم-جومارت توقايەۆ قازاق پەن نەمىس زياتكەرلىك داستۇرلەرىنىڭ اراسىنداعى تاريحي بايلانىستى دا اتاپ ءوتىپ، ۇلى قازاق اقىنى ءارى ويشىلى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ يوگانن ۆولفگانگ فون گوتەنىڭ «قاڭعىباستىڭ تۇنگى ءانى» ولەڭىن قازاق تىلىنە اۋدارعانىن ەسكە الدى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل اۋدارما ەكى حالىق اراسىنداعى العاشقى زياتكەرلىك كوپىرلەردىڭ بىرىنە اينالدى.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى گەرمانيا مەن قازاقستاننىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن عىلىمي ينستيتۋتتارىنىڭ باسشىلارىن جاڭا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەكى ەلدىڭ الەۋەتىن بىرىكتىرۋگە شاقىردى.